Vài kỷ niệm về quan hệ với Liên hợp quốc

Vũ Khoan
Theo dõi TGVN trên
Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ
Baoquocte.vn. Nhân Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) họp với sự tham gia của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, trong tôi bỗng hiện về một vài kỷ niệm riêng tư về mối quan hệ với tổ chức toàn cầu này.
Vài kỷ niệm về quan hệ với Liên hợp quốc
Ngày 20/9/1977, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên hợp quốc. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh (thứ hai từ phải) dự Lễ kéo cờ Việt Nam tại trụ sở Liên hợp quốc. (Ảnh tư liệu)

Tuy làm việc trong ngành ngoại giao từ giữa những năm 50 thế kỷ trước nhưng phải tới cuối những năm 80, cá nhân tôi mới được tiếp cận với LHQ. Số là vào thời điểm đó, tôi đã là Vụ trưởng rồi Trợ lý Bộ trưởng được phân công phụ trách các lĩnh vực ngoại giao kinh tế, lãnh sự, luật pháp, các tổ chức quốc tế, trong đó có mối quan hệ với LHQ và các tổ chức trực thuộc.

Lúc ấy, nước ta đang bị một số nước bao vây về kinh tế, cô lập về chính trị nên cánh cửa hẹp duy nhất đi ra thế giới bên ngoài cộng đồng XHCN là các cơ quan của LHQ mà nước ta là thành viên từ năm 1977.

Để thoát khỏi khủng hoảng kinh tế trầm trọng và nạn lạm phát phi mã, triển khai công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế, ta đã ra sức tranh thủ các tổ chức này.

Về kinh tế - xã hội, thông qua hệ thống của LHQ chúng ta đã tranh thủ được nguồn tài trợ đáng kể, nhất là trong các lĩnh vực xã hội như lương nông, giảm nghèo, trẻ em, phụ nữ, môi trường… Một nguồn tài trợ không kém phần quan trọng là sự trợ giúp về “phần mềm”. Cá nhân tôi đã được sang nghiên cứu trong thời gian ngắn tại UNIDO - cơ quan chuyên trách về công nghiệp của LHQ đóng trụ sở ở Vienna (Cộng hòa Áo).

Qua đợt này, chúng tôi đã thu thập được khá nhiều thông tin bổ ích về kinh nghiệm xử lý lạm phát phi mã trên thế giới và quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ tại các nước NIC (các nước công nghiệp hóa mới) để cung cấp cho các cơ quan hữu quan trong nước. Một nguồn tài trợ quý báu khác là các chuyên gia của LHQ, trong đó có anh Vũ Quang Việt – một chuyên gia về thống kê của LHQ. Trong quá trình xây dựng Luật đầu tư nước ngoài đầu tiên vào năm 1987, ta cũng tranh thủ được nhiều ý kiến đóng góp quý báu của họ.

Tới đầu những năm 90 đã xuất hiện nhiều tín hiệu về khả năng gỡ bỏ tình trạng bị bao vây, cấm vận. Để thúc đẩy quá trình này, ta đã tranh thủ Chương trình Phát triển của LHQ (UNDP) cũng như Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) hỗ trợ ta xử lý các món nợ công và nợ tư do quá khứ để lại thông qua cái gọi là Câu lạc bộ Paris và London.

Lúc ấy đã là Thứ trưởng Ngoại giao, tôi được trực tiếp chứng kiến quá trình này và cảm nhận rất rõ: nếu không có sự trợ giúp của họ thì ta gặp không ít khó khăn trong một lĩnh vực rất mới mẻ.

Sau khi gỡ được nút thắt này đã xuất hiện khả năng tranh thủ nguồn “tài trợ phát triển chính thức” (ODA) – một khái niệm lúc ấy còn “lạ hoắc” đối với chúng ta.

Rất may, tôi đã được tháp tùng Phó Thủ tướng Phan Văn Khải tham dự cái gọi là “Hội nghị tham vấn” đầu tiên về chủ đề này diễn ra ở Paris. Tại đó, lần đầu tiên ta có điều kiện thông báo với thế giới về đường lối đổi mới về mọi mặt của nước ta, nhất là về kinh tế xã hội, còn các nhà tài trợ song phương và đa phương là các nước phát triển và các tổ chức quốc tế hàng đầu như UNDP, IMF, WB đưa ra các cam kết tài trợ không hoàn lại hoặc tín dụng lãi suất thấp, thời hạn dài. Đây quả thực là một nguồn lực rất quý báu đối với nước ta đúng vào lúc chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu - nguồn tài trợ chính yếu cho nước ta bị xóa bỏ.

