Trừng phạt Nga hay chiến dịch 'tấn công kinh tế' tổng lực của phương Tây trên khắp thế giới?

Minh Anh
Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã vượt ra ngoài chiến tuyến của chiến hào, quân đội và xe tăng, nó đã lan rộng đến một "chiến trường" của các thỏa thuận và ngoại giao, mối quan hệ của các chủ ngân hàng, công ty bảo hiểm và luật sư, các nhà cung cấp dầu, vi mạch và siêu du thuyền...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Trừng phạt Nga hay cuộc 'chiến tranh kinh tế' tổng lực của phương Tây
Trừng phạt Nga hay cuộc 'chiến tranh kinh tế' tổng lực của phương Tây. Hình ảnh trên trang bìa cuốn sách "Punishing Putin: Inside the global economics war to bring down Russia" của nhà báo Stephanie Baker. (Nguồn: stephaniebakerwriter.com)

Trong cuốn sách mới xuất bản phản ánh chi tiết "cuộc chiến kinh tế" của phương Tây nhằm chống lại Nga, nhà báo kinh tế quyền lực của hãng Bloomberg Stephanie Baker đã viết, "tôi tin nó cũng khốc liệt không thua kém cuộc xung đột quân sự đang diễn ra trên thực địa".

Nhưng liệu các lệnh trừng phạt có thực sự tác động đến Moscow không?... Dưới đây là những góc nhìn mới của cây bút kỳ cựu mang hai quốc tịch Anh-Mỹ Stephanie Baker, người đã viết về nền kinh tế Nga từ những năm 1990 và có quyền truy cập không giới hạn vào các nguồn tin của cả phương Tây và Nga, để đi đến tận cùng của vấn đề.

Cuộc thí nghiệm kinh tế, tài chính khổng lồ

Tin liên quan
'Vũ khí thương mại' của ông Trump có thể đánh ‘knock out’ nền kinh tế Anh

Mặt trận đã trải rộng khắp khu tài chính Manhattan, các khu phố sang trọng nhất của London và cả các hộp thư được các công ty vỏ bọc sử dụng tại các thiên đường thuế. Và cuộc chiến kinh tế này cũng khốc liệt không kém các trận tấn công quân sự đẫm máu đang diễn ra trên thực địa ở Ukraine.

Trong cuốn sách có tên "Punishing Putin: Inside the global economics war to bring down Russia", nhà báo Baker phác thảo cách Mỹ và một số quốc gia châu Âu áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế chưa từng có đối với Nga sau chiến dịch quân sự của họ ở Ukraine, tháng 2/2022. Theo quan điểm của bà, các biện pháp trừng phạt này quá rộng đến mức chúng cấu thành "chiến tranh kinh tế" trong cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Một số lệnh trừng phạt này diễn ra ngay lập tức và gây chú ý, chẳng hạn như việc tịch thu siêu du thuyền và các tài sản thuộc về các nhà tài phiệt Nga. Tỷ phú Nga Roman Abramovich đã phải bán câu lạc bộ bóng đá yêu thích của mình là Chelsea. Các công ty phương Tây bao gồm Adidas, McDonald's và Unilever phải đối mặt với áp lực từ các nhà đầu tư và người tiêu dùng để cắt lỗ và rời khỏi Nga.

Tuy nhiên, có các biện pháp trừng phạt khác dù ít được chú ý hơn nhưng có phạm vi ảnh hưởng sâu rộng hơn nhiều. Chẳng hạn, các chính phủ phương Tây đã đóng băng tài sản nước ngoài của Ngân hàng trung ương Nga - tổng cộng khoảng 300 tỷ USD (284 tỷ Euro) - và cấm xuất khẩu hàng hóa sử dụng kép, chẳng hạn như vi mạch, sang Nga. Hay việc EU và các nước G7 đã áp dụng mức giá trần - 60 USD (57 Euro)/thùng dầu Nga xuất khẩu vào cuối năm 2022, với mục đích gây tổn hại đến tài chính của Điện Kremlin, mà không làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Nhà báo Stephanie Baker, người đã có ít nhất 34 năm nghiên cứu về kinh tế Nga đã tiết lộ cách Washington, Brussels và London tiến hành tịch thu siêu du thuyền, cố gắng thao túng giá dầu toàn cầu và nỗ lực ngăn chặn việc bán công nghệ cho quân đội Nga. Bà cũng cho thấy, giữa ý tưởng và hành động đã khác nhau như thế nào, do những xung đột lợi ích trong liên minh phương Tây.

