Tự chủ, chủ động trong kỷ nguyên AI

Thu Hiền
AI không còn là công nghệ của tương lai mà đã và đang định hình lại cục diện địa chính trị, thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tự chủ, chủ động trong kỷ nguyên AI
Cuốn sách Trí tuệ nhân tạo từ góc nhìn quan hệ quốc tế. Cơ hội, thách thức và hàm ý cho Việt Nam.

Cuốn sách Trí tuệ nhân tạo từ góc nhìn quan hệ quốc tế. Cơ hội, thách thức và hàm ý cho Việt Nam do TS. Vũ Lê Thái Hoàng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Học viện Ngoại giao) làm chủ biên vừa phát hành đã “cháy hàng“ không chỉ từ sự hấp dẫn ở tên gọi mà còn bởi tính công phu, tâm huyết của một công trình nghiên cứu.

Theo TS. Vũ Lê Thái Hoàng, cuốn sách là nỗ lực kịp thời và cần thiết nhằm góp phần nhận diện những biến chuyển sâu sắc mà AI đang tạo ra trong quan hệ quốc tế. Đặc biệt từ năm 2022-2023, sự phát triển vượt bậc của các mô hình ngôn ngữ lớn và AI tạo sinh đã và đang tạo ra những tác động mang tính đột phá trong nhiều lĩnh vực.

Có thể khẳng định, AI không còn là công nghệ của tương lai mà đã và đang định hình lại cục diện địa chính trị, thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu, và tác động trực tiếp đến lợi ích quốc gia của các nước.

Về động lực cho việc biên soạn cuốn sách, TS. Vũ Lê Thái Hoàng cho biết, xuất phát từ nhu cầu cấp thiết phải có một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về tác động của AI đối với quan hệ quốc tế từ góc độ của Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc về công nghệ AI ngày càng gay gắt, việc nghiên cứu và nắm bắt những cơ hội cũng như thách thức mà AI mang lại sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh và phát triển của đất nước.

Nhóm tác giả kỳ vọng cuốn sách không chỉ góp phần cung cấp nguồn tham khảo học thuật mà còn hướng tới việc đề xuất những định hướng chính sách cụ thể, góp phần nhỏ vào nỗ lực giúp Việt Nam chủ động và tự chủ trong kỷ nguyên AI đang dần định hình.

Cuốn sách đề cập tương lai của AI - AGI (AGI - Artificial general intelligence - được hiểu là các hệ thống AI có khả năng thực hiện bất kỳ nhiệm vụ trí tuệ nào của con người có thể làm), từ đó phân tích sâu tác động của AGI tới quan hệ quốc tế. Theo TS. Vũ Lê Thái Hoàng, thế “lưỡng nan về an ninh” trong kỷ nguyên AI còn phức tạp và đa chiều hơn nhiều so với thời kỳ vũ khí hạt nhân. Nếu như với vũ khí hạt nhân, chúng ta có thể đếm được số đầu đạn, ước tính được sức mạnh phá hủy và năng lực răn đe, thì với AI, đặc biệt là khi tiến tới AGI, việc đánh giá tiềm năng và năng lực thực sự của một quốc gia trở nên vô cùng khó khăn.

Điều này xuất phát từ bản chất “kép” của AI - vừa là công nghệ dân sự vừa là công nghệ quân sự, khả năng phát triển nhanh chóng và khó lường của nó, cũng như tính lan tỏa rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Trong bối cảnh các nước lớn đang đẩy mạnh phát triển AI, việc "đong đếm" cán cân quyền lực đòi hỏi những thước đo và cách tiếp cận mới. Không chỉ đơn thuần là việc so sánh số lượng bằng sáng chế hay đầu tư vào nghiên cứu phát triển, mà còn phải tính đến các yếu tố như khả năng tiếp cận dữ liệu, năng lực tính toán, chất lượng nguồn nhân lực và đặc biệt là khả năng tích hợp AI vào các hệ thống ra quyết định chiến lược. Điều này làm cho việc duy trì ổn định chiến lược trong kỷ nguyên AI trở thành một thách thức mới, đòi hỏi sự phối hợp và đối thoại chặt chẽ hơn giữa các quốc gia.

