Văn hóa giao thông: Cốt lõi nằm ở ý thức, không chỉ vì sợ bị phạt

Hùng Thoa
Ý thức của người tham gia giao thông đang có sự chuyển biến tích cực sau khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Nhiều ngày qua, việc tăng mức phạt vi phạm giao thông là chủ đề làm “nóng” các diễn đàn trên mạng xã hội. Không ít người dân tỏ ra bất ngờ trước quy định mới, băn khoăn về mức phạt cao so với thu nhập, đồng thời lo ngại xuất hiện tiêu cực, thiếu minh bạch khi xử lý vi phạm...

Cũng nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng mức phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đã trở thành một trong những giải pháp mạnh mẽ để giảm tình trạng vi phạm và nâng cao ý thức người tham gia giao thông. Điều này được thể hiện rõ rệt qua việc thay đổi mức phạt trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu việc tăng mức phạt có đủ để xây dựng văn hóa giao thông văn minh và an toàn hay không?

Có thể nói, đây là điều kiện cần, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người tham gia giao thông. Việc tăng mức phạt là biện pháp cần thiết nhưng chưa đủ. Mức phạt cao hơn chắc chắn sẽ có tác dụng răn đe đối với những hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, lái xe khi say rượu hay không đội mũ bảo hiểm.

"Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người".

Chúng ta có thể thấy ngay từ những ngày đầu áp dụng, tình trạng vi phạm giao thông đã giảm hẳn ở nhiều nơi. Người dân có xu hướng tuân thủ các quy định hơn, không còn vượt đèn đỏ hoặc chen lấn khi đèn tín hiệu chuyển sang đỏ. Tuy nhiên, tăng mức phạt chỉ là một phần của chiến lược cải thiện tình hình giao thông. Nó có thể khiến những người vi phạm phải nhìn lại việc chấp hành luật lệ giao thông, nhưng chưa thể giải quyết triệt để vấn đề văn hóa giao thông.

Nói đúng hơn, mức phạt "mạnh tay" chỉ có thể hạn chế những hành vi vi phạm, nhưng lại không thể thay đổi được thói quen, suy nghĩ và cảm nhận của mỗi người về việc tham gia giao thông. Khi mức phạt trở thành yếu tố chính thúc đẩy người dân tuân thủ luật thì ý thức tự giác của họ vẫn chưa được hình thành một cách sâu sắc.

Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là từ ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người. Ý thức tham gia giao thông cần được xây dựng từ những giá trị như tôn trọng sự sống, sự an toàn của bản thân và cộng đồng, việc hiểu rõ các quy định giao thông không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm.

Nhìn lại, trong không khí vỡ òa sau khi đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam giành chức vô địch ASEAN Cup 2024, hàng triệu người hâm mộ tại khắp các tỉnh, thành trên cả nước đã đổ ra đường ăn mừng chiến thắng. Bên cạnh cờ đỏ sao vàng tung bay khắp các nẻo đường, hình ảnh từng đoàn người nghiêm túc chấp hành hiệu lệnh tín hiệu đèn giao thông cũng để lại ấn tượng không nhỏ.

Khi mỗi người tham gia giao thông có ý thức cao, họ sẽ tự giác tuân thủ luật lệ, không cần đến sự can thiệp từ lực lượng chức năng. Một người lái xe hiểu rõ rằng việc vượt đèn đỏ có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến mình mà còn đến người khác, họ sẽ tự động dừng xe khi đèn đỏ, mặc dù không có cảnh sát hay camera giám sát. Một người đi bộ sẽ không băng qua đường khi đèn tín hiệu đỏ dù không có ai nhìn thấy họ. Điều này chỉ có thể đạt được khi văn hóa giao thông đã được hình thành từ trong chính ý thức của mỗi người.