Một vấn đề khác ta đã tranh thủ được sự hợp tác đáng kể của LHQ, trực tiếp là Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) để xử lý cái gọi là vấn nạn “người ra đi bằng thuyền”.

Số là sau khi nước nhà thống nhất, tiếp đến là các cuộc chiến tranh trên biên giới Tây Nam và phía Bắc, do những khó khăn nội tại và sự kích động từ bên ngoài đã nảy sinh dòng người di tản ồ ạt ra nước ngoài, chủ yếu bằng đường biển.

Để giải quyết vấn đề này, ta đã cùng Hoa Kỳ và một số nước tiếp nhận với sự tham gia của UNHCR hình thành các cơ chế ra đi có trật tự (ODP), những người trong trại cải tạo (HO), “con lai” để bảo đảm quy trình ra đi và tái định cư êm thấm.

Vài kỷ niệm về quan hệ với Liên hợp quốc
Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Khoan.

Đối với những người không đủ tiêu chuẩn tái định cư, ta đã cùng UNHCR hình thành cơ chế “hồi hương trật tự” với sự tài trợ tài chính thông qua hệ thống LHQ. Thông qua những hoạt động này, ta đã gỡ bỏ được một trong những trở ngại trong mối quan hệ với các nước hữu quan và mở cửa ra thế giới bên ngoài.

Và nữa, cũng vào thời điểm đó, đã nổ ra cuộc chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất ở Iraq, nơi trên 17.000 lao động của nước ta bị mắc kẹt. Nhờ sự trợ giúp của các cơ quan LHQ, ta đã đưa về nước an toàn anh chị em, hơn thế nữa họ còn được LHQ đền bù thiệt hại.

Qua vài việc trên, các bạn có thể thấy LHQ và các cơ quan hữu quan không chỉ có họp hành, thông qua nghị quyết mà là những nguồn lực đáng kể cân đong đo đếm được, có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của nước ta.

Đó là chưa kể những mối lợi “vô hình” về kiến thức, về quan hệ và ảnh hưởng quốc tế mà LHQ cùng các tổ chức quốc tế có thể đem lại.

Thú thật khi mới nhập cuộc, tôi cũng chưa hiểu rõ về tác dụng của các cuộc họp hành triền miên, hàng tấn văn bản được thông qua tại các sinh hoạt đa phương. Đi dự các khóa họp của ESCAP (Hội đồng Kinh tế - xã hội châu Á – Thái Bình Dương của LHQ) và cả Đại hội đồng LHQ, tôi lấy làm lạ thấy ngoài phiên khai mạc có đông đủ người dự, trong các phiên sau, hội trường vắng hoe, nhiều đoàn chỉ để lại 1 - 2 người ngồi nghe, trong khi ngoài hành lang và các quán giải khát lại đông nghịt người đi lại, giao lưu sôi động.

Hóa ra đó là cách người ta làm quen, bắt mối, bàn bạc những vấn đề về đa phương lẫn song phương, tập họp lực lượng, trao đổi lợi ích!

Nhập gia tùy tục, chúng tôi cũng tập tọe rồi quen dần với kiểu sinh hoạt quốc tế “kỳ lạ” này.

Đó là chưa kể các diễn đàn, tổ chức đa phương là nơi thuận tiện nhất để quảng bá chủ trương, đường lối, hình ảnh đất nước, nâng cao vị thế đất nước, biến sức mạnh vô hình thành hữu hình phục vụ cho lợi ích quốc gia – dân tộc mình.

Thật tình mà nói, lúc ấy tôi hoàn toàn không hình dung nổi cái tên “Việt Nam” sẽ nổi lên như một thành viên đầy trách nhiệm và hết sức năng động, tích cực tại các thể chế đa phương tầm khu vực và toàn cầu, kể cả ở LHQ, như ngày nay.

Hai lần được bầu với tỷ lệ phiếu rất cao, hầu như tuyệt đối vào vị trí Ủy viên không thường trực của HĐBA, có chân trong cơ quan lãnh đạo của nhiều tổ chức trực thuộc khác; được coi là một mô hình kiểu mẫu trong việc thực hiện Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, những nam thanh nữ tú từ hàng ngũ “bộ đội Cụ Hồ” trở thành những thành viên ưu tú của đội quân “Mũ nồi xanh” ở tít chân trời châu Phi, góp phần gìn giữ hòa bình và được nhân dân các nước yêu quý như con em thân thiết!

Chỉ qua ngần ấy điều thôi cũng có thể thấy việc tham gia LHQ là một quyết sách chiến lược đúng đắn, phản ánh cam kết của Hồ Chủ tịch trong thư của Người gửi Hội nghị London tháng Giêng năm 1946 yêu cầu kết nạp Việt Nam vào tổ chức toàn cầu này.

