Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ thực tiễn đồng hành cùng các bé gái tại Việt Nam, Quyền Giám đốc quốc gia Plan International Phạm Thu Ba nhấn mạnh cần thay đổi cách tiếp cận để trẻ em và thanh thiếu niên được tham gia sâu hơn vào các giải pháp định hình tương lai của chính mình.

Tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho cộng đồng Trao cơ hội để trẻ em gái thể hiện vai trò lãnh đạo trong các tổ chức và xã hội Thanh niên cùng hành động giải quyết các vấn đề về giới và biến đổi khí hậu tại châu Á

Trao cơ hội để trẻ em gái biến ước mơ thành lựa chọn

Quyền Giám đốc quốc gia tổ chức Plan International tại Việt Nam Phạm Thu Ba phát biểu tại phiên thảo luận thứ hai với chủ đề “Phát triển bền vững kinh tế - môi trường và văn hóa - xã hội” của Hội nghị. (Ảnh: Trung Anh)

Bên lề Hội nghị Gặp gỡ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài năm 2026, Quyền Giám đốc quốc gia tổ chức Plan International tại Việt Nam Phạm Thu Ba chia sẻ Báo Thế giới và Việt Nam về những nhu cầu đang thay đổi của trẻ em, thanh thiếu niên và yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong các chương trình phát triển, qua đó mở rộng cơ hội để thế hệ trẻ tham gia, lên tiếng và định hình tương lai của chính mình.

Theo bà Phạm Thu Ba, qua quá trình làm việc và tiếp xúc với trẻ em, thanh thiếu niên và cộng đồng tại nhiều địa phương, Plan International nhận thấy nhu cầu của thế hệ trẻ hiện nay ngày càng đan xen, thay vì tồn tại riêng lẻ.

Quyền Giám đốc quốc gia của Plan International tại Việt Nam Phạm Thu Ba (ngoài cùng bên phải) tại Hội nghị. (Ảnh: Trung Anh)

Thí dụ, một bé gái có nguy cơ bỏ học có thể phải đối mặt cùng lúc với áp lực về sức khỏe tinh thần, khó khăn kinh tế, thiếu kỹ năng số, nguy cơ tảo hôn và những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.

Đằng sau mỗi nguy cơ ấy là những rào cản khác nhau, song đều có thể tác động trực tiếp đến cơ hội học tập, sự phát triển và lựa chọn tương lai của các em.

Bên cạnh những nhu cầu vốn được quan tâm từ lâu như giáo dục và bảo vệ trẻ em, tổ chức cũng rút ra một nhu cầu đang ngày càng hiện rõ nhưng chưa được nhìn nhận đầy đủ: được tham gia và được lắng nghe.

Theo người đứng đầu Plan International tại Việt Nam, trẻ em và thanh niên hôm nay không chỉ mong muốn nhận được sự hỗ trợ mà còn muốn được bày tỏ suy nghĩ, đóng góp ý kiến, cùng xây dựng giải pháp và có tiếng nói trong những quyết định liên quan trực tiếp đến cuộc sống và tương lai của chính mình.

Với trẻ em gái, nhu cầu ấy càng có ý nghĩa khi các em cần những không gian đủ an toàn để lên tiếng, được người lớn tin tưởng và tôn trọng ý kiến của mình.

Từ chỗ được bảo vệ và hỗ trợ, các em từng bước cần được trao cơ hội để tự đưa ra lựa chọn, tham gia vào những quyết định gắn với cuộc sống của mình và nhận ra rằng tiếng nói của mình thực sự có giá trị.

Khoảng cách giữa khát vọng và cơ hội

Trong khuôn khổ Hội nghị Gặp gỡ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài năm 2026, Quyền Giám đốc quốc gia tổ chức Plan International tại Việt Nam Phạm Thu Ba ký kết MOU triển khai các dự án hỗ trợ phát triển với UBND tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: Trung Anh)

Dẫn chứng một nghiên cứu kéo dài 18 năm về hành trình trưởng thành của các em gái, cùng những năm tháng trực tiếp làm việc với trẻ em và cộng đồng tại nhiều địa phương ở Việt Nam, bà Phạm Thu Ba chỉ ra một khoảng cách đáng suy ngẫm giữa ước mơ và con đường đi tới ước mơ.