Hàm ý cho Việt Nam, cuốn sách có đề cập chiến lược ngoại giao AI toàn diện nhằm phát huy vai trò tích cực trong việc định hình các quy tắc, chuẩn mực quốc tế về phát triển và sử dụng AI.

Chủ biên cuốn sách khẳng định, với vị thế của một quốc gia đang phát triển năng động, có tiềm năng công nghệ và đã khẳng định được vai trò trong nhiều vấn đề quốc tế quan trọng, Việt Nam có cơ hội đóng vai trò cầu nối giữa các nước phát triển và đang phát triển trong lĩnh vực AI. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc tích cực tham gia các diễn đàn đa phương về quản trị AI, thúc đẩy hợp tác Nam - Nam trong phát triển công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm về ứng dụng AI phục vụ phát triển bền vững.

Cuốn sách cũng đề cập việc đưa AI trở thành trụ cột chiến lược trong văn kiện Đại hội XIV, điều này không đơn thuần là việc bổ sung một thuật ngữ công nghệ mới, mà phản ánh tầm nhìn chiến lược về vai trò then chốt của AI trong sự nghiệp phát triển đất nước. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để định hướng nguồn lực quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quan trọng hơn, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc nắm bắt cơ hội của kỷ nguyên số để thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

GPT-5: Open AI mở ra chân trời mới

GPT-5: Open AI mở ra chân trời mới

Một sự kiện đang được giới công nghệ mong đợi, có thể xảy ra ngay trong năm nay, là sự ra mắt của GPT-5.

Cảnh báo hình thức lừa đảo mới dùng AI để đánh cắp thông tin người dùng gmail

Cảnh báo hình thức lừa đảo mới dùng AI để đánh cắp thông tin người dùng gmail

Trung tâm VNCERT/CC, Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) vừa cảnh báo về sự xuất hiện trên thế giới của hình thức lừa đảo ...

Dạy trẻ tự tin bước vào thời đại số...

Dạy trẻ tự tin bước vào thời đại số...

Thời đại công nghệ 4.0 đang thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi chúng ta phải trang bị cho trẻ em những kiến thức và kỹ ...

Blockchain và AI giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và duy trì lợi thế cạnh tranh

Blockchain và AI giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và duy trì lợi thế cạnh tranh

Ngày 31/10, Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII, thành viên của Hiệp hội Blockchain Việt Nam, tổ chức Hội thảo “Blockchain ...

Hàn Quốc hướng đến 'quân đội AI' trước áp lực tỉ lệ sinh giảm

Hàn Quốc hướng đến 'quân đội AI' trước áp lực tỉ lệ sinh giảm

Ngành công nghiệp quân sự và quốc phòng của Hàn Quốc đang nhanh chóng thúc đẩy trí tuệ nhân tạo trên chiến trường, coi công ...

Đọc thêm

ASEAN khẳng định cam kết xóa nghèo, bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững

ASEAN khẳng định cam kết xóa nghèo, bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững

Ủy ban các vấn đề kinh tế và tài chính Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81 họp phiên thảo luận chung về đề mục xóa nghèo, phát triển ...
Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Bà Đặng Ái Việt đã vẽ các Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng lòng biết ơn của người từng đi qua chiến tranh.
Việt Nam tham dự Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm ngân hàng Thế giới (WBG)

Việt Nam tham dự Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm ngân hàng Thế giới (WBG)

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn dẫn đầu đoàn công tác dự các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị thường niên của IMF và ...
Vietnam Expo HCMC 2026 quy tụ hàng nghìn thương hiệu đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ

Vietnam Expo HCMC 2026 quy tụ hàng nghìn thương hiệu đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ

Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt Nam lần thứ 24 tại TP. Hồ Chí Minh (Vietnam Expo HCMC 2026) sẽ diễn ra từ ngày 3 - 5/12 tại TP. ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/10: Đồng USD tăng mạnh khi hai 'mục tiêu kép' của Fed mâu thuẫn với nhau

