Nỗi niềm dân tị nạn 'bỉm sữa' Ukraine ở Ba Lan

Thúy Vy
Xung đột Nga-Ukraine đột ngột xảy đến đã tước đi cuộc sống bình yên của hàng trăm ngàn phụ nữ, khiến họ phải tạm xa gia đình, đến nơi đất khách quê người sinh sống.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Một gia đình tị nạn người Ukraine ở Zabki, Ba Lan. (Nguồn: NY Times)
Một gia đình tị nạn người Ukraine ở Zabki, Ba Lan. (Nguồn: NY Times)

Do lệnh nhập ngũ, Ukraine cấm nam giới trong độ tuổi từ 18 đến 60 rời khỏi đất nước. Vì vậy, hơn 2 triệu người, bao gồm phụ nữ, trẻ em và số ít đàn ông trên 60 tuổi, đã vượt biên đến Ba Lan.

Hiện thực tàn khốc khiến những người phụ nữ Ukraine, đặc biệt là các bà mẹ, buộc phải bỏ lại gia đình để di cư lánh nạn.

Hiện Ba Lan đang phải đối mặt với những hạn chế lâu dài trong việc hỗ trợ việc làm cho các bà mẹ Ukraine, trở thành vấn đề cấp bách về mặt địa chính trị của nước này.

Nỗi lo của người mẹ

Giá nhà đất thấp và giao thông thuận tiện đến thủ đô Warsaw của Ba Lan đã khiến vùng ngoại ô Zabki trở thành điểm đến phổ biến của các gia đình trẻ Ukraine. Và thị trấn này trở thành một trong những nơi có tỷ lệ sinh cao nhất tại Ba Lan.

Tuy nhiên, chỉ trong vài tuần gần đây, dân số tại Zabki đã tăng nhanh ngoài dự đoán. Thị trưởng Malgorzata Zysk cho biết, những người tị nạn đầu tiên đã đến đây chỉ vài ngày sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.

Theo thống kê chính thức, hiện có hơn 1.500 người tị nạn Ukraine đang sống tại thị trấn, cùng với khoảng 100 người chờ đăng ký mỗi ngày. Tuy nhiên, ông Zysk ước tính con số thực còn cao gấp đôi.

Trong căn hộ nhỏ được chính quyền Zabki cho mượn, bà Lyubomira Pancuk ngắm nhìn lại những bức ảnh chụp gia đình tụ tập vào lễ Giáng sinh theo Chính thống giáo hồi tháng Giêng tại nhà riêng ở Ivano-Frankivsk, Ukraine.

Đó là hình ảnh bà khi đang mang thai, cùng với chồng và ba cô con gái tươi cười rạng rỡ trước ống kính. “Chúng tôi đã rất hạnh phúc bên nhau và cùng chờ đợi đứa bé ra đời”, bà hồi tưởng.

Chưa đầy hai tháng sau, chiến sự buộc bà phải chia tay chồng mình để trốn sang Ba Lan cùng các con, mang theo cả đứa trẻ sơ sinh ba tuần tuổi, bị sinh non và mắc bệnh vàng da.

Tuy vậy, khi đặt chân đến Zabki, bà vô cùng xúc động và cảm kích trước sự hào phóng của chính quyền và cư dân nơi đây.

Không thể đi làm vì phải lo chăm sóc cho đứa bé mới chào đời, bà và các con đành sống trong cảnh bấp bênh, phụ thuộc vào khoản trợ cấp ít ỏi từ chính phủ Ba Lan và lòng hảo tâm từ những người hàng xóm nơi đây.

Đây là câu chuyện có thể dễ dàng bắt gặp ở bất cứ người phụ nữ Ukraine nào di cư sang Ba Lan. Thực chất, họ chỉ đơn giản cần một nơi an toàn, xa bom đạn và chiến trận để sống cùng con cái.

Thế nhưng, cái giá phải trả cho sự ổn định và an toàn ấy là không hề nhỏ, thậm chí tốn kém hơn nhiều so với khoản trợ cấp họ nhận được từ chính phủ Ba Lan.

Tuy họ có nơi ăn chốn nghỉ tạm thời nhờ lòng tốt của hàng nghìn công dân Ba Lan, song không có gì là miễn phí mãi mãi. Cho đến thời điểm giá thuê nhà trên toàn quốc tăng vọt nhằm đáp ứng nhu cầu đột ngột, họ sẽ buộc phải tìm kiếm việc làm.

Như vậy, các bà mẹ Ukraine đang phải đối mặt với một vấn đề “đau đầu” hơn nhiều so với các bà mẹ có công ăn việc làm khác trên thế giới, là làm sao để tìm được người giữ trẻ đáng tin cậy và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của họ với giá cả phải chăng.

Môi trường đầy thách thức

Ida Magda, nhà kinh tế học tại Trường Kinh tế SGH Warsaw, cho biết các chính sách thân thiện với gia đình, tỉ như linh hoạt giờ làm việc, là tương đối hiếm ở các cơ sở việc làm tại Ba Lan.

Chăm lo cho trẻ dưới 3 tuổi thường vô cùng tốn kém. Bởi vậy, nhiều phụ nữ đã lựa chọn ở nhà cho đến khi con cái đủ tuổi học mẫu giáo.

Tuy gần đây, chính phủ đã mở rộng các trường mầm non do nhà nước tài trợ dành cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi, song không gian vốn đã không đủ cho toàn bộ trẻ em trên cả nước đến trường ngay từ trước khi chiến tranh bắt đầu.