More from WVR
Bộ Công an phối hợp UN Women ra mắt sản phẩm truyền thông về bảo vệ phụ nữ, trẻ em gái trên không gian mạng

Theo Quyền Giám đốc quốc gia Plan International tại Việt Nam, trẻ em gái không thiếu ước mơ hay định hướng cho tương lai, nhưng lại thiếu cơ hội và điều kiện để biến những mong muốn ấy thành lựa chọn của chính mình.

Qua quá trình đồng hành với trẻ em gái, Plan International nhận định rằng nhiều em đã hình dung khá rõ về tương lai, từ mong muốn được học cao hơn, có một nghề nghiệp ổn định, tự chủ về kinh tế đến khát vọng được lên tiếng và tham gia vào những quyết định liên quan đến cuộc sống của mình.

Thế nhưng, con đường từ ước mơ đến lựa chọn chưa bao giờ bằng phẳng. Những định kiến về giới vẫn có thể thu hẹp cơ hội học tập, lựa chọn nghề nghiệp và cả những cánh cửa mà một cô gái có thể bước qua.

Với nhiều trẻ em gái, gánh nặng chăm sóc gia đình đôi khi khiến các em buộc phải gác lại những dự định của riêng mình, đặt ước mơ cá nhân xuống sau những nhu cầu của gia đình.

Ở những gia đình còn nhiều khó khăn, câu chuyện ấy càng trở nên rõ nét hơn. Một điều kiện kinh tế hạn hẹp hoặc thiếu phương tiện tiếp cận công nghệ có thể khiến một em gái khó có cơ hội học tập đầy đủ, tiếp cận thông tin và được trang bị những kỹ năng cần thiết để bước vào tương lai.

Hội đồng Đội Trung ương phối hợp với Plan International Việt Nam tổ chức chương trình “Thanh thiếu nhi ứng phó với biến đổi khí hậu”. (Nguồn: Plan International)

Trong khi đó, biến đổi khí hậu đang âm thầm làm đảo lộn sinh kế, việc học và cuộc sống của nhiều cộng đồng, khiến những lựa chọn vốn đã ít ỏi của các em càng trở nên mong manh hơn.

More from WVR
Quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ và trẻ em gái

Quyền Giám đốc quốc gia tổ chức Plan International tại Việt Nam Phạm Thu Ba nhận định, điều đáng lo hiện nay không phải là trẻ em gái thiếu ước mơ.

Nhiều em đã biết mình muốn trở thành ai, muốn sống một cuộc đời như thế nào và đang hình dung con đường phía trước bằng những mong muốn rất cụ thể.

Điều cần lưu tâm là mở rộng những cánh cửa để các em có thể đi xa hơn với ước mơ của mình, được học hỏi, được trang bị kỹ năng, nhận được sự hỗ trợ cần thiết và có cơ hội tự đưa ra những lựa chọn quan trọng trong cuộc đời.

Bởi sau cùng, ước mơ ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi một cô gái có cơ hội biến điều mình mong muốn thành con đường do chính mình lựa chọn.

Cần cộng đồng chung sức, đồng lòng

Các em nhỏ tham gia các hoạt động vui Tết Trung thu do Plan International Việt Nam tổ chức. (Nguồn: Plan International)

Những thay đổi trong nhu cầu của trẻ em và thanh thiếu niên cũng đặt ra yêu cầu mới đối với cách thức Plan International xây dựng và triển khai các chương trình tại Việt Nam.

Theo đại diện Plan International tại Việt Nam, nếu trước đây nhiều chương trình phát triển thường tập trung tháo gỡ một vấn đề cụ thể, song thực tế đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng phản ánh rằng, mỗi khó khăn giờ đây hiếm khi là một vấn đề riêng lẻ.

More from WVR
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động trọng tâm trong những tháng cuối năm

Các vấn đề ấy thường đan xen, tác động qua lại và có thể kéo theo những hệ lụy khác, khiến hành trình trưởng thành của các em gặp thêm nhiều trở ngại.

Từ thực tế đó, tổ chức đang từng bước thay đổi cách tiếp cận, hướng tới những giải pháp rộng hơn, trong đó nhiều bên cùng góp sức và đóng góp những vai trò riêng.

