Vì sao Trung Quốc có thể lỡ nhịp nhập hội các quốc gia có thu nhập cao?

Ngọc Cảnh
Dù đang ở ngưỡng cửa của câu lạc bộ các quốc gia có thu nhập cao, nhưng nguy cơ suy thoái đang vẽ nên một viễn cảnh kém tươi sáng cho nền kinh tế Trung Quốc - bẫy thu nhập trung bình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Vì sao Trung Quốc có thể lỡ nhịp nhập hội các quốc gia có thu nhập cao?
Chặng đường gia nhập câu lạc bộ các quốc gia có thu nhập cao của Trung Quốc còn khá gian nan bởi trở ngại mang tên 'bẫy thu nhập trung bình'. (Nguồn: SCMP)

Khi tổng kết gần một thập kỷ thành tựu của nền kinh tế Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Han Wenxiu, một quan chức cấp cao của Ủy ban Tài chính và Kinh tế Trung ương đã viện dẫn những số liệu đáng kinh ngạc trong một cuộc họp báo: nền kinh tế số 2 thế giới, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là 114 nghìn tỷ Nhân dân tệ (gần 17 nghìn tỷ USD) năm 2021, chiếm 18% GDP toàn cầu, tăng từ 11,4% năm 2012.

“Trung Quốc đang tiến gần đến ngưỡng các quốc gia có thu nhập cao”, ông Han Wenxin nhấn mạnh.

Nỗi lo bẫy thu nhập trung bình

Theo thống kê, Trung Quốc đã đứng trước ngưỡng cửa của câu lạc bộ các quốc gia có thu nhập cao - được Ngân hàng Thế giới (WB) xác định là những nước có tổng thu nhập quốc dân trên đầu người trên 12.695 USD vào năm 2021.

Tuy nhiên, những tác động đến nền kinh tế từ chính sách Zero Covid đã làm gia tăng nguy cơ suy thoái và vẽ nên một viễn cảnh kém tươi sáng cho nền kinh tế Trung Quốc - bẫy thu nhập trung bình.

Tin liên quan
Kinh tế Trung Quốc: Nhiều chỉ số Kinh tế Trung Quốc: Nhiều chỉ số 'ấm lên', người dân vẫn ưu tiên tiết kiệm, Zero Covid có thể trở lại bất cứ lúc nào

Là thuật ngữ được đưa ra bởi hai nhà kinh tế của WB là Indermit Gill và Homi Kharas vào năm 2007, bẫy thu nhập trung bình được dùng để mô tả quá trình chuyển đổi thất bại sang nền kinh tế thu nhập cao do chi phí tăng và khả năng cạnh tranh giảm.

Khu vực Mỹ Latinh và Trung Đông đã cho thấy nhiều trường hợp như vậy khi chỉ 10 trong số hơn 100 nền kinh tế có thu nhập trung bình trong những năm 1960 trở thành nền kinh tế có thu nhập cao vào năm 2008.

Mặc dù giữ nhịp độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với nhiều nền kinh tế tiên tiến, kinh tế Trung Quốc vẫn có một số dấu hiệu bị “mắc kẹt”. Đơn cử như chi phí lao động gia tăng, nhiều nhà sản xuất chuyển dần sang khu vực Đông Nam Á, tăng trưởng suy giảm kể từ năm 2022 và những rủi ro kéo dài từ mô hình tăng trưởng dựa trên vay nợ.

“Trung Quốc chắc chắn phải tránh bẫy thu nhập trung bình. Điều quan trọng là khi nào sẽ vượt qua và làm thế nào để tiến về phía trước tốt hơn. Chúng tôi tự tin tìm được sự cân bằng giữa cải cách, phát triển và ổn định”, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định với các lãnh đạo doanh nghiệp tại một cuộc họp của Diễn đàn Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) được tổ chức ở Bắc Kinh tháng 11/2014.

Dù vậy, vẫn có một vài con số cho thấy xu hướng đáng lo ngại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, như sự suy giảm tiêu dùng trong ngắn hạn, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao hơn các nước phương Tây, vấn đề già hóa dân số, tỷ lệ sinh thấp kỷ lục trong sáu thập kỷ.

Đường cong tăng trưởng của Trung Quốc cũng bị ảnh hưởng đáng kể bởi đại dịch Covid-19 và sự căng thẳng với các nước phương Tây. Tác động của chính sách Zero Covid đã khiến tăng trưởng của Trung Quốc thời gian gần đây bị chững lại, giảm xuống 0,4% trong quý II/2022 sới với cùng kỳ năm trước.

