Tư tưởng Ngoại giao Hồ Chí Minh gắn liền với thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam

PGS. TS. Trần Minh Trưởng
Theo dõi TGVN trên
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Baoquocte.vn. Thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là một trong những thắng lợi vĩ đại nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta. Thắng lợi ấy được bắt nguồn từ sự hy sinh anh dũng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng... đồng thời còn gắn liền với những hoạt động ngoại giao và vận động quốc tế đầy sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bác Hồ nói chuyện tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ ba tại trụ sở Bộ Ngoại giao (từ 16/12/1963 đến 16/1/1964). (Ảnh tư liệu)
Bác Hồ nói chuyện tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ ba tại trụ sở Bộ Ngoại giao (từ 16/12/1963 đến 16/1/1964). (Ảnh tư liệu)

Ngoại giao là vũ khí sắc bén

Bằng nhãn quan chính trị nhạy bén, tư duy phân tích thời thế khoa học, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đã sớm có những nhận định, đánh giá chính xác những biến động của tình hình thế giới, các mối quan hệ quốc tế phức tạp, để từ đó xây dựng đường lối, chính sách ngoại giao cho phù hợp với thực tiễn, nhằm mục tiêu phục vụ tốt nhất cho chiến lược phát triển của mỗi một giao đoạn cách mạng, với mục tiêu cuối cùng là giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã xây dựng một đường lối quan hệ quốc tế rộng mở, hợp tác vì hoà bình, độc lập dân tộc, nhớ đó mà quy tụ được sức mạnh của dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp nhấn chìm bọn bán nước, đè bẹp ý chí xâm lược của bọn cướp nước.

Không chỉ là linh hồn, là người chỉ đạo việc hoạch định đường lối đối ngoại Chủ tịch Hồ Chí Minh còn trực tiếp tham gia các hoạt động ngoại giao trong một giai đoạn đầy biến động và vô cùng ác liệt của thời kỳ chống Mỹ, cứu nước.

Qua kết quả đem lại từ hoạt động thực tiễn của Người, chúng ta thấy càng làm sáng ngời lên tinh thần thiện chí, tài ứng xử bình tĩnh, tinh tế, khôn khéo và sức cảm hoá diệu kỳ của nhà ngoại giao kiệt xuất Hồ Chí Minh. Chính tinh thần đó, tư tưởng đó đã tạo nên niềm tin và sức mạnh đem đến chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta.

Xây dựng đường lối đấu tranh ngoại giao chống xâm lược Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết, dựa vào pháp lý quốc tế về quyền dân tộc cơ bản (quyền dân tộc tự quyết), và mục tiêu hoà bình làm ngọn cờ đấu tranh, do đó đã đem lại sự ủng hộ to lớn về vật chất, tinh thần cho cuộc chiến đấu, từng bước làm thay đổi so sánh lực lượng để tiến tới thắng lợi hoàn toàn.

Trong quá trình hoạt động ngoại giao, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dồn hết tâm trí, sức lực để sáng tạo ra các hình thức đấu tranh ngoại giao và vận động quốc tế, lập thế trận ngoại giao nhân dân, liên kết tất cả các lực lượng tiến bộ trên thế giới đứng về phía Việt Nam chống đế quốc xâm lược, vì hoà bình và tiến bộ nhân loại.

Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngoại giao trở thành thứ vũ khí sắc bén, là động lực vật chất, tinh thần mạnh mẽ khiến kẻ thù bị cô lập, hoang mang dao động, dồn chúng đến bước đừng cùng, buộc chúng phải từ bỏ dã tâm xâm lược.

Ngoại giao là một ngành khoa học đòi hỏi tính trí tuệ và cũng yêu cầu tính nghệ thuật cao. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người có bề dày trí thức văn hoá Đông - Tây, lại có bề dày kinh nghiệm thực tiễn, lý luận tích luỹ đựơc trong nhiều năm bôn ba hoạt động cách mạng. Chính vì thế, kinh nghiệm hoạt động ngoại giao của Người đã để lại cho cách mạng Việt Nam nói chung và nền ngoại giao (nói riêng) những bài học về quan hệ quốc tế quý báu và mang tính thời sự sâu sắc.

Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, kiên định đường lối ngoại giao độc lập tự chủ, trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác, có ý nghĩa quyết định đến thành quả của toàn bộ tiến tình cách mạng. Vì vậy, không được với bất kỳ lý do gì để thoả hiệp, từ bỏ mục tiêu chiến lược đã đề ra. Đó là bài học kinh nghiệm rút ra từ Hội nghị Geneva, đồng thời cũng là một trong những nội dung mấu chốt của tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh.

Vận dụng sáng tạo và linh hoạt

Xuất phát từ chủ trương thực thi đường lối đối ngoại độc lập, mềm dẻo những có nguyên tắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong các mối quan hệ ngoại giao. Chính vì thế đã làm phá sản âm mưu quốc tế hoá cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, làm thất bại mưu đồ của Mỹ hòng lôi kéo Liên hợp quốc can thiệp vào Việt Nam (như cuộc chiến tranh Triều Tiên).

Thực tiễn cho thấy, chúng ta đã hoàn toàn chủ động khống chế phạm vi cuộc chiến tranh, cũng như chủ động “đánh và đàm”, chủ động lựa chọn thời điểm đàm phán, quyết định thành phần tham gia hội nghị và nội dung đàm phán, do đó đã đạt được những thắng lợi to lớn trên mặt trận ngoại giao, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc.

Xây dựng đường lối ngoại giao độc lập tự chủ nhưng không để rơi vào thế tự cô lập, Hồ Chí Minh thường xuyên nhấn mạnh rằng, phải gắn liền độc lập dân tộc với đoàn kết quốc tế, lấy tinh thần thiện chí, hoà bình để giải quyết những bất đồng, trên cơ sở gắn lợi ích dân tộc mình với lợi ích của các nước trong khu vực và lợi ích chúng của nhân loại. Mối quan hệ giữa độc lập tự chủ với mở rộng quan hệ, đoàn kết quốc tế đã được Hồ Chí Minh giải quyết nhuần nhuyễn, hài hoà và phù hợp với điều kiện thực tế lịch sử.

Xác định đặt mối quan hệ lợi ích dân tộc lên trên hết, nhưng Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở phải cảnh giác với tư tưởng “dân tộc chủ nghĩa” hẹp hòi, chú ý tới sự thống nhất giữa lợi ích dân tộc trong lợi ích chung của nhân loại. Giương cao ngọn cờ hoà bình và độc lập dân tộc, với tư tưởng “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, Hồ Chí Minh đã tìm thấy sự nhất trí giữa lợi ích dân tộc với quốc tế, quốc tế với dân tộc, đó chính là nguồn hội tụ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp chiến thắng kẻ thù.

Đánh giá đúng vị trí quan trọng của mặt trận ngoại giao trong chiến tranh nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xử lý đúng đắn mối quan hệ mật thiết giữa thiết giữa chính trị - quân sự với ngoại giao.

Đặc biệt trong giai đoạn chống Mỹ, cứu nước, sự phối hợp hành động giữa ba mặt trận đó dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng được thực hiện chặt chẽ và sáng tạo. Một thế trận ngoại giao ba tầng (ngoại giao Nhà nước, ngoại giao Đảng, ngoại giao nhân dân) đã được thiếp lập, kết hợp với ba tầng mặt trận (trong nước, Đông Dương và thế giới). Phối hợp đồng loạt giữa tấn công quân sự trên khắp các chiến trường với triển khai mở các cuộc tấn công chính trị và ngoại giao, làm cho tương quan lực lượng giữa ta và địch dần dần thay đổi để cuối cùng giành thắng lợi...

Bước sang thế kỷ XXI, tình hình quan hệ quốc tế và mối quan hệ hợp tác quốc tế đã khác nhiều so với lịch sử những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Quan hệ quốc tế từ “lưỡng cực” chuyển sang thế giới đa cực, nhiều chiều, ngoại giao Việt Nam phải xử lý mối quan hệ quốc tế trên cơ sở bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ vững nền độc lập đất nước, đồng thời cùng phát triển với các quốc gia khác trong khu vực và thế giới.