Và khi chi phí "nuôi" cuộc xung đột với Nga tăng lên, một mặt trận kinh tế khác đã xảy ra. Mỹ và EU đặt câu hỏi, liệu có nên tịch thu 300 tỷ USD dự trữ ngoại tệ khổng lồ của Nga tích lũy ở phương Tây hay không?

Làm sáng tỏ phản ứng của Moscow đối với cuộc đàn áp kinh tế từ phương Tây, bà Baker cho biết, các du thuyền sang trọng đã được đưa đến vùng biển thuộc chủ quyền các đồng minh của Nga, một "đội quân" luật sư đã phải bảo vệ tài sản của các nhà tài phiệt ở các thành phố phương Tây và Dubai thay thế London trở thành nơi cần đến. Các chuỗi cung ứng và tuyến đường mới mở cho "dòng chảy" dầu mỏ và vi mạch tiếp tục củng cố ngân khố nhà nước Nga và đảm bảo cho nguồn lực của nước này trong cuộc xung đột quân sự với Ukraine.

Như vậy, khi lệnh trừng phạt liên tục được phương Tây tung ra, thì Nga cũng không ngừng áp dụng các biện pháp đối phó mới tương ứng. Vậy thực tế, các lệnh trừng phạt của phương Tây có phải đã không đạt hiệu quả? Và tiếp theo còn có thể xảy ra những gì trong cuộc chiến tranh kinh tế này?

Nhà báo của Bloomberg phân tích, các lệnh trừng phạt ban đầu rất ít tác dụng đối với Nga, vì "hầu như không có sự thực thi nào, bởi Moscow có nhiều cách ứng phó và nhiều lỗ hổng đã được tìm thấy", chẳng hạn, các nhà sản xuất chip phương Tây nói không thể kiểm soát chuỗi cung ứng của mình, khi công nghệ chip của họ được tìm thấy trong tên lửa Nga...

Gần đây, việc thực thi đã mạnh mẽ hơn nhiều với việc nhiều tàu chở dầu Nga bị đưa vào danh sách đen vì vận chuyển dầu dưới mức giá trần, nhưng các biện pháp vẫn chưa đủ. Sau này, khi các lệnh trừng phạt thứ cấp được tính tới, dường như bắt đầu gây khó khăn thực sự cho Moscow, chẳng hạn trừng phạt ngân hàng Trung Quốc tài trợ xuất khẩu hàng hóa cho ngành công nghiệp quốc phòng Nga...

Mặt trận trải khắp thế giới

Tràn ngập các sự kiện, con số chi tiết mà không khô khan, từ một cuộc điện đàm, đến những câu chuyện thực tế hấp dẫn, sách "Punishing Putin: Inside the global economics war to bring down Russia" đã đưa độc giả vào những cuộc thảo luận hậu trường gay cấn, dẫn đến một kỷ nguyên hoàn toàn mới của "thủ đoạn chính trị kinh tế" được các bên tính toán cẩn thận.

Nhà báo Baker nhận định, cách những chiến lược mới này đang sắp xếp lại hoàn toàn các liên minh toàn cầu. Và nó sẽ ảnh hưởng đến trật tự thế giới ngày nay, thậm chí cho cả các thế hệ mai sau.

Trước trùng điệp các vòng trừng phạt, Moscow đã không nao núng trước 8 năm lệnh trừng phạt của Mỹ (đợt trừng phạt đầu tiên kể từ năm 2014, khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea), khi Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phát lệnh khởi động chiến dịch quân sự vào Ukraine (2/2022). Ngay trong những giờ sau đó, các nhà lãnh đạo phương Tây đã sử dụng các công cụ kinh tế để chống lại một cường quốc có vũ khí hạt nhân.

