Văn hóa giao thông: Cốt lõi nằm ở ý thức, không chỉ vì sợ bị phạt

Hùng Thoa
Ý thức của người tham gia giao thông đang có sự chuyển biến tích cực sau khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Nhiều ngày qua, việc tăng mức phạt vi phạm giao thông là chủ đề làm “nóng” các diễn đàn trên mạng xã hội. Không ít người dân tỏ ra bất ngờ trước quy định mới, băn khoăn về mức phạt cao so với thu nhập, đồng thời lo ngại xuất hiện tiêu cực, thiếu minh bạch khi xử lý vi phạm...

Cũng nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng mức phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đã trở thành một trong những giải pháp mạnh mẽ để giảm tình trạng vi phạm và nâng cao ý thức người tham gia giao thông. Điều này được thể hiện rõ rệt qua việc thay đổi mức phạt trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu việc tăng mức phạt có đủ để xây dựng văn hóa giao thông văn minh và an toàn hay không?

Có thể nói, đây là điều kiện cần, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người tham gia giao thông. Việc tăng mức phạt là biện pháp cần thiết nhưng chưa đủ. Mức phạt cao hơn chắc chắn sẽ có tác dụng răn đe đối với những hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, lái xe khi say rượu hay không đội mũ bảo hiểm.

"Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người".

Chúng ta có thể thấy ngay từ những ngày đầu áp dụng, tình trạng vi phạm giao thông đã giảm hẳn ở nhiều nơi. Người dân có xu hướng tuân thủ các quy định hơn, không còn vượt đèn đỏ hoặc chen lấn khi đèn tín hiệu chuyển sang đỏ. Tuy nhiên, tăng mức phạt chỉ là một phần của chiến lược cải thiện tình hình giao thông. Nó có thể khiến những người vi phạm phải nhìn lại việc chấp hành luật lệ giao thông, nhưng chưa thể giải quyết triệt để vấn đề văn hóa giao thông.

Nói đúng hơn, mức phạt "mạnh tay" chỉ có thể hạn chế những hành vi vi phạm, nhưng lại không thể thay đổi được thói quen, suy nghĩ và cảm nhận của mỗi người về việc tham gia giao thông. Khi mức phạt trở thành yếu tố chính thúc đẩy người dân tuân thủ luật thì ý thức tự giác của họ vẫn chưa được hình thành một cách sâu sắc.

Điều quan trọng hơn cả trong việc xây dựng văn hóa giao thông chính là từ ý thức của mỗi cá nhân. Văn hóa giao thông không phải chỉ là tuân thủ luật lệ khi có sự giám sát hay đe dọa bằng hình thức phạt tiền, mà nó phải được hình thành từ trong suy nghĩ, hành động tự giác của mỗi người. Ý thức tham gia giao thông cần được xây dựng từ những giá trị như tôn trọng sự sống, sự an toàn của bản thân và cộng đồng, việc hiểu rõ các quy định giao thông không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm.

Nhìn lại, trong không khí vỡ òa sau khi đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam giành chức vô địch ASEAN Cup 2024, hàng triệu người hâm mộ tại khắp các tỉnh, thành trên cả nước đã đổ ra đường ăn mừng chiến thắng. Bên cạnh cờ đỏ sao vàng tung bay khắp các nẻo đường, hình ảnh từng đoàn người nghiêm túc chấp hành hiệu lệnh tín hiệu đèn giao thông cũng để lại ấn tượng không nhỏ.

Khi mỗi người tham gia giao thông có ý thức cao, họ sẽ tự giác tuân thủ luật lệ, không cần đến sự can thiệp từ lực lượng chức năng. Một người lái xe hiểu rõ rằng việc vượt đèn đỏ có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến mình mà còn đến người khác, họ sẽ tự động dừng xe khi đèn đỏ, mặc dù không có cảnh sát hay camera giám sát. Một người đi bộ sẽ không băng qua đường khi đèn tín hiệu đỏ dù không có ai nhìn thấy họ. Điều này chỉ có thể đạt được khi văn hóa giao thông đã được hình thành từ trong chính ý thức của mỗi người.

