Hành trình từ Trường Sa đến Đất Tổ và miền biên viễn

Vừa qua, tôi đã có một hành trình tháng Tư đầy ý nghĩa, xuất phát từ hải trình đến Trường Sa, Nhà giàn DK1, trở về vùng Đất Tổ Phú Thọ và khép lại tại miền biên viễn Lạng Sơn.

Nâng tầm ẩm thực đường phố: Từ di sản văn hóa đến chuẩn mực an toàn Đưa tằm đến không gian nghệ thuật quốc tế Ngôi nhà đậm hồn Việt ở Indonesia

Từ Trường Sa đến Đất Tổ và miền biên viễn

Tác giả bên vườn rau xanh của lính đảo. (Ảnh TGCC)

Khúc tráng ca nơi đầu sóng

Chuyến đi đến Trường Sa cùng Đoàn công tác số 10 trên con tàu KN490 không chỉ là một hải trình vượt sóng, mà là một hành trình đi thẳng vào trái tim Tổ quốc.

Giữa mênh mông trời nước, lá cờ đỏ sao vàng tung bay không đơn thuần là biểu tượng, mà là nhịp đập chung của hàng triệu con tim Việt Nam.

Đứng trên boong tàu, hướng mắt về những nhà giàn, những đảo nổi, đảo chìm, tôi nhận ra “chủ quyền” chưa bao giờ là một khái niệm trừu tượng. Chủ quyền hiện hữu, sống động và thiêng liêng trong từng tấc đất, từng ngọn sóng và trong cả những con người đang ngày đêm kiên cường gìn giữ nơi đây.

Những người lính Trường Sa mang trong mình sự vĩ đại từ chính những điều giản dị nhất. Sống xa đất liền, xa gia đình trong muôn vàn khắc nghiệt, nhưng nụ cười của các anh vẫn rạng rỡ, cái bắt tay vẫn rắn rỏi và ánh mắt luôn ánh lên niềm tin vững vàng. Đứng trước các anh, tôi thấy mình nhỏ bé trước một tinh thần kiên định đến tĩnh lặng.

Lắng đọng nhất là Lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Giữa biển khơi tĩnh lặng, khi những vòng hoa được thả xuống làn nước xanh thẳm, không gian như chùng lại. Tiếng nhạc trầm buồn vang lên không chỉ là âm thanh, mà là ký ức, là mất mát, là lời nhắc nhở muôn đời không được phép lãng quên. Biển hôm ấy lặng, nhưng lòng người lại trào dâng những đợt sóng vô hình.

Trường Sa không chỉ khơi dậy niềm xúc động. Nơi ấy còn hun đúc một ý chí. Đó là ý chí phải làm điều gì đó thiết thực hơn, để những hy sinh không chỉ được tưởng nhớ, mà còn được tiếp nối bằng hành động cụ thể. Và cũng chính từ nơi đầu sóng ấy, tôi mang theo một niềm tin vào khoa học vị nhân sinh, niềm tin rằng khoa học phải phục vụ con người, nhất là trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Ở Trường Sa, rác thải nhựa, lốp xe cũ có thể trở thành Aerogel, vật liệu siêu nhẹ giúp cách nhiệt, lọc nước và thu ẩm tạo nước ngọt. Giá trị tối thượng của khoa học không nằm lại trong phòng thí nghiệm, mà tỏa sáng ở nơi nó giúp con người sống tốt hơn, tự vận hành và đứng vững giữa trùng khơi.

Biển hôm ấy lặng, nhưng lòng người lại trào dâng những đợt sóng vô hình. (Ảnh TGCC)

Trở về mạch nguồn dân tộc

Rời Trường Sa, hành trình của tôi không dừng lại mà tiếp tục tìm về một điểm tựa sâu xa hơn: Cội nguồn dân tộc tại Đền Hùng (Phú Thọ).

Trong không khí thiêng liêng của ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, từng bước chân dâng hương như chậm lại, để tâm hồn được tĩnh lặng trước dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử. Không còn tiếng sóng, không còn gió biển, chỉ còn sự tĩnh lặng, để con người đối diện với lịch sử, với tổ tiên và với chính mình.

Đứng trước anh linh các Vua Hùng, tôi không chỉ dâng nén tâm hương báo công về những chặng đường đã qua, mà còn cảm nhận rõ hơn bao giờ hết ý nghĩa và thấm thía trọn vẹn sức nặng của hai tiếng “đồng bào”.

Từ truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ, chúng ta sinh ra từ cùng một bọc trăm trứng, cùng chung một cội nguồn, một dòng máu, một mạch sống, một trách nhiệm với non sông xuyên suốt qua bao thế hệ.

Những gì chúng ta đang làm hôm nay, dù là nghiên cứu khoa học, giáo dục hay những đóng góp thầm lặng nhất đều là cách để tri ân quá khứ. Cội nguồn ấy chính là điểm tựa vững chắc để mỗi người Việt, dù ở đâu trên thế giới, cũng luôn có một nơi chốn thiêng liêng để hướng về.