Những gì diễn ra tiếp sau đó là những "thí nghiệm kinh tế, tài chính" khổng lồ hiện hữu ở khắp nơi trên thế giới, không thể phủ nhận việc nó có thể tác động làm thay đổi thế giới và từ đó, có nguy cơ đẩy toàn cầu vào một cuộc suy thoái tàn khốc.

Nhưng mục đích của những đòn tấn công kinh tế từ phương Tây lại rất đơn giản - là làm suy yếu sức mạnh cỗ máy quân sự của Tổng thống Putin và gây tổn hại đến nền kinh tế Nga—từng là nền kinh tế lớn thứ 11 trên hành tinh.

Nhà báo Stephanie Baker gọi "cuộc đổ bộ" của hàng loạt đòn trừng phạt từ phương Tây là "cuộc chiến bóng tối dữ dội" và cho biết, những nghiên cứu của bà cho thấy rõ, kết luận cuộc tấn công kinh tế của phương Tây vào Nga không có tác dụng là không đúng.

"Tôi nhận thấy, đây là chiến dịch tuyên truyền hiệu quả từ phía Nga. Do đó, sự ủng hộ đối với các lệnh trừng phạt có thể sẽ giảm đi".

Đối mặt với hàng loạt khó khăn do tác động từ các vòng trừng phạt, "tôi không nói rằng, nền kinh tế Nga sẽ sụp đổ, nhưng nếu giá dầu giảm mạnh và một số trụ cột quan trọng yếu đi, thì cuộc xung đột cũng không thể kéo dài được lâu”, bà Stephanie Baker kết luận.

'Vũ khí thương mại' của ông Trump có thể đánh ‘knock out’ nền kinh tế Anh

'Vũ khí thương mại' của ông Trump có thể đánh ‘knock out’ nền kinh tế Anh

Tờ The Times nhận định, nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump đặt ra những thách thức đáng kể đối với Vương quốc Anh và ...

Giá vàng hôm nay 22/11/2024: Giá vàng tiếp tục tăng nhanh, cuộc săn hàng giá hời bắt đầu, chưa có lý do để điều chỉnh dự báo về vàng

Giá vàng hôm nay 22/11/2024: Giá vàng tiếp tục tăng nhanh, cuộc săn hàng giá hời bắt đầu, chưa có lý do để điều chỉnh dự báo về vàng

Giá vàng hôm nay 22/11/2024: Giá vàng thế giới đã được đẩy lên một ngưỡng kháng cự quan trọng 2.650 USD/ounce. Giá vàng trong nước ...

Giá cà phê hôm nay 22/11/2024: Giá cà phê robusta quay đầu, xuất khẩu nửa đầu tháng 11 giảm tới  44,8%, không trì hoãn thích ứng EUDR

Giá cà phê hôm nay 22/11/2024: Giá cà phê robusta quay đầu, xuất khẩu nửa đầu tháng 11 giảm tới 44,8%, không trì hoãn thích ứng EUDR

Nửa đầu tháng 11, xuất khẩu cà phê của Việt Nam chỉ đạt 20.933 tấn, giảm 44,8% so với cùng kỳ năm ngoái, thu về ...

APEC giữ vững ‘ngọn cờ’ tự do hóa thương mại

APEC giữ vững ‘ngọn cờ’ tự do hóa thương mại

Nền kinh tế thế giới đang đòi hỏi một định hình mới và tiến trình này trước hết sẽ diễn ra tại APEC - khu ...

