Ngày Giỗ Tổ không biên giới

Sinh sống ở bất cứ nơi đâu, cộng đồng người Việt luôn hướng về cội nguồn, gìn giữ Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương như một nghi lễ thiêng liêng, biểu tượng của bản sắc và sự gắn kết dân tộc.

Chính thức ra mắt Mạng lưới Tài năng Việt Nam-Australia Tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt vùng Tây nước Đức Ra mắt Hội Nữ Doanh nhân Việt Nam tại châu Âu

Từ năm 2015, Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu được tổ chức thường niên, trở thành một cầu nối văn hóa, giúp kiều bào hướng về quê hương đất nước. Ở đó, “đất Tổ” trở thành một không gian tinh thần linh thiêng để người Việt cùng tìm về.

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2025 tại Hàn Quốc. (Nguồn: Ban Dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu)

Sợi dây kết nối cộng đồng

Dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu do nhóm trí thức người Việt sáng lập trong bối cảnh cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển, đặt ra nhu cầu kết nối tâm linh và văn hóa với quê hương. Ngay từ những năm đầu, chương trình đã tổ chức nghi lễ dâng hương đồng thời tại nhiều quốc gia, bước đầu hình thành mạng lưới các điểm cầu tưởng niệm Vua Hùng trên phạm vi toàn cầu.

Giai đoạn 2016-2019 đánh dấu sự mở rộng về quy mô và hình thức tổ chức với sự tham gia ngày càng đông đảo của các hội đoàn kiều bào tại châu Âu, châu Á và châu Mỹ. Đặc biệt, việc tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012 đã tạo nền tảng quan trọng để sự kiện nâng cao vị thế và sức ảnh hưởng trong những năm tiếp theo.

Từ năm 2020-2022, trong bối cảnh dịch bệnh toàn cầu, Ngày Quốc Tổ toàn cầu chuyển mạnh sang hình thức trực tuyến, kết nối hàng chục điểm cầu ở nhiều quốc gia, cho phép kiều bào tham gia nghi lễ từ xa nhưng vẫn giữ được tính trang nghiêm và ý nghĩa thiêng liêng.

Từ năm 2023 đến nay, Dự án đã phối hợp với các cơ quan, ban, ngành trong và ngoài nước, các hội đoàn tổ chức thành công Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu và để lại tình cảm, ấn tượng tốt đẹp trong và ngoài nước.

Đại diện Ban Dự án, TS. Nguyễn Thị Bích Yến, Giảng viên đại học, nhà báo hiện sinh sống và làm việc tại Áo cho biết ngoài việc được tổ chức tại nhiều không gian khác nhau như chùa, trường học hay quảng trường, dự án vẫn giữ nguyên tắc “chuẩn mực trong cốt lõi, linh hoạt trong biểu đạt” với phần lễ được thực hiện theo nghi thức truyền thống, trong khi phần hội được điều chỉnh phù hợp với từng bối cảnh văn hóa.

Ngày lễ còn chú trọng cách tiếp cận thế hệ trẻ sinh ra ở nước ngoài theo hướng mềm mại, giúp các em được tiếp cận văn hóa qua những trải nghiệm gần gũi như câu chuyện gia đình, âm nhạc hay những khoảnh khắc sum họp.

Giữ bản sắc trong bối cảnh hội nhập

Năm 2026 đánh dấu chặng đường 11 năm triển khai Dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu, khẳng định sức sống bền bỉ của một sáng kiến văn hóa mang tính kết nối xuyên quốc gia.

Mới đây, tại trụ sở Đại sứ quán Việt Nam ở Hàn Quốc, không gian trở nên lắng lại khi những nén hương thơm được thắp lên trước bàn thờ Quốc Tổ. Buổi lễ Giỗ Tổ Hùng Vương do Ban dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc tổ chức với sự tham gia của đông đảo kiều bào, du học sinh, người lao động Việt Nam đang sinh sống tại sở tại.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ nhấn mạnh, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là hoạt động văn hóa truyền thống mà còn là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Theo ông, việc tổ chức lễ dâng hương ở nước ngoài có ý nghĩa thiết thực trong việc củng cố ý thức gìn giữ bản sắc, đồng thời góp phần tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Bà Kim Seon Mi, Trưởng Ban dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu tại Hàn Quốc, cho biết việc tổ chức Giỗ Tổ không chỉ nhằm tưởng nhớ tổ tiên mà còn hướng tới xây dựng một không gian văn hóa-tâm linh cho cộng đồng người Việt ở sở tại, qua đó tăng cường sự kết nối và ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Ngày lễ còn chú trọng cách tiếp cận thế hệ trẻ sinh ra ở nước ngoài theo hướng mềm mại, giúp các em được tiếp cận văn hóa qua những trải nghiệm gần gũi. (Nguồn: Ban Dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu)

Tại Canada, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay cũng đã thu hút đông đảo kiều bào từ nhiều địa phương tham dự. Trong hội trường, những tà áo dài đủ sắc màu tạo nên một không gian vừa trang trọng, vừa ấm áp.