Giờ đây, chính phủ Ba Lan đang loay hoay tìm cách đáp ứng nhu cầu của các bà mẹ Ukraine, những người đã mất tất cả trong chiến sự và không thể sẻ chia gánh nặng cùng những người chồng, người cha.

Theo đó, Bộ Giáo dục Ba Lan đã ra chỉ thị mới nhất, yêu cầu các trường mầm non bố trí thêm suất cho trẻ em Ukraine. Nhờ vậy, trẻ từ 3 – 6 tuổi đã có thể đến trường.

Thế nhưng, các bà mẹ có con mới biết đi, biết bò hay mới chào đời lại không có nhiều lựa chọn như vậy.

Ở Zabki, không có trung tâm chăm sóc nào do nhà nước quản lý dành cho trẻ dưới 3 tuổi. Tuy một số trung tâm tư nhân có đưa ra mức giảm giá tạm thời hoặc miễn phí cho trẻ em đến từ Ukraine, nhưng không nhiều và đây không được xem là giải pháp lâu dài.

Đối với những bà mẹ như Pancuk, khó khăn chồng chất. Có lẽ chỉ khi cậu út lớn hơn một chút, bà mới có thể yên tâm giao cho con gái lớn trông nom để có thời gian làm thêm.

Bà chia sẻ: “Tôi vẫn chưa có kế hoạch cụ thể nào cho tương lai. Hiện tôi chỉ đang ráng sống cho qua ngày đoạn tháng".

Bà Lyubomira Pancuk (giữa) còn với con gái và con út mới sinh. (Nguồn: NY Times)
Bà Lyubomira Pancuk (giữa) cùng với con gái và con út mới sinh. (Nguồn: NY Times)

Hệ thống bất cập

Bà Grazyna Swiezak, quản lý trường mầm non Zielony Dinek giữa lòng thị trấn Zabki cho biết, bà và các nhân viên rất vui vì có cơ hội được giúp đỡ những đứa trẻ người Ukraine.

Theo nhà trường, một số trẻ tị nạn sẽ cần được hỗ trợ tinh thần. Do vậy, bà Swiezak dự tính thuê các nhà trị liệu tâm lý thạo tiếng Ukraine hoặc tiếng Nga để giúp đỡ các em.

Tuy nhiên, thiện chí cũng cần phải tuân thủ những nguyên tắc về mặt thể chế. Quy mô lớp học mẫu giáo vốn bị giới hạn nhằm đảm bảo sự trông nom đầy đủ đối với trẻ. Việc mở rộng quy mô ấy có thể gây nguy hiểm cho việc học tập, thậm chí là sự an toàn của chúng.

Theo bà Swiezak, hơn một nửa số không gian mới tại Zielony Dinek đã được sử dụng cho trẻ em Ukaine. Hiện trường học không còn nhiều chỗ trống, do mỗi ngày đều có các gia đình mới đến thị trấn.

Thế nhưng, mặt trái của vấn đề là chính quyền lại chưa đủ khả năng thực hiện những nỗ lực tương tự để đáp ứng nhu cầu của phụ nữ Ba Lan, làm dấy lên nguy cơ dẫn đến phản ứng chính trị.

Nhiều gia đình Ba Lan đã không thể xin cho con cái vào học tại Zielony Dinek. Tuy vẫn còn nhiều trường học khác tại Ba Lan, song Zielony có lẽ vẫn là cái tên được nhiều bậc phụ huynh tin tưởng gửi gắm nhất.

Một số người sẽ thấu hiểu và cảm thông cho nỗi thống khổ của những người phụ nữ Ukraine, với mong muốn giúp họ có được nơi sinh sống an toàn trên lãnh thổ Ba Lan.

Trong khi đó, nhiều người lại không nghĩ như vậy.

Chính phủ và nhiều người dân tại Ba Lan hiện đang cố gắng hết sức mình để tránh gây ra xung đột nội tại, trong khi tạo môi trường tốt nhất cho dân tị nạn Ukraine.

Kể từ khi chiến sự nổ ra, có khoảng hơn 4,5 triệu người Ukraine đã rời khỏi đất nước đi lánh nạn. Ba Lan là nước tiếp nhận nhiều người tị nạn Ukraine nhất với hơn 2 triệu người. Ngoài ra các nước láng giềng khác như Hungary, Moldova, Slovakia, Romania… cũng tiếp nhận từ hàng chục nghìn tới hàng trăm nghìn người tị nạn Ukraine.
Khủng hoảng Ukraine: Khi dầu và khí đốt Nga còn được săn đón ở Trung Quốc...

Khủng hoảng Ukraine: Khi dầu và khí đốt Nga còn được săn đón ở Trung Quốc...

Nga-Trung Quốc có mối quan hệ chặt chẽ về thương mại, địa chính trị và chuỗi cung ứng, cả hai gắn bó với nhau bởi ...

EU chật vật giải bài toán người tị nạn Ukraine

EU chật vật giải bài toán người tị nạn Ukraine

Cuộc khủng hoảng người tị nạn Ukraine là “thách thức lớn” đối với Liên minh châu Âu (EU).

(theo New York Times)

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Mưa lớn và gió mạnh khiến hàng chục nghìn lều tạm tại Gaza bị ngập, đẩy 350.000 người Palestine phải ngủ ngoài trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ những rào cản với trẻ em gái đến cách mở rộng cơ hội, Plan International thúc đẩy tiếng nói và sự tham gia của thế hệ trẻ trong định hình tương lai.
Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco và EU đang định hình lại quan hệ về vấn đề di cư, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm xử lý khủng hoảng sang một quan hệ đối tác chiến lược rộng ...
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động