Nếu Trường Sa khơi dậy ý chí, thì Đền Hùng củng cố niềm tin. Niềm tin rằng mỗi hành động hôm nay không chỉ dành cho hiện tại mà còn là sự tiếp nối của hàng nghìn năm lịch sử. Niềm tin rằng truyền thống “uống nước nhớ nguồn” không chỉ là ký ức mà là một động lực sống, một chuẩn mực để hành động.

Và từ điểm tựa ấy, hành trình bước sang một giai đoạn khác, giai đoạn của hành động.

Tác giả thành kính dâng hương tưởng niệm tại Đền Hùng (Phú Thọ). (Ảnh TGCC)

Ươm mầm hy vọng và kiến tạo nơi biên viễn

Mang theo ngọn lửa tự hào từ Đất Tổ và ý chí kiên cường từ biển đảo, hành trình của tôi tiếp nối đến với miền biên viễn Lạng Sơn. Nếu Trường Sa là nơi thử thách ý chí sắt đá, thì Lạng Sơn lại là mảnh đất vẫy gọi những hành động thiết thực. Tôi đến đây không chỉ để quan sát mà để góp phần nhỏ bé vào sự phát triển nơi đây.

Tại Trường Tiểu học Đồng Đăng, tôi bắt gặp những nụ cười trong veo, những ánh mắt sáng và những lời chào lễ phép, hồn nhiên. Chính nơi đây, tôi nhận ra rằng tương lai của đất nước không phải là điều gì xa vời mà đang hiện hữu trong từng ánh mắt của những đứa trẻ nơi phên dậu Tổ quốc, trong từng khát vọng được học tập, vươn lên và niềm tin mãnh liệt vào tương lai. Qua ánh mắt các em, tôi nhìn thấy hình bóng của một Việt Nam đang vươn mình lớn lên bền bỉ.

Nhưng niềm tin thôi là chưa đủ. Niềm tin cần được chuyển hóa thành hành động. Và tại Lạng Sơn, vòng tròn của trí thức và trách nhiệm được khép lại bằng những hành động cụ thể.

Trong buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh, cùng sự đồng hành của Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, tôi có cơ hội chia sẻ những giải pháp công nghệ chuyển hóa phụ phẩm nông nghiệp như dứa thành các vật liệu giá trị cao. Từ những thứ tưởng chừng bỏ đi, chúng ta hoàn toàn có thể tái tạo thành tài nguyên mới. Từ những địa phương còn nhiều thách thức, chúng ta có thể mở ra những hướng phát triển bền vững.

Tác giả chụp ảnh cùng các em học sinh Trường Tiểu học Đồng Đăng. (Ảnh TGCC)

Đó không chỉ là câu chuyện về công nghệ mà là câu chuyện về cách biến tri thức thành giá trị thực tiễn, về cách kết nối trí tuệ toàn cầu với nhu cầu của địa phương để công nghệ thực sự tạo ra những tác động tích cực ngay tại quê nhà, về cách mỗi người Việt, dù ở bất cứ đâu, đều có thể góp phần vào hành trình của đất nước.

Tự hào bước tiếp

Trường Sa cho tôi bài học về sự kiên cường, nơi hun đúc ý chí. Đất Tổ Phú Thọ nhắc nhở tôi về đạo lý uống nước nhớ nguồn, tiếp thêm sức mạnh tinh thần. Và miền biên viễn Lạng Sơn cho tôi thấy ý nghĩa của khát vọng và hành động cụ thể.

Hành trình ấy không còn là những điểm đến rời rạc, mà là một dòng chảy thống nhất, từ cảm xúc đến nhận thức và từ nhận thức đến hành động.

Tôi biết ơn những người lính Trường Sa, đã dạy tôi thế nào là kiên cường. Tôi biết ơn cội nguồn dân tộc đã cho tôi một điểm tựa tinh thần vững chắc. Và tôi biết ơn những con người nơi miền biên viễn đã cho tôi cơ hội được đóng góp, dù chỉ là một phần rất nhỏ.

Tác giả cùng đoàn kiều bào làm việc với lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn. (Ảnh TGCC)

Kết thúc chuỗi hành trình, tôi mang theo một niềm tin sáng rõ: Việt Nam không chỉ được bảo vệ chủ quyền bằng ý chí nơi đầu, không chỉ được gìn giữ, chuyển mình mạnh mẽ bởi cội nguồn sâu thẳm, mà còn được kiến tạo mỗi ngày, sáng tạo không ngừng bằng những hành động cụ thể, bền bỉ và đầy trách nhiệm.

Trường Sa, Đất Tổ hay miền biên viễn không còn xa. Bởi tất cả tình yêu và trách nhiệm ấy, giờ đây đã nằm trọn trong tim và hòa vào những bước chân hành động. Và hành trình ấy, vẫn đang tiếp tục.