Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Đan Mạch bước vào ngày đầu bầu cử với nhiều ẩn số

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen vận động tranh cử. (Ảnh: Getty Images)

Cách đây 3 tuần, Thủ tướng Mette Frederiksen đã ấn định thời điểm bầu cử sớm, với lý do tình hình căng thẳng địa chính trị liên quan tới vùng lãnh thổ tự trị Greenland. Giới quan sát nhận định qua các cuộc thăm dò, người dân Đan Mạch đánh giá thời gian qua, chính phủ xử lý hiệu quả các đe dọa liên quan đến vấn đề Greenland. Ngày 24/3, cử tri Đan Mạch đã thực hiện quyền công dân của mình, trong nỗ lực tìm kiếm nhà lãnh đạo đủ tâm, đủ tầm để khôi phục sự ổn định, giải quyết nhiều bài toán hóc búa hiện nay, từ đương đầu lạm phát tới vấn đề về Greenland.

Những tâm tư từ lá phiếu

Tính đến sáng ngày 25/3, đảng cánh tả Dân chủ Xã hội của đương kim Thủ tướng Mette Frederiksen giành 21,9% số phiếu, tỷ lệ thấp nhất của đảng này trong 100 năm qua. Dù vẫn là đảng lớn nhất tại Folketing (Quốc hội), song đảng này dự kiến chỉ đạt 84/179 ghế, không đủ con số 90 cần thiết để chiếm đa số. Trong khi đó, phe cánh hữu, dưới sự dẫn dắt của Đảng Tự do (Venstre) và Liên minh Tự do giành được tới 78 ghế. Trong bối cảnh đó, sự ủng hộ của Đảng Trung Dung do cựu Thủ tướng, Ngoại trưởng đương nhiệm Lars Lokke Rasmussen với 13 ghế sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định đoạt người chiến thắng ở cuộc bầu cử then chốt này.

Trả lời tờ Politiken (Đan Mạch), nhà bình luận quốc tế Michael Jarlner đánh giá: “Ông Lars Lokke Rasmussen đã trở lại vị trí ưa thích (ám chỉ vị thế mang tính định đoạt). Ông ấy kêu gọi hai bên từ bỏ quan điểm cực đoan và trở nên trung dung hơn. Song cái giá cho sự ủng hộ của chính trị gia này sẽ không hề rẻ, khi nó có thể bao gồm cải cách toàn diện về chính sách kinh tế”.

Thực tế cho thấy nhiều nội dung tranh cử đều tập trung vào lĩnh vực này, từ đánh thuế tầng lớp thượng lưu để xây trường học, giải quyết bài toán lạm phát và giá năng lượng tăng cao, câu chuyện về sử dụng thuốc trừ sâu và thuế xanh, tới nỗ lực “phanh khẩn cấp” của chính phủ khi dừng tiếp nhận người tị nạn, lo ngại bất ổn do làn sóng di cư từ Trung Đông...

Trong khi đó, Giáo sư Rune Stubager của Đại học Aarhus (Đan Mạch) lại quan tâm đến đảng Nhân dân Đan Mạch với tỷ lệ phiếu nhận được lên tới 9%, phản ánh sự trỗi dậy mạnh mẽ của chủ nghĩa dân tộc. Ông nêu rõ: “Cử tri không chỉ bỏ phiếu về vấn đề Greenland; họ bầu cho người mà họ tin rằng có thể bảo vệ lối sống đậm chất Đan Mạch hiện nay khỏi mọi áp lực bên ngoài, dù đó là từ Washington hay Brussels”.

Tâm điểm Greenland

Mặc dù vậy, không khó để thấy Greenland tiếp tục là vấn đề “chiếm sóng” cuộc tổng tuyển cử tại Đan Mạch này. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen mô tả đây là cuộc bầu cử quan trọng nhất trong lịch sử của hòn đảo này.

Điều này là có thể hiểu được bởi cuối năm 2025 và trong những tháng đầu năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khiến thế giới dậy sóng khi vẫn để ngỏ phương án can thiệp quân sự nhằm sáp nhập Greenland vào lãnh thổ của xứ cờ hoa, đồng thời đe dọa áp thuế 25% đối với hàng hóa của Liên minh châu Âu (EU) nếu Đan Mạch không đáp ứng yêu cầu về Greenland. Lập trường cứng rắn của bà Frederiksen, khẳng định “chấm dứt mọi thứ, bao gồm (tham gia) Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nếu lãnh thổ bị tấn công”, đã được người dân Đan Mạch ủng hộ nhiệt tình.

Trong bối cảnh đó, các nhà phân tích cho rằng đương kim Thủ tướng Mette Frederiksen đã có bước đi chiến lược khi lập tức kêu gọi tổng tuyển cử sớm nhằm tận dụng tỷ lệ ủng hộ này. Tuy nhiên, sau khi tình hình dần hạ nhiệt cùng các cuộc trao đổi về vấn đề này diễn ra tại Davos (Thụy Sỹ), hiệu ứng từ vấn đề Greenland đã suy giảm rõ rệt. Thay vào đó, cử tri dành sự quan tâm trở lại cho câu chuyện “cơm áo gạo tiền”. Kết quả bầu cử sơ bộ đã phần nào minh chứng cho sự dịch chuyển này.

Dự kiến, hai ghế thắng cử tại Greenland trong cuộc tổng tuyển cử sẽ thuộc về phe cánh tả. Song dù kết quả có ra sao, chính phủ mới tại Copenhagen sẽ vẫn chịu sức ép dành ưu tiên nhiều hơn cho tăng cường năng lực quốc phòng tại khu vực Bắc Cực. Lãnh đạo phe cánh hữu, Chủ tịch đảng Tự do Troels Lund Poulsen mới đây đã kêu gọi thiết lập một “Tiền đồn Bắc cực” để đối phó nguy cơ xâm lấn lãnh thổ Đan Mạch.

Trước việc không đảng nào đạt đủ đa số ghế tại Quốc hội để tự đứng ra thành lập chính phủ, Hoàng hậu Margrethe II sẽ sớm bắt đầu quá trình Dronningerunde. Đây là cụm từ chỉ chuỗi các cuộc thương thảo với lãnh đạo các chính đảng liên quan để bổ nhiệm một quan chức hoàng gia. Nhân vật này dẫn dắt đàm phán thành lập liên minh, dự kiến có thể kéo dài tới hàng tuần. Cho đến lúc đó, danh tính của nhà lãnh đạo đưa Đan Mạch vượt qua hàng loạt thách thức trước mắt vẫn là một ẩn số.

Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ 'làm gì đó' với Greenland, hòn đảo Bắc cực tính gạt bỏ Đan Mạch để đàm phán riêng với Washington?

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, hiện ông chưa xem xét việc mua Greenland và bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận ...

Vấn đề Greenland: Thủ hiến Nielsen tuyên bố 'lằn ranh đỏ', Thủ tướng Đan Mạch khẳng định một điểm mấu chốt 'tối thượng'

Ngày 22/1, cả Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen lẫn Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen đều khẳng định, chủ quyền của Greenland và Đan Mạch ...