44 năm Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc: Hành trình ghi dấu ấn

44 năm Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc: Hành trình ghi dấu ấn

Trong 44 năm qua, hợp tác giữa Việt Nam-Liên hợp quốc (LHQ) có ý nghĩa to lớn, từ giai đoạn tái thiết đất nước sau ...

Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Trong hơn 4 thập niên qua, UNFPA có những hỗ trợ đáng kể cho Chính phủ Việt Nam về các hạng mục phát triển xã ...

Đọc thêm

XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

Baoquocte.vn. XSMT 2/7. xổ số hôm nay 2/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. xổ số miền Trung thứ 7. ...
XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 2/7. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. XSMN thứ 7. SXMN 2/7. xổ số hôm ...
XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 2/7. trực tiếp kết quả xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. kết quả xổ số miền Bắc 2/7/2022. xổ số hôm nay 2/7. XSMB thứ 7. SXMB ...
Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 1/7/2022, tại Học viện Ngoại giao, Viện Biển Đông đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập và đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao.
Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, ngày 25/6, cảnh sát đảo Mallorca thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam. Hiện 2 công dân ...
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết ...
Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7 tại Bagan, Myanmar.
Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Baoquocte.vn. Theo PGS, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Quyền Viện trưởng Viện Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của UNCLOS.
Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Baoquocte.vn. Trận đấu giao hữu giữa tuyển nữ Việt Nam với Pháp sẽ diễn ra vào rạng sáng mai (2h10 ngày 2/7) trên sân vận động Stade de la Source ...
Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga nói gì về sức ép của phương Tây? Ukraine đạt được thỏa thuận mới với EU; Myanmar xin lỗi Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 1/7/2022, tại Học viện Ngoại giao, Viện Biển Đông đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập và đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao.
Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, ngày 25/6, cảnh sát đảo Mallorca thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam. Hiện 2 công dân được tại ngoại.
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết của Việt Nam.
Việt Nam-Thái Lan: Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng

Việt Nam-Thái Lan: Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Supattanapong Punmeechaow khẳng định ủng hộ các doanh nghiệp Thái Lan đầu tư nhiều hơn nữa vào thị trường năng lượng Việt Nam.
Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Baoquocte.vn. Lễ khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao nhân kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam-Kazakhstan.
Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị tập huấn công tác kiểm toán nội bộ

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị tập huấn công tác kiểm toán nội bộ

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, tại trụ sở Bộ Ngoại giao đã diễn ra Hội nghị tập huấn, hướng dẫn triển khai công tác kiểm toán nội bộ.
Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Đại sứ quán Việt Nam khẩn trương hỗ trợ nạn nhân người Việt trong vụ rò rỉ khí độc tại cảng Aqaba của Jordan

Baoquocte.vn. Đại sứ quán sẽ tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng của Jordan và hỗ trợ tối đa cho đại diện công ty lao động Việt Nam để xử lý vụ việc.
Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị phía Jordan hỗ trợ Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia kiêm nhiệm Jordan trong công tác bảo hộ công dân.
Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch làm việc với Cơ quan di trú Ukraine

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch đề nghị các cơ quan hữu quan Ukraine có biện pháp hỗ trợ linh hoạt, kịp thời đối với nguyện vọng của cộng đồng người Việt.
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ người Việt bị sát hại tại Osaka, Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao theo dõi sát quá trình điều tra, triển khai biện pháp bảo hộ người Việt cần thiết và hỗ trợ thu xếp hậu sự theo nguyện vọng của gia đình.
Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Đại sứ quán Việt Nam thông tin về trường hợp nam công dân Việt Nam mất tích tại Israel

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã làm việc với Bộ Ngoại giao Israel và cảnh sát sở tại để phối hợp xử lý và triển khai công tác bảo hộ công dân.
Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất

Baoquocte.vn. Đến nay, việc sơ tán người Việt Nam tại Ukraine đã cơ bản hoàn tất, đáp ứng hầu hết nguyện vọng về nước của người dân.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam được quy định ra sao? (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 27 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc đài thọ cho các đoàn khách nước ngoài thăm Việt Nam.
Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường đoàn khách cấp cao nước ngoài

Baoquocte.vn. Điều 26 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về xe mô-tô hộ tống, xe cảnh sát dẫn đường khách cấp cao nước ngoài thăm Việt Nam
Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay

Baoquocte.vn. Điều 25 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc thu xếp phòng khách danh dự đón, tiễn khách cấp cao nước ngoài tại sân bay
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 2)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Baoquocte.vn. Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài thăm.
Phiên bản di động