Nghiên cứu những bài học rút ra từ tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh mới là yêu cầu thiết thực đối với công tác ngoại giao và quan hệ quốc tế hiện nay. Bởi vì dù cho thế giới có biến đổi, thì nhu cầu về hoà bình, độc lập dân tộc của nhân dân ở tất cả các quốc gia vẫn không hề thay đổi, và vấn đề lợi ích dân tộc hài hòa trong mối quan hệ quốc tế vẫn phải được coi là tối thượng không được rời bỏ, xem thường. Đó là những nguyên tắc, bài học ngoại giao của thời đại Hồ Chí Minh, tư tưởng đó đã soi sáng trong quá khứ và sẽ vẫn còn dẫn dắt chúng ta đi đến thành công trong cả hiện tại và tương lai.

TIN LIÊN QUAN
Đại sứ Phạm Ngạc: Ngoại giao Hồ Chí Minh tỏa sáng
Học tập và làm theo tư tưởng, phong cách Ngoại giao Hồ Chí Minh
Nền ngoại giao toàn diện Việt Nam trong hội nhập quốc tế
Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh trong đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta
Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh - kết hợp 'đánh và đàm' trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 29/9/2021: Ma Kết dùng phép thử trong tình yêu, Xử Nữ công việc nở hoa

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 29/9/2021: Ma Kết dùng phép thử trong tình yêu, Xử Nữ công việc nở hoa

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ: Nên tiêm Pfizer hay Moderna? Có nguy cơ gặp tác dụng phụ?

Baoquocte.vn. Nên tiêm vaccine Covid-19 loại gì, có nên cho trẻ uống thuốc giảm đau trước khi tiêm,... là những vấn đề các cha mẹ quan tâm.
Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Nhận định MU vs Villarreal vòng bảng cúp C1: Ronaldo phá kỷ lục

Baoquocte.vn. Nhận định MU vs Villarreal: "Quỷ đỏ" quyết tâm phục thù "Tàu ngầm vàng", trong khi Ronaldo lập kỷ lục trong cuộc đối đầu ở bảng F Champion League tại ...
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị Nga tiếp tục hỗ trợ, ưu tiên cung cấp và chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine của Nga cho Việt Nam.
EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

EC: Hungary có nghĩa vụ thông báo về việc đánh giá hợp đồng khí đốt với Nga trong vòng 3 tháng

Baoquocte.vn. Cơ quan có thẩm quyền của Hungary nên đánh giá hợp đồng cung cấp khí đốt với Gazprom của Nga và thông báo cho EC trong vòng 3 tháng.
Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Baoquocte.vn. Tác giả Alexey D Muraviev cho rằng, Nga cần có chiến lược phù hợp nhằm thích ứng với những thay đổi trong cuộc chơi do thoả thuận AUKUS mang lại.
Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Điện mừng đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 44

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi điện chúc mừng tới Thủ tướng Justin Trudeau, nhân dịp đảng Tự do Canada giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử.
Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Dù Tổng thống Brazil hoài nghi về vaccine, vợ ông tiêm phòng ngừa Covid-19 tại Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro thông báo phu nhân của ông đã được tiêm vaccine Covid-19.
Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Ram 1500 Ignition Edition ra mắt tại Mỹ với nhiều trang bị cao cấp

Baoquocte.vn. RAM 1500 Ignition Edition được phát triển dựa trên Ram 1500 TRX với số lượng chỉ 875 chiếc có giá từ 93.280 USD (khoảng 2,12 tỷ đồng).
Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên: Không còn dễ chia rẽ

Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên: Không còn dễ chia rẽ

Baoquocte.vn. Tây Nguyên là một trong những địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch lựa chọn thực hiện chiến lược 'diễn biến hòa bình'.
Tăng cường hợp tác giữa bang North Rhine-Westphalia, Đức và các địa phương Việt Nam

Tăng cường hợp tác giữa bang North Rhine-Westphalia, Đức và các địa phương Việt Nam

