 |
| Ông James Allerton, người bán tạp chí Big Issue tại Ilkeston, Derbyshire, Anh. (Nguồn: Exposure Photo Agency Ltd) |
Rào cản số
Theo The Guardian, mỗi khi đứng giữa phố để kiểm tra đường huyết, ông James Allerton không ít lần phải đối mặt với ánh nhìn nghi ngờ của người qua đường. Có người tưởng ông đang tiêm chích ma túy, thậm chí gọi điện báo cảnh sát. Ông Allerton kể lại: “Tôi phải nói với họ, đó là máy theo dõi đường huyết”.
Câu chuyện của ông Allerton không chỉ là một hiểu lầm đáng tiếc, mà phản ánh rõ sự "bất ổn" của những người thuộc nhóm yếu thế. Khi đó, ông vừa phải chống chọi với bệnh tiểu đường, vừa rơi vào cảnh vô gia cư sau đổ vỡ cuộc sống cá nhân, ban ngày lang thang trên đường phố, ban đêm trú tạm trong các nhà trọ, dần rơi vào trạng thái cô lập kéo dài.
Ở hoàn cảnh ấy, việc thiếu kết nối kỹ thuật số càng khiến sự cô lập như ông Allerton trở nên sâu sắc hơn. Trong xã hội hiện đại, điện thoại thông minh không còn là vật dụng xa xỉ, mà đã trở thành một phần của hạ tầng thiết yếu, tương tự điện và nước sinh hoạt. Tuy vậy, không phải ai cũng có cơ hội tiếp cận.
Tại Anh, khoảng 2,8 triệu người trưởng thành, tương đương 5% dân số, không có điều kiện truy cập Internet. Ngay cả với những người đã kết nối, việc thiếu kỹ năng số vẫn tạo ra rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chăm sóc sức khỏe, cơ hội việc làm và khả năng tham gia đời sống cộng đồng.
Trong lĩnh vực y tế, khoảng 39 triệu người hiện sử dụng ứng dụng để đặt lịch khám hoặc nhận thuốc theo đơn. Điều đó đồng nghĩa, nếu không có thiết bị kết nối internet, người bệnh gần như bị đứng ngoài hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại.
Ở lĩnh vực kinh tế, xu hướng thanh toán không tiền mặt cũng đang tạo ra áp lực rõ rệt. Theo báo cáo năm 2023 của chính phủ Anh, khoảng 74% người trưởng thành chỉ thỉnh thoảng hoặc hiếm khi sử dụng tiền mặt. Điều này khiến những người bán hàng truyền thống, trong đó có người bán báo hay tạp chí gặp nhiều khó khăn hơn trong việc duy trì thu nhập.
Tìm lại kết nối
Bước ngoặt đến khi ông James Allerton tìm thấy tạp chí The Big Issue, mô hình hỗ trợ người yếu thế thông qua bán báo. Người bán mua với giá bằng một nửa giá bìa, bán lại để hưởng chênh lệch, qua đó có thu nhập và duy trì cuộc sống độc lập. Từ điểm tựa này, ông dần ổn định cuộc sống, có việc làm, thu nhập và hiện sống trong căn hộ thuê tại Ilkeston, Derbyshire. Tuy nhiên, trong một thế giới số hóa, có việc làm và nơi ở vẫn chưa đủ. Điều còn thiếu là kết nối.
Nhận thức rõ thách thức đó, The Big Issue đã hợp tác với mạng di động giffgaff (Anh) triển khai giải pháp cung cấp điện thoại thông minh và đào tạo kỹ năng số cho người bán.
Trong năm đầu tiên, chương trình cung cấp 687 điện thoại thông minh và tổ chức gần 3.000 buổi đào tạo về kỹ năng tài chính, kỹ năng số. Kết quả cho thấy 88% người tham gia tự tin hơn khi sử dụng công nghệ, trong khi 81% cải thiện khả năng quản lý tài chính.
