Tín ngưỡng của người đi biển

Việc làm ăn trên sông nước đã khiến cho con người kết một duyên kiếp không thể nào dứt ra được với những công cụ đánh bắt như thuyền, lưới... Từ đây, tín ngưỡng và ngôn ngữ thuộc nghề đánh cá đã tạo nên những giá trị văn hoá bản địa độc đáo được duy trì từ đời này sang đời khác.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Những người đi biển thường quan niệm thuyền là "sợi dây sinh mệnh" của ngư dân. (Ảnh minh họa)

Thuyền là một công cụ quan trọng trong nghề đánh bắt thủy hải sản. Người và thuyền được gắn liền với nhau, thuyền là "sợi dây sinh mệnh" của ngư dân. Ngư dân thường nhân tính hóa, sinh mệnh hóa con thuyền, ở hai tuyến giữa ngang và dọc dưới thuyền thì tuyệt đối không được đóng đinh. Người ta nói rằng, nếu đóng đinh lên hai tuyến giữa thì sẽ khiến cho tính đực của thuyền sẽ lớn lên, khi ở trên biển mà tính đực của thuyền phát tác thì khó mà khống chế được, nó sẽ chủ động đụng húc vào thuyền khác, gây nguy hại đến sự an toàn của con người.

Những cấm kỵ về thuyền của ngư dân Đông Hải, Trung Quốc lại rất đặc biệt. Trước khi ra biển, những đồ vật chỉ có thể đưa vào trong thuyền mà không được mang từ trong thuyền ra. Sau khi ngư dân lên thuyền thì không được mang giày, không rửa mặt. Nơi ăn cơm trên thuyền cũng được cố định, không được ngồi tùy tiện. Thức ăn thì đặt ở giữa, ai nấy đều chỉ ăn thức ăn phía bên mình, kỵ ăn thức ăn ở phía đối diện hoặc ở cả hai bên. Không được dùng những vật không sạch để đựng cá, như ky đất chẳng hạn và không được dùng chân đá vào cá vàng.

Ở Thượng Hải, Trung Quốc những lời kiêng kỵ thì không được nói, những việc cấm kỵ thì không được làm. Hải Châu dân tục chí có đoạn viết giới thiệu về ngư dân như sau: "Những đồ gia cụ, những sọt cá khi hong phơi thì chỉ được để miệng đồ hướng lên phía trên mà không được lật hướng về phía dưới". Lại nói rằng "Khi ngủ chỉ được nằm nghiêng hoặc nằm ngửa, không được nằm sấp. Đó là vì khi đàn ông chết đuối nổi lên, phần mông thường hướng về phía trên". Tất cả mọi sinh hoạt của con người trên thuyền đều phải được tiến hành trên mui sau của khoang thuyền, vì cho rằng mui sau cách xa với mặt nước biển; khoang sau được gọi là khoang rỗng, nếu sinh hoạt ở đây thì sẽ tránh được những động chạm đến thế giới của Long vương. Tại vùng Triết Giang, người ta còn kỵ không để phụ nữ đi lên trên đầu thuyền, người ngoài mà chân không sạch cũng không được đến đầu thuyền. Ngư dân vùng Đài Loan thì kỵ người bước ngang qua mũi thuyền, cho đó là điềm không lành, nếu như hai chiếc thuyền song hành với nhau, thì kỵ không được dùng dây sắt để xích vào nhau.

Ở Việt Nam, ngư dân vùng biển Khánh Hòa cũng thường kiêng kỵ. Chẳng hạn trước khi ra khơi, họ rất kiêng cữ lời nói, giữ những điều cấm kỵ trong sinh hoạt với niềm tin nhờ đó việc hành nghề được suôn sẻ, may mắn. Họ không để người lạ rờ mó hai con mắt vẽ trước mũi thuyền. Thậm chí, tại những làng biển, có tồn tại những quan niệm lạc hậu như: không đi thăm đàn bà đẻ non tháng; khi mới ra ngõ, tránh gặp người đầu tiên là đàn bà, nhất là đàn bà có chửa; không cho người lạ lên thuyền, nhất là đàn bà vì sợ ghe thuyền mắc "phong long", xui xẻo.

Trong khi hành nghề, nếu có gì bất thường xảy ra mà ngư dân Khánh Hòa cho là do sơ suất phạm các điều kiêng kỵ kể trên thì họ phải nhuộm lại lưới, hoặc xông lưới, sắc thuốc Bắc rưới lên lưới, hoặc dọn rửa ghe và cúng kiếng để giải trừ. Khi làm cá, lỡ để rơi con dao xuống biển thì phải lặn xuống lấy cho được con dao đó lên, đồng thời phải làm con dao bằng giấy, cúng vái tạ thay cho con dao sắt ấy. Đặc biệt, trong lời nói hàng ngày, những người đi biển họ cũng tránh dùng những từ như: úp, lật, đổ, sẩy, sa, rớt, rơi, trở… bởi họ sợ nói những từ đó, khi đi biển sẽ gặp nhiều điều không may.

