Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn

Nam Anh
Bên cạnh việc triển khai sơ tán người dân khỏi các vùng chiến sự, giờ đây việc bảo vệ các di sản văn hóa đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với Ukraine khi nó đại diện cho tinh hoa của cả một đất nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Một bức tượng được bọc lớp chống cháy bên cạnh Nhà thờ Latinh ở Lviv. (Nguồn: AFP)

Khi hỏa lực của cả Nga và Ukraine đang đọ sức với nhau ở hai bên chiến tuyến thì một trong những tổn thất lớn trong các cuộc giao tranh chính là văn hóa nghệ thuật.

Các di sản thế giới được UNESCO công nhận cho đến nay tạm thời "được an toàn", nhưng các cơ sở văn hóa lớn của Ukraine đã phải hứng chịu sự tàn phá trực tiếp.

Nhà hát kịch Mariupol biến thành đống đổ nát vào giữa tháng Ba. Tu viện Hang động Sviatohirsk ở Donetsk được xây dựng từ năm 1526 - một trong những tu viện lâu đời nhất - bị hư hại nặng nề do những trận pháo kích.

Mặc dù hầu hết bảo tàng và phòng trưng bày đã đóng cửa ngay khi Nga triển khai chiến dịch quân sự tại Ukraine nhưng các nhân viên văn hóa ở đây vẫn đang cố gắng hết sức để sơ tán các tác phẩm nghệ thuật và hiện vật lịch sử còn sót lại.

Giờ đây, bảo vệ di sản văn hóa đã trở thành một phần ngày càng thiết yếu đối với cả người dân Ukraine lẫn những người dành tình yêu cho văn hóa nghệ thuật trên phạm vi quốc tế.

Sơ tán những gì có thể

Các bảo tàng và địa điểm văn hóa trên khắp Ukraine đã tiến hành các kế hoạch bảo vệ các di sản quốc gia. Đầu tháng Ba, các công nhân đã di dời một bàn thờ gỗ vẽ Chúa Jesus, Đức mẹ Maria và Mary Magdalene từ một nhà thờ Armenia được xây từ thế kỷ XIV tới một boongke an toàn.

Các nhân viên của Bảo tàng Mỹ thuật Odessa đã giấu các tác phẩm nghệ thuật trong tầng hầm của tòa nhà và giăng dây thép gai, trong khi các nhân viên tại Bảo tàng Thế chiến II Ukraine đã dành ra 12 giờ để di chuyển các hiện vật quan trọng nhất đến nơi an toàn.

Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)
Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)

Tương tự như vậy, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Ukraine ở Kiev đã sơ tán các hiện vật bao gồm vũ khí của người Scythia và một chiếc vòng đeo tay bằng ngà voi ma mút kỷ băng hà đến các điểm an toàn.

Vào ngày thứ hai của chiến dịch quân sự, bà Maria Lanko và các thành viên của triển lãm Venice Biennale Pavilion tại Ukraine đã tìm cách sơ tán những tác phẩm điêu khắc quan trọng nhất ra khỏi thủ đô Kiev bằng xe riêng.

Bà đã mất hơn một tuần di chuyển giữa các thành phố khác nhau để đến Áo, nhờ đó buổi trưng bày mới có thể được tiến hành tại Venice vào tháng Tư.

Gia cố hiện vật không thể di dời

Người dân Ukraine đang cố gắng để gia cố các tòa nhà và hiện vật không thể di chuyển.

Tại thành phố Lviv, các công nhân xây dựng đã dựng giàn giáo xung quanh Nhà thờ Latinh của thành phố và gắn khung thép lên các cửa sổ kính màu. Trong khi đó, các bức tượng thần Hy Lạp trên bốn đài phun nước bằng đá vôi của thành phố được bọc trong lớp phủ chống cháy.

Ở phía Nam, tại thành phố cảng Odessa, các tình nguyện viên đã chồng các bao cát tạo thành các lớp bảo vệ xung quanh tượng đài tân cổ điển Duc de Richelieu.

Ông Kyrylo Lipatov, Phó Giám đốc Nghiên cứu và triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia của Odessa cho rằng các bao cát không có khả năng bảo vệ di tích khỏi va chạm trực tiếp. Tuy nhiên, biện pháp này thúc đẩy tinh thần của người dân địa phương.

Khi trả lời phỏng vấn báo chí, bà Lilya Onyshchenko - người đứng đầu văn phòng bảo vệ di sản của Hội đồng thành phố cho biết, "nếu chúng ta đánh mất văn hóa, chúng ta sẽ đánh mất bản sắc của mình".

Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Tượng đài Công tước Richelieu tại thành phố Odessa được bảo vệ bằng các bao cát. (Nguồn: Vox)

Bảo vệ nghệ thuật đương đại

Từ những ngày đầu của xung đột, một không gian được gọi là "Asortymentna kimnata" (Phòng trưng bày tổng hợp), có trụ sở tại Trung tâm Nghệ thuật ương đại Ivano-Frankivsk ở miền Tây Ukraine đã cố gắng di dời và bảo quản các tác phẩm nghệ thuật từ khắp các cơ sở trên đất nước với kinh phí giới hạn.