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt am Main Lê Quang Long chào xã giao Bộ trưởng bang North Rhine-Westphalia, Đức.
Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan làm tốt vai trò khách mời danh dự của Đại hội Quốc tế tại Torun

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan làm tốt vai trò khách mời danh dự của Đại hội Quốc tế tại Torun

Baoquocte.vn. Nhờ làm tốt công tác chuẩn bị, Việt Nam đã tạo điểm nhấn tại đại hội Đại hội Quốc tế ở Ba Lan và thu hút đông đảo sự tham gia của các khách mời.
Việt Nam tiếp nhận bản sao Thư ủy nhiệm của Tổng thống Áo bổ nhiệm Đại sứ tại Việt Nam

Việt Nam tiếp nhận bản sao Thư ủy nhiệm của Tổng thống Áo bổ nhiệm Đại sứ tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Việt Dũng, Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước đã tiếp nhận bản sao Thư ủy nhiệm của Tổng thống Áo bổ nhiệm Đại sứ Áo tại Việt Nam.
Sáng kiến của Việt Nam góp phần thúc đẩy sự phát triển của Tổ chức Hành động Bom mìn ASEAN (ARMAC)

Sáng kiến của Việt Nam góp phần thúc đẩy sự phát triển của Tổ chức Hành động Bom mìn ASEAN (ARMAC)

Baoquocte.vn. Lễ ra mắt Những người bạn của ARMAC (FOA) là sáng kiến của Việt Nam, đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của Tổ chức Hành động Bom mìn ASEAN.
Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Croatia

Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Croatia

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Thị Bích Thảo gặp Bộ trưởng Nông nghiệp Croatia Marija Vučković bên lề Triển lãm quốc tế về săn bắn và thiên nhiên.
Đại sứ Phan Chí Thành chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan

Đại sứ Phan Chí Thành chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phan Chí Thành đã đến chào Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan Anutin Charnvirakul.
Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự quán sẽ sử dụng khoản hỗ trợ này của tỉnh Kiên Giang để mua gạo, các nhu yếu phẩm thiết yếu phục vụ công tác cứu trợ.
Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Ngày 3/9, chuyến bay của Bamboo Airways từ Saudi Arabia hạ cánh ở Việt Nam, mang theo gần 240 công dân Việt Nam...
Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Lê Huy Hoàng trao đổi với TG&VN về công tác bảo hộ công dân của Đại sứ quán trong hơn một năm qua.
Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk luôn có những chỉ đạo kịp thời để hỗ trợ, làm tốt công tác hỗ trợ NVNONN cũng như việc bảo hộ công dân được chủ động hơn.
'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

Baoquocte.vn. Nhớ lại những ngày mới về Cục Lãnh sự, không biết cơ duyên nào đã đưa tôi – nữ cán bộ trẻ nhất Cục vào thời điểm đó đến với phòng Bảo hộ công dân.
Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Baoquocte.vn. Trao đổi của Đại sứ Việt Nam tại Pakistan kiêm nhiệm Afghanistan Nguyễn Tiên Phong về tình hình bảo hộ công dân Việt Nam tại Afghanistan.
9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca, có 9 hình thức treo cờ ASEAN cơ bản.
Treo cờ ASEAN ở đâu và khi nào?

Treo cờ ASEAN ở đâu và khi nào?

Baoquocte.vn. Thời gian và địa điểm treo cờ ASEAN được quy định tại văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
4 nguyên tắc về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca

4 nguyên tắc về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có 4 nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ khi treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca.
Thời gian được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao

Thời gian được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao

Baoquocte.vn. Thời điểm bắt đầu và kết thúc quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao được quy định tại Điều 39 và 40 Công ước Vienna năm 1961 về quan hệ ngoại giao.
Quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự của Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên có gì khác?

Quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự của Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên có gì khác?

Baoquocte.vn. Công ước Vienna về quan hệ lãnh sự (1963) quy định các quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự dành cho Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên.
Ðón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao

Ðón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao

Baoquocte.vn. Quy trình đón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước khách đến thăm như thế nào?
Phiên bản di động