Ukraine duyệt chi ngân sách khủng để sản xuất và mua vũ khí, thiếu đâu đi vay, Đan Mạch hối thúc châu Âu 'lên tiếng'

Ukraine duyệt chi ngân sách khủng để sản xuất và mua vũ khí, thiếu đâu đi vay, Đan Mạch hối thúc châu Âu 'lên tiếng'

Quốc hội Ukraine đã chính thức phê duyệt ngân sách quốc gia năm 2025, theo đó, bổ sung thêm tiền cho các nỗ lực quốc ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Nữ nhạc trưởng Pháp lưu diễn tại Việt Nam, kết nối âm nhạc hai đất nước

Nữ nhạc trưởng Pháp lưu diễn tại Việt Nam, kết nối âm nhạc hai đất nước

Theo lời mời của Viện Pháp tại Việt Nam, nữ nhạc trưởng Zahia Ziouani sẽ có chuyến lưu diễn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong tháng 4.
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 2/4/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 2/4/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 2/4/2026.
Nhật Bản hướng tới tầm nhìn mới về an ninh năng lượng giữa bối cảnh đứt gãy nguồn cung

Nhật Bản hướng tới tầm nhìn mới về an ninh năng lượng giữa bối cảnh đứt gãy nguồn cung

Xung đột Trung Đông tác động tới các quốc gia như Nhật Bản, buộc nước này phải hướng tới một tầm nhìn năng lượng quốc gia mới.
Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Australia-Việt Nam (NAVCCI) đã chính thức ra mắt tại bang Tây Australia.
Lộ diện 48 'anh hào' góp mặt tại World Cup 2026

Lộ diện 48 'anh hào' góp mặt tại World Cup 2026

Sau loạt trận chung kết play-off rạng sáng 1/4, Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) đã xác định đầy đủ 48 đội tuyển góp mặt ở VCK World Cup ...
Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 (15/2) Âm lịch năm Bính Ngọ 2026 với ước mong cho các thành viên trong gia đình luôn bình an, gặp nhiều may mắn, tốt ...
Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Australia-Việt Nam (NAVCCI) đã chính thức ra mắt tại bang Tây Australia.
Giá heo hơi hôm nay 1/4: Biến động trái chiều, vùng giá giao dịch từ

Giá heo hơi hôm nay 1/4: Biến động trái chiều, vùng giá giao dịch từ

Giá heo hơi hôm nay 1/4, biến động trái chiều. Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên tăng nhẹ, miền Nam một số địa phương giảm, giao dịch từ 61.000 - 68.000 đồng/kg.
Giá nông sản hôm nay 1/4/2026: Giá cà phê trong nước mất ngưỡng tâm lý quan trọng, còn giảm? Tổng thống Mỹ yêu cầu các đồng minh tự đến Hormuz lấy dầu

Giá nông sản hôm nay 1/4/2026: Giá cà phê trong nước mất ngưỡng tâm lý quan trọng, còn giảm? Tổng thống Mỹ yêu cầu các đồng minh tự đến Hormuz lấy dầu

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 1/4/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Giá heo hơi hôm nay 31/3: Ba miền đều lao dốc, miền Trung - Tây Nguyên giảm mạnh nhất

Giá heo hơi hôm nay 31/3: Ba miền đều lao dốc, miền Trung - Tây Nguyên giảm mạnh nhất

Giá heo hơi hôm nay 31/3, tiếp tục đi xuống trên cả 3 miền. Cả nước giao dịch trong khoảng từ 60.000 - 69.000 đồng/kg.
Giá nông sản hôm nay 31/3/2026: Giá cà phê 'lao dốc', khó bật tăng mạnh; Xung đột Trung Đông leo thang, củng cố sức mạnh đồng USD

Giá nông sản hôm nay 31/3/2026: Giá cà phê 'lao dốc', khó bật tăng mạnh; Xung đột Trung Đông leo thang, củng cố sức mạnh đồng USD

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 31/3/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Giá nông sản hôm nay 30/3/2026: Giá cà phê chịu áp lực đi xuống, giảm mạnh vào cuối năm, Giá tiêu đi lên; Nga chính thức cấm xuất khẩu xăng từ 1/4

Giá nông sản hôm nay 30/3/2026: Giá cà phê chịu áp lực đi xuống, giảm mạnh vào cuối năm, Giá tiêu đi lên; Nga chính thức cấm xuất khẩu xăng từ 1/4

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 30/3/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong
Fenica - Biểu tượng sống mới tại Đông Bắc TP.HCM