Giáo dục
Lực lượng chức năng tích cực điều tiết giao thông. (Ảnh: Thành Long/TG&VN)

Để xây dựng văn hóa giao thông, chúng ta cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn giao thông ngay từ khi còn là học sinh, sinh viên. Các chương trình giáo dục pháp luật về giao thông cần được triển khai rộng rãi và thường xuyên, không chỉ tập trung vào các quy định và hình thức xử phạt, mà còn chú trọng việc hình thành những phẩm chất cần có của người tham gia giao thông như sự kiên nhẫn, tôn trọng và đồng cảm với người khác.

Ngoài ra, cần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc giám sát và tạo ra những cơ hội thuận lợi để người dân dễ dàng tham gia vào các hoạt động giao thông an toàn. Các cơ sở hạ tầng giao thông cũng cần được cải thiện để phục vụ tốt hơn cho người tham gia giao thông, giúp họ cảm nhận được sự an toàn trong suốt quá trình di chuyển.

Mặc dù việc tăng mức phạt có thể giúp giảm thiểu các hành vi vi phạm rõ ràng và tức thời, nhưng để xây dựng được một nền văn hóa giao thông thực sự văn minh và an toàn, cốt lõi của vấn đề vẫn nằm ở ý thức của mỗi người dân. Chính sự tự giác, tôn trọng lẫn nhau trong giao thông mới là yếu tố quyết định đến sự thành công của mọi giải pháp, kể cả tăng mức phạt. Khi chúng ta có thể xây dựng được một cộng đồng giao thông với ý thức cao, việc tuân thủ luật lệ giao thông sẽ không còn là nghĩa vụ bắt buộc mà là một hành động tự nhiên, vì lợi ích chung của tất cả mọi người.

Nói cách khác, để xây dựng một nền văn hóa giao thông văn minh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là ý thức của mỗi người. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể.

Cả luật pháp và ý thức đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa giao thông. Tuy nhiên, ý thức mới là yếu tố quyết định, là nền tảng để xây dựng xã hội giao thông văn minh. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm của mình, tự giác chấp hành luật giao thông, thì việc vi phạm sẽ giảm đi đáng kể, từ đó góp phần xây dựng một đất nước phát triển bền vững.

Có thể thấy, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ được coi là một giải pháp quan trọng trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giúp xây dựng nền giao thông văn minh, hiện đại. Để Nghị định đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền, không chỉ trên các phương tiện truyền thông mà còn cần chú trọng tới tận cộng đồng dân cư để người dân nắm bắt thông tin, nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông. Đồng thời, mỗi công dân cũng cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, không chỉ vì sợ bị phạt.

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Cần có giải pháp kiểm soát chất lượng đào tạo bán dẫn, tránh 'trăm hoa đua nở'

Trong bối cảnh các trường đại học nở rộ mở nhóm ngành bán dẫn hiện nay ở nước ta, rất cần có giải pháp kiểm ...

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Điểm lại những sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật năm 2024

Năm 2024 đánh dấu nhiều chuyển biến quan trọng trong lĩnh vực giáo dục, với hàng loạt chính sách mới và sự kiện nổi bật.

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Nghị quyết số 57: Xung lực để đất nước phát triển bền vững

Trong thời đại công nghiệp 4.0 và hội nhập toàn cầu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những ...

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Đổi mới sáng tạo sẽ là 'chìa khóa' mở cánh cửa tương lai

Với ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và sự đổi mới sáng tạo, Việt Nam chắc chắn sẽ vươn mình mạnh mẽ và ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Timor-Leste Francisco Guterres ‘Lu Olo’

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Timor-Leste Francisco Guterres ‘Lu Olo’

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm Ngài Francisco Guterres.
Giá vàng hôm nay 27/6/2026 'chật vật' giữ ngưỡng tâm lý,     có thể giảm sâu về 3.600 USD, nên mua ngay hay đợi thêm?

