Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn

Nam Anh
Bên cạnh việc triển khai sơ tán người dân khỏi các vùng chiến sự, giờ đây việc bảo vệ các di sản văn hóa đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với Ukraine khi nó đại diện cho tinh hoa của cả một đất nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Một bức tượng được bọc lớp chống cháy bên cạnh Nhà thờ Latinh ở Lviv. (Nguồn: AFP)

Khi hỏa lực của cả Nga và Ukraine đang đọ sức với nhau ở hai bên chiến tuyến thì một trong những tổn thất lớn trong các cuộc giao tranh chính là văn hóa nghệ thuật.

Các di sản thế giới được UNESCO công nhận cho đến nay tạm thời "được an toàn", nhưng các cơ sở văn hóa lớn của Ukraine đã phải hứng chịu sự tàn phá trực tiếp.

Nhà hát kịch Mariupol biến thành đống đổ nát vào giữa tháng Ba. Tu viện Hang động Sviatohirsk ở Donetsk được xây dựng từ năm 1526 - một trong những tu viện lâu đời nhất - bị hư hại nặng nề do những trận pháo kích.

Mặc dù hầu hết bảo tàng và phòng trưng bày đã đóng cửa ngay khi Nga triển khai chiến dịch quân sự tại Ukraine nhưng các nhân viên văn hóa ở đây vẫn đang cố gắng hết sức để sơ tán các tác phẩm nghệ thuật và hiện vật lịch sử còn sót lại.

Giờ đây, bảo vệ di sản văn hóa đã trở thành một phần ngày càng thiết yếu đối với cả người dân Ukraine lẫn những người dành tình yêu cho văn hóa nghệ thuật trên phạm vi quốc tế.

Sơ tán những gì có thể

Các bảo tàng và địa điểm văn hóa trên khắp Ukraine đã tiến hành các kế hoạch bảo vệ các di sản quốc gia. Đầu tháng Ba, các công nhân đã di dời một bàn thờ gỗ vẽ Chúa Jesus, Đức mẹ Maria và Mary Magdalene từ một nhà thờ Armenia được xây từ thế kỷ XIV tới một boongke an toàn.

Các nhân viên của Bảo tàng Mỹ thuật Odessa đã giấu các tác phẩm nghệ thuật trong tầng hầm của tòa nhà và giăng dây thép gai, trong khi các nhân viên tại Bảo tàng Thế chiến II Ukraine đã dành ra 12 giờ để di chuyển các hiện vật quan trọng nhất đến nơi an toàn.

Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)
Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)

Tương tự như vậy, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Ukraine ở Kiev đã sơ tán các hiện vật bao gồm vũ khí của người Scythia và một chiếc vòng đeo tay bằng ngà voi ma mút kỷ băng hà đến các điểm an toàn.

Vào ngày thứ hai của chiến dịch quân sự, bà Maria Lanko và các thành viên của triển lãm Venice Biennale Pavilion tại Ukraine đã tìm cách sơ tán những tác phẩm điêu khắc quan trọng nhất ra khỏi thủ đô Kiev bằng xe riêng.

Bà đã mất hơn một tuần di chuyển giữa các thành phố khác nhau để đến Áo, nhờ đó buổi trưng bày mới có thể được tiến hành tại Venice vào tháng Tư.

Gia cố hiện vật không thể di dời

Người dân Ukraine đang cố gắng để gia cố các tòa nhà và hiện vật không thể di chuyển.

Tại thành phố Lviv, các công nhân xây dựng đã dựng giàn giáo xung quanh Nhà thờ Latinh của thành phố và gắn khung thép lên các cửa sổ kính màu. Trong khi đó, các bức tượng thần Hy Lạp trên bốn đài phun nước bằng đá vôi của thành phố được bọc trong lớp phủ chống cháy.

Ở phía Nam, tại thành phố cảng Odessa, các tình nguyện viên đã chồng các bao cát tạo thành các lớp bảo vệ xung quanh tượng đài tân cổ điển Duc de Richelieu.

Ông Kyrylo Lipatov, Phó Giám đốc Nghiên cứu và triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia của Odessa cho rằng các bao cát không có khả năng bảo vệ di tích khỏi va chạm trực tiếp. Tuy nhiên, biện pháp này thúc đẩy tinh thần của người dân địa phương.

Khi trả lời phỏng vấn báo chí, bà Lilya Onyshchenko - người đứng đầu văn phòng bảo vệ di sản của Hội đồng thành phố cho biết, "nếu chúng ta đánh mất văn hóa, chúng ta sẽ đánh mất bản sắc của mình".

Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Tượng đài Công tước Richelieu tại thành phố Odessa được bảo vệ bằng các bao cát. (Nguồn: Vox)

Bảo vệ nghệ thuật đương đại

Từ những ngày đầu của xung đột, một không gian được gọi là "Asortymentna kimnata" (Phòng trưng bày tổng hợp), có trụ sở tại Trung tâm Nghệ thuật ương đại Ivano-Frankivsk ở miền Tây Ukraine đã cố gắng di dời và bảo quản các tác phẩm nghệ thuật từ khắp các cơ sở trên đất nước với kinh phí giới hạn.

Người phụ trách phòng trưng bày Anya Potyomkina cho biết, "Asortymentna kimnata được tạo ra để hỗ trợ nghệ thuật địa phương, và bây giờ chúng tôi không chỉ hỗ trợ mà còn phải bảo tồn" không gian này.

Một nhóm người đã tạo ra một số boongke lưu trữ tại các địa điểm bí mật và hỗ trợ sơ tán các tác phẩm ở Kiev, Mariupol, Odessa, Zaporizhzhya và rất nhiều thành phố khác. Hơn 20 bộ sưu tập đã được đặt trong những căn hầm chỉ trong vòng 10 ngày đầu tiên khi giao tranh nổ ra.

Bà Olga Honchar, nhà quản lý văn hóa kiêm Giám đốc Bảo tàng Chiến tranh Lviv đã tổ chức Trung tâm Khủng hoảng bảo tàng với mục tiêu trước mắt là hỗ trợ các nhân viên bảo tàng không còn được trả lương và “không có tiền mua các nhu yếu phẩm cơ bản”.

Quỹ Nghệ thuật khẩn cấp cũng đã được thành lập để huy động các khoản tài trợ khẩn cấp và quản lý các khoản quyên góp từ kiều bào để các nghệ sĩ Ukraine có thể tiếp tục công việc của họ.

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Ngày 29/3, Ủy ban quốc gia UNESCO của Italy đã chấp thuận đề cử nghệ thuật opera vào danh sách di sản văn hóa phi ...

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Điệu nhảy Rumba Congo độc đáo và giàu bản sắc đã trở thành một phần lịch sử, mảnh ghép không thể thiếu trong tâm hồn ...

(theo DW)

Đọc thêm

Khát vọng kết nối của người Việt trẻ tại Australia

Khát vọng kết nối của người Việt trẻ tại Australia

Mạng lưới Tài năng Việt Nam–Australia (AVTN) vừa được hình thành với kỳ vọng trở thành cầu nối tri thức, văn hóa và hợp tác giữa hai quốc gia.
Thời tiết tuần tới: Nắng nóng rất gay gắt, dự báo tiêu thụ điện miền Bắc lập đỉnh mới

Thời tiết tuần tới: Nắng nóng rất gay gắt, dự báo tiêu thụ điện miền Bắc lập đỉnh mới

Dự báo phụ tải của hệ thống điện miền Bắc trong tuần tới ở mức xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn 9,8% so với mức kỷ lục ghi nhận ngày ...
Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 16-22/5/2026

Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 16-22/5/2026

Những thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ ngày 16-22/5/2026.
Tai nạn nổ mỏ than nghiêm trọng ở miền Bắc Trung Quốc, hơn 80 người thiệt mạng

Tai nạn nổ mỏ than nghiêm trọng ở miền Bắc Trung Quốc, hơn 80 người thiệt mạng

Số người thiệt mạng trong vụ nổ tại một mỏ than ở huyện Thấm Nguyên, tỉnh Sơn Tây, miền Bắc Trung Quốc, đã tăng lên 82 người.
Mỹ kêu gọi NATO chuẩn bị ‘kế hoạch B’ với Iran nếu căng thẳng leo thang

Mỹ kêu gọi NATO chuẩn bị ‘kế hoạch B’ với Iran nếu căng thẳng leo thang

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 22/5 đã kêu gọi các nước NATO chuẩn bị một ‘kế hoạch B’ trong trường hợp Iran tiếp tục từ chối mở lại eo ...
Australia, Canada tập trận chung ở Biển Đông, tăng cường khả năng phối hợp tác chiến, hợp tác khu vực

Australia, Canada tập trận chung ở Biển Đông, tăng cường khả năng phối hợp tác chiến, hợp tác khu vực

Australia và Canada mới đây tiến hành các hoạt động huấn luyện hải quân chung ở Biển Đông nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến và hợp tác ...
Bản Pom Coọng - vẻ đẹp bình yên giữa thung lũng Mai Châu

Bản Pom Coọng - vẻ đẹp bình yên giữa thung lũng Mai Châu

Bản Pom Coọng, một điểm đến du lịch cộng đồng nổi bật tại Mai Châu, Phú Thọ, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên và văn hóa truyền thống của người Thái.
Khám phá 4 địa điểm du lịch với cảnh đẹp và ẩm thực hấp dẫn