Fenica - Biểu tượng sống mới tại Đông Bắc TP.HCM

Fenica là dự án căn hộ cao tầng với vị trí bốn mặt tiền trên đường Trần Quang Diệu, hệ tiện ích đồng bộ cùng kiến trúc hiện đại, kiến tạo chuẩn mực sống tiện ...
Hoàng Huy New City - ‘Cực sống mới’ Bắc Sông Cấm, nâng tầm chuẩn đô thị hiện đại Hải Phòng

Hoàng Huy New City - ‘Cực sống mới’ Bắc Sông Cấm, nâng tầm chuẩn đô thị hiện đại Hải Phòng

Hoàng Huy New City - một khu đô thị quy mô lớn, định hướng hiện đại, hạ tầng đồng bộ và giàu tiện ích, hướng tới nâng cao chất lượng sống tại Thủy Nguyên.
Fresia Riverside - Điểm giao thoa giữa an cư bền vững và dòng tiền sinh lời

Fresia Riverside - Điểm giao thoa giữa an cư bền vững và dòng tiền sinh lời

Fresia Riverside nổi lên như điểm giao thoa giữa giá trị an cư bền vững và tiềm năng sinh lời hấp dẫn, xem như một là tài sản phòng thủ an toàn trước lạm
Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Với mục tiêu góp phần giảm áp lực ban đầu, tạo dòng tiền nền và vùng đệm an toàn cho nhà đầu tư trong bối cảnh chi phí vốn và biến động thị trường vẫn ...
Từ 23/2, các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư tại Hà Nội sẽ do cấp xã, phường giải quyết

Từ 23/2, các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư tại Hà Nội sẽ do cấp xã, phường giải quyết

Từ ngày 23/2, UBND cấp xã, phường tại Hà Nội sẽ trực tiếp giải quyết các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành nhà chung cư.
Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Thị trường nhà ở Hà Nội từ năm 2026: Ngoại thành dẫn dắt chu kỳ phát triển mới

Năm 2026, thị trường nhà ở Hà Nội được dự báo bước vào giai đoạn phát triển ổn định và chọn lọc hơn, với xu hướng dịch chuyển nguồn cung ra khu vực ngoại thành.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/4: Đồng USD giảm nhẹ khi căng thẳng Trung Đông chưa rõ hồi kết

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/4: Đồng USD giảm nhẹ khi căng thẳng Trung Đông chưa rõ hồi kết

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/4 ghi nhận đà giảm nhẹ của đồng USD trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa rõ hồi kết.
Bão giá năng lượng Trung Đông, đồng USD ‘ngư ông đắc lợi’

Bão giá năng lượng Trung Đông, đồng USD ‘ngư ông đắc lợi’

Đồng USD đang tăng mạnh do dòng vốn ngắn hạn tìm nơi trú ẩn an toàn, nhưng cuộc xung đột tại Iran đồng thời cũng đang đẩy nhanh các cơ chế phi USD hóa mạnh ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/3: Đồng USD tăng giá so với Euro và Bảng Anh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/3: Đồng USD tăng giá so với Euro và Bảng Anh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/3 ghi nhận đà tăng giá của đồng USD so với Euro và Bảng Anh.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/3: Đồng USD sẽ được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản trú ẩn an toàn?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/3: Đồng USD sẽ được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản trú ẩn an toàn?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/3 cho thấy đồng USD sẽ được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản trú ẩn an toàn.
Căng thẳng Trung Đông đẩy đồng USD tăng giá kỷ lục, cao nhất trong gần một năm

Căng thẳng Trung Đông đẩy đồng USD tăng giá kỷ lục, cao nhất trong gần một năm

Tuần qua, thị trường tiền tệ quốc tế ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý. Đồng USD tăng giá mạnh so với nhiều đồng tiền chủ chốt
Lãi suất huy động tăng mạnh: Áp lực thanh khoản và cuộc đua vốn nóng lên

Lãi suất huy động tăng mạnh: Áp lực thanh khoản và cuộc đua vốn nóng lên

Nguyên nhân chính khiến lãi suất huy động tăng mạnh thời gian gần đây là sự chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng
Phiên bản di động