Giá vàng hôm nay 27/6/2026 'chật vật' giữ ngưỡng tâm lý, có thể giảm sâu về 3.600 USD, nên mua ngay hay đợi thêm?

Giá vàng hôm nay 27/6/2026 'chật vật' giữ ngưỡng tâm lý, vàng có thể gặp khó khăn trong nửa cuối năm, nên mua ngay hay đợi thêm?
Việt Nam đề xuất đăng cai Hội nghị toàn thể các đảng chính trị châu Á lần thứ 14

Việt Nam đề xuất đăng cai Hội nghị toàn thể các đảng chính trị châu Á lần thứ 14

Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngô Lê Văn tham dự cuộc họp Ủy ban thường trực ICAPP lần thứ 45 tại Ulaanbaatar, Mông ...
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn ...
Đài Loan (Trung Quốc) mang đến 56 tác phẩm ấn tượng tại Telefilm Việt Nam 2026

Đài Loan (Trung Quốc) mang đến 56 tác phẩm ấn tượng tại Telefilm Việt Nam 2026

Đài Loan (Trung Quốc) mang đến 56 tác phẩm ấn tượng tại Telefilm Việt Nam 2026. Đây là lần thứ 14 Triển lãm được tổ chức.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Phó Tổng Thư ký OECD

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Phó Tổng Thư ký OECD

Sáng ngày 26/6, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã có buổi tiếp ông Yasushi Masaki, Phó Tổng Thư ký OECD.
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn mới.
Hiện tượng 'khối Omega' tại châu Âu khiến nhiệt độ liên tiếp phá kỷ lục

Hiện tượng 'khối Omega' tại châu Âu khiến nhiệt độ liên tiếp phá kỷ lục

Châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng khắc nghiệt do hiện tượng 'khối Omega' gây ra.
Shophouse cũ định hình bản đồ ẩm thực Michelin của Bangkok (Thái Lan)

Shophouse cũ định hình bản đồ ẩm thực Michelin của Bangkok (Thái Lan)

Những căn shophouse gắn với hoạt động buôn bán và đời sống cộng đồng đang trở thành không gian lý tưởng cho các nhà hàng Michelin tại Bangkok.
Phát động cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc

Phát động cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc

Bộ Công an phát động đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc.
Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu: Các quy định lao động được áp dụng ra sao?

Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu: Các quy định lao động được áp dụng ra sao?

Trước nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động, nhiều quốc gia châu Âu đã áp dụng các quy định riêng về điều kiện làm việc trong môi trường nhiệt độ cao.
Hà Nội: Vé tháng giấy xe buýt hết hiệu lực từ ngày 1/7

Hà Nội: Vé tháng giấy xe buýt hết hiệu lực từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7, toàn bộ vé tháng giấy sẽ chính thức hết giá trị sử dụng trên các tuyến xe buýt có trợ giá tại Hà Nội.
Người cao tuổi được khám sức khỏe miễn phí hằng năm từ 2026

Người cao tuổi được khám sức khỏe miễn phí hằng năm từ 2026

Theo Quyết định số 1116/QĐ-TTg, từ năm 2026, người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần.
Congo ghi nhận 1.100 ca mắc Ebola, WHO lo ngại dịch vượt tầm kiểm soát

Congo ghi nhận 1.100 ca mắc Ebola, WHO lo ngại dịch vượt tầm kiểm soát

Dịch Ebola tại CHDC Congo tiếp tục leo thang với 1.118 ca mắc, 291 ca tử vong, trong khi WHO cảnh báo tốc độ lây lan ngày càng đáng lo ngại.
Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Chính phủ, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chuyên môn về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tại nhiều địa phương

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tại nhiều địa phương

Nhiều tỉnh thành trên cả nước đồng loạt triển khai chiến dịch khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho toàn dân.
Cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW: Nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW: Nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Tại nhiều địa phương, việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế đang được cụ thể hóa bằng các mô hình, giải pháp thiết thực, tạo chuyển biến rõ nét.
Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, nắng nóng nguy hiểm, khiến số người phải đối mặt với căng thẳng nhiệt tăng mạnh.
Phiên bản di động