Chị Phan Quỳnh Trang, kiều bào tại Toronto, cho rằng những dịp như vậy giúp cộng đồng người Việt ở xa quê thêm ý thức về căn tính của mình, hiểu rõ mình là ai và đến từ đâu. Đặc biệt, đây còn là cơ hội để thế hệ trẻ sinh ra ở nước ngoài tiếp cận với lịch sử, văn hóa dân tộc, nuôi dưỡng sự gắn bó với cội nguồn, ngay cả khi chưa từng có điều kiện trở về Việt Nam.

Chung cảm nhận ấy, ông Chung Vinh tại Ottawa chia sẻ rằng khoảnh khắc xúc động nhất chính là khi mọi người cùng khoác lên mình tà áo dài, cùng thực hiện nghi lễ dâng hương và hướng về tổ tiên. Chính sự đồng điệu trong hành động và cảm xúc đó đã tạo nên một không gian gắn kết mạnh mẽ, giúp cộng đồng người Việt nơi xa xứ cảm nhận rõ hơn tinh thần đồng bào.

Sự kiện cũng để lại nhiều ấn tượng đối với bạn bè quốc tế tham dự. Ông Fernando Coelho, một vị khách Bồ Đào Nha, bày tỏ xúc động khi trực tiếp hòa mình vào không khí buổi lễ, đồng thời liên tưởng đến những giao thoa văn hóa giữa hai nước. Theo ông, điều đọng lại không nằm ở việc hiểu trọn vẹn các bài phát biểu, mà là khả năng cảm nhận tinh thần của sự kiện. Chính trải nghiệm vượt qua rào cản ngôn ngữ ấy đã mang đến cho ông một sự kết nối sâu sắc.

Từ truyền thống, hướng đến tương lai

Những ngày này, cộng đồng người Việt tại Malaysia đang cùng nhau chuẩn bị Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương với tất cả tấm lòng thành kính dành cho cội nguồn dân tộc.

Bà Trần Thị Chang, Chủ tịch Hiệp Hội Hữu nghị Malaysia-Việt Nam, Chủ tịch Hội phụ nữ Việt Nam tại Malaysia, cho biết chỉ trong hai ngày, các anh chị em kiều bào đã cùng nhau gói hơn 800 chiếc nem rán - những món quà đậm hương vị quê hương, gửi gắm tình cảm thiêng liêng hướng về Quốc Tổ.

Từ sự chung tay hỗ trợ nhiệt tình của các thành viên, sự đóng góp nguyên liệu, đến việc vận chuyển từng chiếc vỏ nem, gạo nếp từ Việt Nam sang Malaysia… tất cả đều là những nghĩa cử giản dị nhưng đầy ắp nghĩa tình, vun đắp nên một mùa Giỗ Tổ ấm áp.

Năm nay, Nga tiếp tục là địa điểm trọng tâm tổ chức Lễ Giỗ Tổ và Vinh danh Con cháu Vua Hùng toàn cầu năm 2026 diễn ra vào ngày 26/4 (tức 10/3 âm lịch), kết nối trực tiếp từ Đền Hùng tới hàng chục điểm cầu tại nhiều quốc gia.

Chương trình gồm ba nội dung chính: Lễ dâng hương trang nghiêm theo nghi thức truyền thống; hoạt động vinh danh các cá nhân, tập thể kiều bào tiêu biểu trong gìn giữ và lan tỏa “phẩm hạnh Việt”; hội thảo quốc tế với chủ đề “Hòa bình - Di nguyện của Tổ tiên trong bối cảnh hiện đại”.

Điểm nhấn đặc biệt là nghi thức đọc Văn tế Vua Hùng do Giáo sư Vladimir Kolotov, Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh, Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg thực hiện, thể hiện sự trân trọng của bạn bè quốc tế đối với lịch sử và văn hóa Việt Nam, đồng thời góp phần thắt chặt tình hữu nghị Việt-Nga.

Cộng đồng người Việt tại Malaysia chuẩn bị cho Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 2026. (Nguồn: Ban Dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu)

Không chỉ là sự tiếp nối truyền thống, Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài còn là một hình thức thích ứng văn hóa từ các nghi lễ truyền thống đến các hoạt động giao lưu, mang tính lan tỏa như giới thiệu các loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc như Quan họ, Hát Xoan, Ca trù tới bạn bè quốc tế; mở ra không gian kết nối để doanh nhân kiều bào tìm kiếm cơ hội hợp tác, góp phần đưa sản phẩm Việt vươn ra thị trường thế giới.

Theo TS. Nguyễn Thị Bích Yến, dự án đang hướng tới chuẩn hóa nghi lễ thờ cúng tổ tiên ở nước ngoài, đồng thời xây dựng các “Không gian văn hóa Hùng Vương” tại nhiều thủ đô lớn trên thế giới. Việc ứng dụng công nghệ, kết nối trực tuyến đã giúp xóa nhòa khoảng cách địa lý, đưa Ngày Quốc Tổ trở thành ngày hội chung của tinh thần đoàn kết và lòng tự tôn dân tộc. Đây chính là cách người Việt định vị giá trị của mình trong bối cảnh toàn cầu hóa, tạo nên sức mạnh chung để phát triển và hội nhập bền vững.