Giáo dục
Lực lượng chức năng tích cực điều tiết giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Để xây dựng văn hóa giao thông, chúng ta cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn giao thông ngay từ khi còn là học sinh, sinh viên. Các chương trình giáo dục pháp luật về giao thông cần được triển khai rộng rãi và thường xuyên, không chỉ tập trung vào các quy định và hình thức xử phạt, mà còn chú trọng việc hình thành những phẩm chất cần có của người tham gia giao thông như sự kiên nhẫn, tôn trọng và đồng cảm với người khác.

Ngoài ra, cần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc giám sát và tạo ra những cơ hội thuận lợi để người dân dễ dàng tham gia vào các hoạt động giao thông an toàn. Các cơ sở hạ tầng giao thông cũng cần được cải thiện để phục vụ tốt hơn cho người tham gia giao thông, giúp họ cảm nhận được sự an toàn trong suốt quá trình di chuyển.

Mặc dù việc tăng mức phạt có thể giúp giảm thiểu các hành vi vi phạm rõ ràng và tức thời, nhưng để xây dựng được một nền văn hóa giao thông thực sự văn minh và an toàn, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người dân. Chính sự tự giác, tôn trọng lẫn nhau trong giao thông mới là yếu tố quyết định đến sự thành công của mọi giải pháp, kể cả tăng mức phạt. Khi chúng ta có thể xây dựng được một cộng đồng giao thông với ý thức cao, việc tuân thủ luật lệ giao thông sẽ không còn là nghĩa vụ bắt buộc mà là một hành động tự nhiên, vì lợi ích chung của tất cả mọi người.

Nói cách khác, để xây dựng một nền văn hóa giao thông văn minh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là ý thức của mỗi người. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể.

Cả luật pháp và ý thức đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa giao thông. Tuy nhiên, ý thức mới là yếu tố quyết định, là nền tảng để xây dựng xã hội giao thông văn minh. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể, từ đó góp phần xây dựng một đất nước phát triển bền vững.

Có thể thấy, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giúp xây dựng nền giao thông văn minh, hiện đại. Để Nghị định đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền, không chỉ trên các phương tiện truyền thông mà còn cần chú trọng tới tận cộng đồng dân cư để người dân nắm bắt thông tin, nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông. Đồng thời, mỗi công dân cũng cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, không chỉ vì sợ bị phạt.

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Trong bối cảnh các trường đại học nở rộ mở nhóm ngành bán dẫn hiện nay ở nước ta, rất cần có giải pháp kiểm ...

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Năm 2024 đánh dấu nhiều chuyển biến quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, với hàng loạt chính sách mới và sự kiện nổi bật.

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Trong thời đại công nghiệp 4.0 và hội nhập toàn cầu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những ...

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Với ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và sự đổi mới sáng tạo, Việt Nam chắc chắn sẽ vươn mình mạnh mẽ và ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tổng thống Thụy Sỹ thăm Việt Nam: Từ hành trình gắn kết đến chân trời hợp tác rộng mở

Tổng thống Thụy Sỹ thăm Việt Nam: Từ hành trình gắn kết đến chân trời hợp tác rộng mở

Hợp tác Việt Nam - Thụy Sỹ có nhiều dư địa để phát triển trong thời gian tới.
Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026

Chiều 15/10, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 dành cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong ...
Mở rộng cơ hội hợp tác xây dựng, giao thông Việt Nam - Phần Lan

Mở rộng cơ hội hợp tác xây dựng, giao thông Việt Nam - Phần Lan

Ngày 15/10, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn tiếp và làm việc với ông Ville Tavio, Bộ trưởng Ngoại thương và Phát triển Phần Lan.
Doanh nhân Huỳnh Thị Khiết: Bản lĩnh vượt khó, dẫn dắt ANHUCO vươn tầm