Người phụ trách phòng trưng bày Anya Potyomkina cho biết, "Asortymentna kimnata được tạo ra để hỗ trợ nghệ thuật địa phương, và bây giờ chúng tôi không chỉ hỗ trợ mà còn phải bảo tồn" không gian này.

Một nhóm người đã tạo ra một số boongke lưu trữ tại các địa điểm bí mật và hỗ trợ sơ tán các tác phẩm ở Kiev, Mariupol, Odessa, Zaporizhzhya và rất nhiều thành phố khác. Hơn 20 bộ sưu tập đã được đặt trong những căn hầm chỉ trong vòng 10 ngày đầu tiên khi giao tranh nổ ra.

Bà Olga Honchar, nhà quản lý văn hóa kiêm Giám đốc Bảo tàng Chiến tranh Lviv đã tổ chức Trung tâm Khủng hoảng bảo tàng với mục tiêu trước mắt là hỗ trợ các nhân viên bảo tàng không còn được trả lương và “không có tiền mua các nhu yếu phẩm cơ bản”.

Quỹ Nghệ thuật khẩn cấp cũng đã được thành lập để huy động các khoản tài trợ khẩn cấp và quản lý các khoản quyên góp từ kiều bào để các nghệ sĩ Ukraine có thể tiếp tục công việc của họ.

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Ngày 29/3, Ủy ban quốc gia UNESCO của Italy đã chấp thuận đề cử nghệ thuật opera vào danh sách di sản văn hóa phi ...

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Điệu nhảy Rumba Congo độc đáo và giàu bản sắc đã trở thành một phần lịch sử, mảnh ghép không thể thiếu trong tâm hồn ...

(theo DW)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 22/10/2026 giảm liên tiếp, những yếu tố hỗ trợ trong dài hạn vẫn hiện hữu, người mua trong nước cần lưu ý gì?

Giá vàng hôm nay 22/10/2026 giảm liên tiếp, những yếu tố hỗ trợ trong dài hạn vẫn hiện hữu, người mua trong nước cần lưu ý gì?

Giá vàng hôm nay 22/10/2026 ghi nhận giảm phiên thứ tư liên tiếp trên thị trường thế giới.
Sự kiện Ngày Việt Nam tại Pháp sẽ được tổ chức vào thời điểm phù hợp

Sự kiện Ngày Việt Nam tại Pháp sẽ được tổ chức vào thời điểm phù hợp

Sự kiện Ngày Việt Nam tại Pháp sẽ được tổ chức vào thời điểm phù hợp.
Chung tay nối dài hành trình xoa dịu nỗi đau da cam

Chung tay nối dài hành trình xoa dịu nỗi đau da cam

Tọa đàm ‘65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam’ diễn ra sáng 21/10 tại Hà Nội, tập trung thúc đẩy trách nhiệm và hợp tác khắc phục hậu ...
KN Holdings lập 'cú đúp' với Doanh nghiệp xuất sắc châu Á và Top doanh nghiệp dẫn đầu ESG Việt Nam: Từ chiến lược đa ngành đến dấu ấn CaraWorld

KN Holdings lập 'cú đúp' với Doanh nghiệp xuất sắc châu Á và Top doanh nghiệp dẫn đầu ESG Việt Nam: Từ chiến lược đa ngành đến dấu ấn CaraWorld

Vừa qua, KN Holdings được vinh danh tại Giải thưởng Doanh nghiệp châu Á – Thái Bình Dương (APEA) 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp xuất sắc châu Á”, đồng ...
Căn nhà không mái che tập 6: Hùng sốc vì lý do bố không về nhà...

Căn nhà không mái che tập 6: Hùng sốc vì lý do bố không về nhà...

Căn nhà không mái che tập 6, mẹ Hùng tiết lộ lý do bố chưa bao giờ gọi điện về hỏi thăm 2 mẹ con khiến anh sốc nặng.
Căng thẳng Triều Tiên-Hàn Quốc: Bình Nhưỡng cảnh báo đáp trả nếu bị đe dọa

Căng thẳng Triều Tiên-Hàn Quốc: Bình Nhưỡng cảnh báo đáp trả nếu bị đe dọa

Mới đây, Triều Tiên đã cảnh báo sẽ đáp trả quân sự 'áp đảo' trước những hành động mà nước này coi là khiêu khích từ phía Hàn Quốc.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt cuốn sách ảnh song ngữ Việt – Anh “Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”, tập hợp hàng trăm hình ảnh, tư liệu lịch sử.
Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Bia, khoai tây chiên và chocolate là ba biểu tượng ẩm thực làm nên sức hút riêng của nước Bỉ. Mỗi món đều mang một câu chuyện và bí quyết chế biến đặc trưng.
Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Triển lãm “Vọng Đông Kinh: Nghệ thuật Hiện đại Việt Nam” tại Hong Kong (Trung Quốc) giới thiệu 16 tác phẩm có niên đại từ khoảng năm 1905 đến 1960.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động