Xét về hiệu quả kinh tế, chương trình được đánh giá tạo ra giá trị xã hội 453.000 Bảng Anh (tương đương khoảng 608.000 USD) trong 14 tháng, tương đương 3,60 Bảng cho mỗi 1 Bảng đầu tư. Những con số này cho thấy đầu tư vào hòa nhập kỹ thuật số không chỉ mang lại lợi ích xã hội, mà còn có hiệu quả kinh tế rõ rệt. Quan trọng hơn, mô hình này góp phần thay đổi cách nhìn về nhóm yếu thế, khó tiếp cận với kỹ năng và kết nối số, đặt trách nhiệm lên toàn xã hội thay vì cá nhân.
Với ông James Allerton, chương trình hỗ trợ trên thực sự là “phao cứu sinh”. Nhờ thiết bị và kỹ năng được cung cấp, ông có thể kết nối với hệ thống theo dõi đường huyết, kiểm tra sức khỏe một cách kín đáo và nhanh chóng. “Giờ tôi chỉ cần đưa tay lên, quét và thế là xong”, ông chia sẻ.
 |
| Nhờ có điện thoại, những người bán báo, tạp chí có thể chấp nhận thanh toán không tiếp xúc. (Nguồn: The Guardian) |
Trong công việc, chiếc điện thoại giúp ông James Allerton chấp nhận thanh toán không tiếp xúc, mở rộng cơ hội bán hàng. Theo The Big Issue, người bán áp dụng hình thức này tăng doanh số trung bình khoảng 30%, tương đương thêm khoảng 520 Bảng mỗi năm. Trước đây, người bán báo dễ mất khách vì nhiều người chỉ mang thẻ; nay việc thanh toán qua điện thoại nhanh và an toàn hơn.
Không chỉ về kinh tế hay y tế, tác động lớn nhất là đời sống tinh thần. Chiếc điện thoại giúp những người như ông Allerton kết nối lại các mối quan hệ, duy trì liên lạc và tham gia các nhóm trò chuyện, từ đó cảm thấy gắn kết hơn và không còn đơn độc khi gặp khó khăn.
***
Câu chuyện cho thấy, trong kỷ nguyên số, kết nối đã trở thành nền tảng để con người tiếp cận cơ hội và duy trì cuộc sống. Thu hẹp khoảng cách số, vì thế, không chỉ là bài toán công nghệ, mà là một phần giải pháp cho chính sách an sinh. Những mô hình hỗ trợ như của The Big Issue và giffgaff chỉ ra rằng, khi công nghệ được đặt đúng vào bối cảnh xã hội, nó có thể trở thành công cụ giúp người yếu thế tái hòa nhập và tự chủ hơn, hướng tới một xã hội không ai bị bỏ lại phía sau.
| Giáo dục trong kỷ nguyên số: Nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội Giáo dục cần vượt qua giới hạn của thành tích và bằng cấp, hướng tới nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã ... |
| Công tác nhân quyền 2025: Chuyển mình để bứt phá Trong bối cảnh thế giới 2025 có nhiều chuyển biến sâu sắc, Việt Nam tiếp tục vững vàng, nhất quán trong đường lối phát triển, ... |
| Đức đối mặt 'cơn sóng bạc': Già hóa nhanh, dân số giảm sâu Với tỷ suất sinh xuống mức thấp kỷ lục và thế hệ “baby boomer” đồng loạt bước vào tuổi nghỉ hưu, Đức đang chịu sức ... |
| Indonesia cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội Indonesia cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội từ ngày 28/3, siết truy cập các nền tảng như TikTok, YouTube, Facebook để ... |
| Chạm tay vào giấc mơ nhà ở xã hội Khi giá nhà thương mại ngày càng vượt xa tốc độ tăng thu nhập, nhà ở xã hội (NOXH) không còn là lựa chọn phụ, ... |