Doanh nhân Huỳnh Thị Khiết: Bản lĩnh vượt khó, dẫn dắt ANHUCO vươn tầm

Bà Huỳnh Thị Khiết – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần An Hưng (ANHUCO) – được vinh danh tại chương trình “Doanh nhân Việt Nam tiêu ...
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (16/10): Nhiều khu vực đêm mưa rào, dông vài nơi, ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (16/10): Nhiều khu vực đêm mưa rào, dông vài nơi, ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (16/10) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Doanh nhân Nguyễn Thị Kim Liên: Bản lĩnh thương trường và hành trình đổi mới sáng tạo từ trái tim

Doanh nhân Nguyễn Thị Kim Liên: Bản lĩnh thương trường và hành trình đổi mới sáng tạo từ trái tim

Trong cộng đồng doanh nghiệp miền Trung, bà Nguyễn Thị Kim Liên – Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Tổng hợp Ân Điển – luôn được biết đến như ...
Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Chuyển đổi xanh giao thông: Tuyến buýt 31 Hà Nội dùng 100% xe điện

Tổng công ty Vận tải Hà Nội thay thế xe buýt sử dụng nhiên liệu truyền thống bằng xe buýt điện nhằm giảm phát thải, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Những người mẹ trong lòng Tổ quốc

Bà Đặng Ái Việt đã vẽ các Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng lòng biết ơn của người từng đi qua chiến tranh.
Gọi tên hạnh phúc từ những điều bình dị trên đất Việt

Gọi tên hạnh phúc từ những điều bình dị trên đất Việt

Những người nước ngoài tại Việt Nam dần tìm thấy hạnh phúc không phải ở một đích đến hoàn hảo, mà trong chính hành trình trải nghiệm và thích nghi.
Trang nghiêm và xúc động lễ truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại TP. Hồ Chí Minh

Trang nghiêm và xúc động lễ truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại TP. Hồ Chí Minh

Sáng 14/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự lễ viếng, truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng.
Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Lễ cầu siêu và tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh

Nhiều phật tử, cựu chiến binh và người dân cùng chư tăng cầu nguyện cho các liệt sĩ trước khi hài cốt được đưa về nghĩa trang an táng.
Indonesia thử nghiệm cách cảnh báo động đất bằng một hệ thống đặc biệt

Indonesia thử nghiệm cách cảnh báo động đất bằng một hệ thống đặc biệt

Indonesia đang triển khai dự án thí điểm nhằm tận dụng hệ thống loa tại các nhà thờ Hồi giáo để phát cảnh báo động đất.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương đang từng bước xây dựng hướng phát triển chuyên sâu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu thực tiễn.
6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

Chuối, sữa ấm, sữa chua không đường hay một nắm hạt bí là những lựa chọn ăn nhẹ hỗ trợ giấc ngủ khi dùng đúng cách.
Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Một số kết quả thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Duy trì nguồn lực khám sức khỏe miễn phí và chuyển đổi số y tế toàn quốc

Trên 75% cơ sở khám, chữa bệnh công bố triển khai bệnh án điện tử; 100% dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế kết nối Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Những phục hồi kỳ diệu của cơ thể khi từ bỏ thói quen uống rượu

Sau một tháng bỏ rượu bia, cơ thể có nhiều thay đổi như gan khỏe hơn, ngủ ngon, tiêu hóa tốt hơn hay bắt đầu giảm nguy cơ mắc các loại ung thư.
Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Ấm áp nghĩa tình, chăm lo toàn diện cho các bà mẹ đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Gào, tỉnh Gia Lai

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Chương trình hỗ trợ 'Phụ nữ mang thai có hoàn cảnh khó khăn' tại xã Gào.
Bổ sung vitamin đúng thời điểm trong ngày để đạt hiệu quả tối đa

Bổ sung vitamin đúng thời điểm trong ngày để đạt hiệu quả tối đa

Buổi sáng phù hợp để bổ sung sắt, men vi sinh, L-theanine, chiều hợp uống kẽm, các vitamin tan trong chất béo, tối nên bổ sung omega-3, magie.
Phiên bản di động