LINH HƯƠNG (tổng hợp)

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Tài năng trẻ gốc Việt được ví như ‘Justin Bieber phiên bản mới’ ra mắt MV Pop Dance đầu tay

Tài năng trẻ gốc Việt được ví như ‘Justin Bieber phiên bản mới’ ra mắt MV Pop Dance đầu tay

Tiếp nối chuỗi gặt hái thành công vang dội trên trường quốc tế trong năm 2026, nghệ sĩ trẻ gốc Việt Shumo AG chính thức trở lại đường đua âm nhạc với MV mới.
Sắc vóc dàn mỹ nhân đến Việt Nam tranh vương miện Miss Charm 2026

Sắc vóc dàn mỹ nhân đến Việt Nam tranh vương miện Miss Charm 2026

53 người đẹp đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ đã có mặt tại Việt Nam, bắt đầu hành trình 3 tuần chinh phục vương miện Miss Charm 2026.
Quán quân Sao Mai 2017 trở lại với vai trò giám khảo

Quán quân Sao Mai 2017 trở lại với vai trò giám khảo

9 năm sau khi giành ngôi Quán quân dòng nhạc thính phòng Sao Mai 2017, ca sĩ Đỗ Tố Hoa trở lại cuộc thi Sao Mai 2026 với vai trò giám khảo khách mời.
Siêu mẫu Ngọc Quyên trở lại sàn diễn với BST áo dài của NTK Nomi Thảo Nguyễn

Siêu mẫu Ngọc Quyên trở lại sàn diễn với BST áo dài của NTK Nomi Thảo Nguyễn

Bộ sưu tập ‘Breeze of Elegance’ bao gồm 15 mẫu áo dài lấy cảm hứng từ 4 mùa trong năm với bảng màu đặc sắc.
NSND Thu Hà trẻ trung, thanh lịch với sơ mi trắng

NSND Thu Hà trẻ trung, thanh lịch với sơ mi trắng

NSND Thu Hà xuất hiện với vẻ thanh lịch trong chiếc áo sơ mi, thể hiện phong cách thời trang tinh tế và đẳng cấp của mình.
Sao Việt: Ca sĩ Hồ Ngọc Hà thần thái đỉnh cao

Sao Việt: Ca sĩ Hồ Ngọc Hà thần thái đỉnh cao

Ca sĩ Hồ Ngọc Hà đã chia sẻ hình ảnh mới nhất sau chuyến công tác, thể hiện thần thái đỉnh cao và phong cách thời trang ấn tượng.
Căn nhà không mái che tập 18: Hạnh bị xúc phạm và phản ứng của Toản

Căn nhà không mái che tập 18: Hạnh bị xúc phạm và phản ứng của Toản

Căn nhà không mái che tập 18, Toản bức xúc khi Hạnh bị em gái chồng cũ buông lời lăng mạ.
Căn nhà không mái che tập 17: Toản 'lột mặt nạ' nhân tình của bố Hùng

Căn nhà không mái che tập 17: Toản 'lột mặt nạ' nhân tình của bố Hùng

Căn nhà không mái che tập 17, lời khẳng định chắc nịch của Toản đã phơi bày sự gian dối của Nguyệt, giúp bố Hùng được minh oan.
Căn nhà không mái che tập 16: Hùng phát hiện bí mật động trời của bố

Căn nhà không mái che tập 16: Hùng phát hiện bí mật động trời của bố

Căn nhà không mái che tập 16, Hùng sốc nặng khi tận mắt chứng kiến cảnh bố mình ân cần đưa đón nhân tình cùng con riêng tại bệnh viện.
HANIFF VIII: Năm ngày hội tụ những sắc màu điện ảnh thế giới

HANIFF VIII: Năm ngày hội tụ những sắc màu điện ảnh thế giới

Với 125 bộ phim đến từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) diễn ra từ ngày 28/11 đến 2/12.
Đại diện Việt Nam giành hạng ba tại sân chơi Eurovision Song Contest Asia 2026

Đại diện Việt Nam giành hạng ba tại sân chơi Eurovision Song Contest Asia 2026

Ca sĩ Tóc Tiên xếp thứ ba tại Eurovision Song Contest Asia 2026 với 164 điểm, sau phần trình diễn ca khúc Em Tiên tại Bangkok, Thái Lan, tối 14/11.
11 bộ phim Việt Nam mở nhịp cầu kết nối nghệ sĩ và khán giả Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam mở nhịp cầu kết nối nghệ sĩ và khán giả Hải Phòng

Từ ngày 21-23/11, VFDA phối hợp với Hải Phòng tổ chức 22 suất chiếu miễn phí của 11 bộ phim Việt Nam, kết hợp giao lưu giữa nghệ sĩ và khán giả.
Phiên bản di động