Ông Houze Song, nhà nghiên cứu của Viện Paulson có trụ sở tại Chicago (Mỹ) nhận định: “Mặc dù tăng trưởng chậm, Trung Quốc sẽ có thể đủ điều kiện để trở thành quốc gia có thu nhập cao vào cuối năm nay. Nhưng triển vọng về tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người của Trung Quốc không đáng khích lệ về trung hạn”.

Theo chuyên gia này, Trung Quốc có thể cần phải đạt 35% GDP bình quân đầu người so với chỉ số của Mỹ (hiện tại là 18%) để vượt qua nền kinh tế lớn nhất thế giới và điều này sẽ rất khó để đạt được.

Ngay từ năm 2008, ông Lưu Hạc, hiện đang là Phó Thủ tướng và là “cánh tay phải” của Chủ tịch Tập Cận Bình về lĩnh vực kinh tế, từng đề cập về giả thuyết bẫy thu nhập trung bình khi tham khảo mô hình của một số quốc gia Mỹ Latinh và dự báo về giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Trung Quốc.

Trong Báo cáo Trung Quốc 2030 được đưa ra bởi Trung tâm Nghiên cứu Phát triển thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc hợp tác với Ngân hàng Thế giới, chìa khóa để tránh bẫy thu nhập trung bình là giữ vững các chỉ số tăng trưởng năng suất như những thành tựu đã đạt được trước đây thông qua các chính sách và cải cách, từ đó nâng cao hơn nữa hiệu quả của nền kinh tế.

Chặng đường dài phía trước

Trong một bài phát biểu vào tháng 4 năm 2015, Bộ trưởng Tài chính khi đó là ông Lou Jiwei cho biết, Trung Quốc có hơn 50% khả năng bị mắc kẹt ở mức thu nhập trung bình trong vòng 5 đến 10 năm tới, do tác động của việc dân số già hóa nhanh chóng.

Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á của S&P Global Ratings Louis Kuijs cho rằng, khi phân tích cụ thể về bẫy thu nhập trung bình, cần phải tính đến các yếu tố như tiến bộ công nghệ, tăng trưởng năng suất và các công nghệ mới.

Tin liên quan
Kinh tế Trung Quốc nhọc nhằn vượt Kinh tế Trung Quốc nhọc nhằn vượt 'bẫy' Covid-19

Nhưng căng thẳng thương mại với Mỹ và việc hàng trăm công ty Trung Quốc bị rơi vào danh sách đen của Washington - khiến việc tiếp cận các công nghệ mới bị gián đoạn, buộc Bắc Kinh phải gia tăng gấp đôi nỗ lực thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nước. Ông Louis Kuijs nhận định, điều này chắc chắn sẽ trở nên thách thức hơn với Trung Quốc.

Việc chính phủ Trung Quốc quyết định thay đổi phương thức phát triển kinh tế được xem là câu trả lời của Bắc Kinh trước những lời cảnh báo về bẫy thu nhập trung bình.

Theo đó, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ theo đuổi chiến lược tăng trưởng GDP chất lượng thay vì tập trung vào số lượng, đưa bẫy thu nhập trung bình vào Kế hoạch Phát triển quốc gia 2016-2020, mở rộng tầng lớp trung lưu…

Các nhà chức trách Trung Quốc đã nỗ lực nghiêm túc để giải quyết tình trạng dư thừa công nghiệp, núi nợ địa phương, bong bóng bất động sản... trong suốt 5 năm qua và đã từng bước gặt hái được nhiều thành quả. Tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro chưa được tháo gỡ.

Dù GDP bình quân đầu người của Trung Quốc đã tăng lên 10.435 USD vào năm 2020, từ 1.053 USD năm 2001 và 156 USD năm 1978, xấp xỉ GDP bình quân đầu người của Malaysia và Bulgaria nhưng vẫn dưới mức trung bình của thế giới là 10.916 USD.

Sẽ còn một chặng được rất dài để nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể bắt kịp mức 63.207 USD của Mỹ, 41.059 USD của Anh, 40.193 USD của Nhật Bản và 34.173 USD của Liên minh châu Âu (EU).

Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc không đạt kỳ vọng trong quý II/2022

Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc không đạt kỳ vọng trong quý II/2022

Trung Quốc đã đạt được mức tăng trưởng GDP 0,4% trong quý II/2022 so với một năm trước. Nền kinh tế lớn thứ hai thế ...

Kinh tế Trung Quốc có thể 'lỗi hẹn' mục tiêu tăng trưởng

Kinh tế Trung Quốc có thể 'lỗi hẹn' mục tiêu tăng trưởng

Kinh tế Trung Quốc có thể bỏ lỡ mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 5,5% của chính phủ trong năm nay và mục tiêu ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động