| Ngoại trưởng Philippines Theresa Lazaro. (Nguồn: PNA) |
Hãng tin Reuters đưa tin, Philippines, trên cương vị Chủ tịch ASEAN, khẳng định sẽ kiên trì yêu cầu việc xây dựng COC với Trung Quốc ở Biển Đông phải viện dẫn rõ ràng Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, trong nỗ lực hoàn tất văn kiện này vào năm 2026.
Phát biểu ngày 22/1, Ngoại trưởng Lazaro nhấn mạnh: "Vấn đề UNCLOS là điều mà không chỉ Philippines mà nhiều quốc gia thành viên ASEAN khác cũng kiên quyết yêu cầu".
Bà tái khẳng định lập trường của Manila rằng COC cần có tính ràng buộc pháp lý, dù bà thừa nhận nội dung này sẽ cần "những cuộc thảo luận sâu hơn nữa" giữa ASEAN và Trung Quốc.
Theo bà, với quyết tâm tận dụng vai trò Chủ tịch ASEAN để hoàn tất COC vào năm 2026, Philippines dự kiến đề xuất một loạt biện pháp với các nước ASEAN, trong đó có việc tăng tần suất các vòng đàm phán.
Ý tưởng xây dựng một Bộ quy tắc ứng xử chính thức nhằm giảm căng thẳng ở Biển Đông đã được nêu ra cách đây hơn hai thập kỷ, song phải đến năm 2017 các bên mới cam kết khởi động tiến trình đàm phán. Tuy nhiên, đến nay, tiến triển thực chất vẫn còn rất hạn chế. Các quốc gia Đông Nam Á mong muốn COC được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc tế.
Trong những năm gần đây, Philippines và Trung Quốc liên tục xảy ra các vụ đối đầu trên biển. Căng thẳng ngoại giao diễn ra trong bối cảnh Philippines mở rộng hợp tác quốc phòng với Mỹ, đồng thời tăng cường quan hệ an ninh với các đối tác như Australia, Nhật Bản và Canada, những nước công khai ủng hộ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài thường trực ở Hà Lan bác bỏ các yêu sách rộng khắp của Trung Quốc ở Biển Đông.
Thời gian gần đây, các phát ngôn gay gắt từ Đại sứ quán Trung Quốc nhằm vào quan chức Philippines dẫn đến phản ứng từ phía Manila. Ngoại trưởng Lazaro nhấn mạnh lại quan điểm rằng bất đồng giữa các quốc gia nên được xử lý thông qua con đường ngoại giao, thay vì tranh cãi công khai.