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/10: Đồng USD tăng mạnh khi hai 'mục tiêu kép' của Fed mâu thuẫn với nhau

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 15/10 ghi nhận đồng USD tăng mạnh khi hai mục tiêu kép của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang ...
Tổng thống Ukraine nuối tiếc vì đang mất đi một đối tác mạnh, đề nghị Anh tăng hỗ trợ

Tổng thống Ukraine nuối tiếc vì đang mất đi một đối tác mạnh, đề nghị Anh tăng hỗ trợ

Tổng thống Ukraine không hài lòng sau khi Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga.
Sức hút mới đến từ những món quà lưu niệm bản địa

Sức hút mới đến từ những món quà lưu niệm bản địa

Những món đồ bình dị mang dấu ấn bản địa như túi vải của siêu thị hay chiếc mũ in tên khách sạn ngày càng được du khách săn tìm để làm kỷ niệm.
Khách quốc tế đến Khánh Hoà đạt hơn 7,1 triệu lượt

Khách quốc tế đến Khánh Hoà đạt hơn 7,1 triệu lượt

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, 9 tháng năm 2026, ngành văn hóa, thể thao và du lịch Khánh Hòa tăng trưởng tích cực.
Hai năm liên tiếp đạt ‘Best Integrated Resort’ tại TTG Travel Awards, The Grand Ho Tram tiếp tục được cộng đồng du lịch khu vực ghi nhận

Hai năm liên tiếp đạt ‘Best Integrated Resort’ tại TTG Travel Awards, The Grand Ho Tram tiếp tục được cộng đồng du lịch khu vực ghi nhận

The Grand Ho Tram khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ du lịch quốc tế khi năm thứ hai liên tiếp được vinh danh tại hạng mục ‘Best Integrated Resort’.
Đảo ngọc Việt Nam được độc giả quốc tế yêu thích nhất châu Á

Đảo ngọc Việt Nam được độc giả quốc tế yêu thích nhất châu Á

Đứng đầu bảng xếp hạng những hòn đảo được yêu thích nhất châu Á, Phú Quốc tiếp tục khẳng định sức hút của du lịch biển đảo Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Malaysia rót mạnh ngân sách cho du lịch, chuẩn bị đón làn sóng khách mới

Malaysia rót mạnh ngân sách cho du lịch, chuẩn bị đón làn sóng khách mới

Ngày 10/10, Malaysia công bố kế hoạch ngân sách năm 2027 với trọng tâm phát triển du lịch, nâng cấp giao thông và thúc đẩy kết nối kinh tế với Singapore.
Kỳ bí hệ sinh thái cổ xưa Langkawi

Kỳ bí hệ sinh thái cổ xưa Langkawi

Bên ngoài những khu nghỉ dưỡng nổi tiếng, Langkawi còn lưu giữ các tầng địa chất hàng trăm triệu năm tuổi cùng hệ sinh thái rừng ngập mặn giàu sức sống.
15 năm CLB Văn nghệ Tháng Mười: Không ngừng lan tỏa văn hóa Việt Nam tại Đức

15 năm CLB Văn nghệ Tháng Mười: Không ngừng lan tỏa văn hóa Việt Nam tại Đức

CLB Văn nghệ Tháng Mười tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm thành lập, đánh dấu chặng đường bền bỉ gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, quảng bá hình ảnh Việt Nam tại ...
Những người kể chuyện văn hoá Việt nơi xa xứ

Những người kể chuyện văn hoá Việt nơi xa xứ

Hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW, người Việt Nam ở nước ngoài có nhiều sáng kiến kể câu chuyện quê hương sinh động, gần gũi với bạn bè sở tại.
Khai hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên

Khai hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 khai mạc các hoạt động văn hóa, triển lãm, thể thao và du lịch tại Điện Biên, quy tụ đại diện 11 tỉnh.
Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Phát hiện mới về khảo cổ đang mở thêm những lớp tư liệu về một không gian lịch sử nằm dưới chân Hải Vân, trong hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng.
Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

TP. Hải Phòng đang triển khai xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Phiên bản di động