Mỗi chương trình bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể của cộng đồng, sau đó kết nối chính quyền, trường học, doanh nghiệp, gia đình và đặc biệt là trẻ em, thanh niên để cùng nhìn nhận vấn đề, tìm cách giải quyết và tạo ra những thay đổi phù hợp với cuộc sống của chính họ.

Bà Phạm Thu Ba khẳng định rằng khi những người trực tiếp sống trong cộng đồng được tham gia ngay từ đầu, chương trình sẽ gần hơn với những gì họ thực sự cần.

Mỗi góc nhìn được lắng nghe cũng giúp giải pháp toàn diện hơn, còn sự chung tay của nhiều bên tạo thêm điều kiện để những kết quả đạt được không dừng lại khi một dự án khép lại, mà có thể tiếp tục được duy trì trong đời sống cộng đồng.

Lễ khởi động Dự án Sức khỏe thanh thiếu niên Việt Nam (Young Health Programme - YHP) giai đoạn 2026–2029. (Nguồn: Plan International)

Một ví dụ tiêu biểu cho cách tiếp cận này là chương trình Sức khỏe thanh thiếu niên Việt Nam (Young Health Programme - YHP), do Plan International triển khai tại Hà Nội và Cần Thơ.

More from WVR
Nữ sinh dân tộc thiểu số mang câu chuyện bình đẳng giới đến diễn đàn quốc tế

Thay vì dừng ở việc truyền đạt kiến thức về sức khỏe, chương trình kết nối ngành giáo dục, y tế, khu vực tư nhân, giáo viên, phụ huynh và chính thanh thiếu niên để cùng xây dựng một môi trường hỗ trợ các em phát triển cả về thể chất, tinh thần và kỹ năng sống.

Quyền Giám đốc quốc gia Plan International Phạm Thu Ba nhấn mạnh cách làm này xuất phát từ một thực tế rằng, sức khỏe của thanh thiếu niên còn chịu tác động từ gia đình, nhà trường và môi trường sống xung quanh.

Một em có thể hiểu rõ những điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe, nhưng kiến thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi được hỗ trợ áp dụng vào thực tiễn.

Nếu gia đình thiếu sự chia sẻ, nhà trường chưa có không gian phù hợp để hỗ trợ hoặc các em chưa được trang bị đủ kỹ năng, khoảng cách từ hiểu biết đến hành động vẫn còn khá xa.

Bởi vậy, khi gia đình, nhà trường, ngành y tế và các bên liên quan cùng tham gia, các em có thêm một mạng lưới hỗ trợ để được lắng nghe, được hướng dẫn và chủ động đưa ra những lựa chọn phù hợp cho sức khỏe của mình.

More from WVR
Plan International và sứ mệnh vì trẻ em Việt Nam

Tương tự, Plan International cũng áp dụng cách tiếp cận ấy vào các chương trình về khí hậu tại cộng đồng.

Bên cạnh việc hỗ trợ người dân thích ứng với thiên tai, tổ chức tạo cơ hội để thanh thiếu niên tham gia nghiên cứu, đưa ra sáng kiến và trực tiếp dẫn dắt các hoạt động về khí hậu tại địa phương.

Qua đó, các em có cơ hội lên tiếng, rèn luyện kỹ năng và góp phần tìm lời giải cho những thách thức mà chính cộng đồng đang phải đối mặt.

Đúc rút từ những chương trình này, bà Phạm Thu Ba cho rằng, dự án có thể tác động bền vững hơn khi cộng đồng tham gia ngay từ quá trình xác định vấn đề, xây dựng giải pháp và triển khai chương trình.

Vì thế, trẻ em và thanh thiếu niên nên được nhìn nhận như những đối tác quan trọng trong quá trình phát triển, bởi chính các em là những người hiểu rõ nhu cầu của mình và sẽ trực tiếp định hình tương lai của cộng đồng.

Theo hướng tiếp cận đó, mục tiêu của các chương trình phát triển cũng sẽ phổ quát hơn là câu chuyện hỗ trợ một nhóm đối tượng trong một khoảng thời gian nhất định.

Bởi một tương lai tốt đẹp hơn sẽ bắt đầu từ khoảnh khắc một đứa trẻ tin rằng, ước mơ của mình xứng đáng được lắng nghe và có thể trở thành hiện thực.