Khám phá 4 địa điểm du lịch với cảnh đẹp và ẩm thực hấp dẫn

Tháng 6 là thời điểm lý tưởng để khám phá những địa điểm du lịch với cảnh đẹp và ẩm thực độc đáo tại Việt Nam.
Mường Bi: Khi di sản ‘cất lời’ trong nhịp chiêng Khai Hạ

Mường Bi: Khi di sản ‘cất lời’ trong nhịp chiêng Khai Hạ

Giữa những nếp nhà sàn của Mường Bi, di sản không nằm yên trong ký ức mà hiện diện trong từng nhịp chiêng, lễ hội và câu chuyện đời thường.
Hành trình khám phá dãy Himalaya hoang sơ trên cung đường Manaslu

Hành trình khám phá dãy Himalaya hoang sơ trên cung đường Manaslu

Con đường mòn hiểm trở len qua những hẻm núi sâu hun hút và các khu rừng rậm rạp, cung đường Manaslu Circuit Trek ở miền Bắc Nepal mở ra một trong những hành trình ...
Đầu bếp Việt Nam lần đầu giành Huy chương Bạc tại Global Chefs Challenge 2026

Đầu bếp Việt Nam lần đầu giành Huy chương Bạc tại Global Chefs Challenge 2026

Lần đầu góp mặt ở vòng chung kết thế giới của Global Chefs Challenge, Đội tuyển Đầu bếp Việt Nam đã xuất sắc giành Huy chương Bạc và xếp hạng 8 thế giới.
Việt Nam qua lăng kính các nhà sáng tạo nội dung quốc tế

Việt Nam qua lăng kính các nhà sáng tạo nội dung quốc tế

Những nhà sáng tạo nội dung quốc tế đang trở thành những ‘nhịp cầu số’, đưa hình ảnh một Việt Nam thực tế và đa sắc chạm đến trái tim khán giả toàn cầu.
Những dấu chân không biên giới

Những dấu chân không biên giới

Tập truyện ký ‘Theo dấu chân Người’ tái hiện hành trình 30 năm tìm đường cứu nước của Bác Hồ bằng một lối viết giàu tư liệu, cảm xúc và chiều sâu văn hóa.
Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Chuyến lưu diễn tại Việt Nam của vở múa đương đại nổi tiếng “Duyên ngày nợ đêm” do biên đạo người Pháp gốc Algeria Hervé Koubi dàn dựng.
Doraemon trở lại với chuyến phiêu lưu dưới đáy biển kỳ thú

Doraemon trở lại với chuyến phiêu lưu dưới đáy biển kỳ thú

Ấn phẩm “Tiểu thuyết Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển” được phát hành đồng thời với phim điện ảnh cùng tên từ ngày 22/5.
Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Những khoảnh khắc ấy, tưởng lặng lẽ và giản dị lại chính là tinh thần đẹp nhất của Những ngày văn học châu Âu 2026 đang diễn ra tại Việt Nam.
Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Chương trình “Phở Cultural Roadshow Europe 2026” sẽ đưa tinh hoa ẩm thực Việt Nam tới nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary, Czech và Đức.
Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Tại Việt Nam, các lớp học nấu ăn dành cho du khách quốc tế đang góp phần tạo nên nhịp cầu văn hóa sinh động.
Hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn hướng tới hồ sơ Di sản Tư liệu thế giới

Hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn hướng tới hồ sơ Di sản Tư liệu thế giới

Chuyên gia Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) sẽ hỗ trợ dịch thuật hệ thống văn bia Chăm tại Thánh địa Mỹ Sơn, phục vụ xây dựng hồ sơ đề cử Di sản Tư liệu ...
Cổng Morocco: Biểu tượng lịch sử cho quan hệ hữu nghị Việt Nam - Morocco

Cổng Morocco: Biểu tượng lịch sử cho quan hệ hữu nghị Việt Nam - Morocco

Bộ Ngoại giao, Hội những người con Morocco - Việt Nam và Hội hữu nghị Việt Nam - Morocco tổ chức hoạt động thăm Cổng Morocco tại xã Suối Hai, Hà Nội.
Làm mới di sản làng nghề truyền thống

Làm mới di sản làng nghề truyền thống

Trong khuôn khổ dự án văn hóa “Cổ Nghệ Tân Giao”, nhóm sinh viên đã tổ chức không gian trải nghiệm board game 'Phú Hộ Làng Nghề' tại Bảo tàng Hà Nội.
Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Việc đẩy mạnh số hóa, hệ thống thuyết minh tự động và không gian thực tế ảo đã mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của ...
Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc: Hành trình 5 năm đưa Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam đến UNESCO

Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc: Hành trình 5 năm đưa Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam đến UNESCO

Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới.
Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen năm 2026.
Phiên bản di động