Việc làm thời Cách mạng 4.0, nỗi lo còn đó?

Chúng ta có thể thờ ơ với những biến đổi như “vũ bão” của các đột biến thành tựu trong khoa học và công nghệ?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do Ngành giáo dục “đón đầu” cuộc Cách mạng 4.0 ra sao?
viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do Việt Nam không thể bỏ lỡ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0
viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do
PGS. Nguyễn Văn Nhã. (Ảnh: NVCC)

Một người bạn tôi cảnh báo: “Khi nền công nghiệp đi cùng với trí tuệ thông minh, robot, công nghệ nano và in 3D thì những lao động phổ thông sẽ bị gạt ra ngoài lề của công việc”. Thậm chí, theo báo cáo của Diễn đàn Davos 2016 đã cảnh báo, có tới 65% học sinh tiểu học hiện nay sẽ làm những công việc mà hầu hết chưa tồn tại trong vòng 10 năm tới.  

Nhiều tín hiệu chỉ ra rằng, tự động hóa đã biến đổi ngành công nghiệp ô tô, hàng không, công nghiệp chế biến và giờ đây, kể cả trong ngành giáo dục đang làm biến đổi toàn bộ hệ thống việc làm ở các quốc gia. Điều đó có nghĩa, những người lao động sẽ chia làm 2 loại chính: Loại lao động bằng chất xám, điều khiển và chỉ đạo các robot, các dây chuyền sản xuất và có mức thu nhập cao; loại thứ hai là những lao động giản đơn, cơ bắp có nguy cơ thất nghiệp và nghèo đói.

Chả thế mà khi Chính phủ Thụy Sỹ định trả cho mọi người dân mức lương tối thiểu thì người dân đã phản đối. Họ coi việc làm là quyền con người, là giá trị sống chứ không thể ngồi nhà mà lĩnh lương từ nhà nước.

Người ta đã tranh luận sôi nổi ngay trong cuộc đối thoại Davos 2016 về mô hình chia sẻ công việc với robot có thể đi cùng với mô hình trả lương toàn dân hay không? Bởi lẽ, theo dự báo, chỉ trong hai thập kỷ tới, robot với trí tuệ thông minh có thể làm được hầu hết những công việc mà con người làm được.  

Điều mà Diễn đàn Davos và APEC 2017 tại Việt Nam đang đặt ra là làm sao để công nghệ có thể được sử dụng theo hướng phục vụ con người, mang tính nhân bản và tạo ra những cơ hội cho con người, chứ không phải tạo ra những khoảng cách lớn hơn giữa công việc và con người.

Chỉ nêu một ví dụ đơn giản: Chiếc xe quét dọn đường phố đã thay thế hàng trăm người lao động vệ sinh môi trường và chắc chắn, thế hệ trẻ không thể có cảm nhận về “tiếng chổi tre đêm Hè”.

viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do
Việt Nam cần đào tạo đội ngũ lao động có tay nghề với kỹ năng cao và trình độ chuyên môn sâu. (Nguồn: Reuters)

Ngay đến lĩnh vực nghệ thuật, theo Họa sĩ Vi kiến Thành, thì để đánh giá chất lượng một tác phẩm nghệ thuật phải cần đến máy móc, công nghệ trợ giúp đến 50% chứ không thể theo cảm tính, năng khiếu của người thẩm định, cho dù người giám định không thể thay bắng máy được.

Hiện nay, máy tính không chỉ kiểm tra bạn tại sân bay, nó sẽ kiểm tra bạn tại các cửa hàng tạp hóa nữa. Cùng với công nghệ robotics, robot có thể dọn dẹp nhà, thực hiện ca mổ và tự lái các xe ô tô tự động. Nếu có thời gian, chúng ta xem phim Anomalisa của Mỹ sẽ giúp hình dung những người máy trong tương lai làm được nhiều thứ kỳ lạ.

Trong xu thế hội nhập toàn cầu đó, ở Việt Nam đang có nhiều người chưa thực sự quan tâm tới cuộc Cách mạng 4.0. Điều đó cũng dễ hiểu vì bản chất con người phải lo mưu sinh. Nhưng những người có trách nhiệm không thể không nghĩ tới hơn 80% dân chúng chưa có trình độ, đang có nguy cơ thất nghiệp hoặc có tư tưởng cam chịu làm thuê. Vì thế, sự nghiệp đổi mới còn đầy gian nan, vất vả.

Còn nhớ một người nước ngoài đã khuyến nghị: “Để giảm thiểu khoảng cách giàu nghèo đang gia tăng nghiêm trọng hiện nay, Việt Nam cần thực hiện ngay các chính sách tiến bộ về quản trị nhà nước, hệ thống thuế, chi tiêu công, dịch vụ công, quyền của người lao động và sự tham gia của người dân”.  

viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do
Lao động Việt Nam tại Hàn Quốc. (Nguồn: vhrc)

Đã qua rồi cái thời mà những công việc tốt chỉ cần một số các kỹ năng lao động được lặp đi lặp lại. Khi tốc độ của việc thay đổi mang tính toàn cầu, những mô hình cũ của giáo dục cũng sẽ không còn thích ứng. Ngay cả các chương trình giáo dục ở các cấp học cũng phải lưu ý tới điều này. Đó chính là lý do tại sao, trách nhiệm tập thể của chúng ta, những người là cha mẹ, nhà giáo, là thành viên của cộng đồng xã hội cần phải đảm bảo cho tất cả mọi người trẻ có được cơ hội công bằng để tiếp cận với giáo dục chất lượng cao, một nền giáo dục toàn cầu. 

Do vậy, để sống và phát triển với "xã hội robot", chúng ta phải có trách nhiệm đẩy lùi những biểu hiện của sự nghèo đói và bất bình đẳng thu nhập, làm hạn chế cơ hội được tiếp cận với vấn đề việc làm, an sinh xã hội cần thiết. 

Diễn đàn Davos và APEC 2017 tại Việt Nam đang nêu ra là làm sao để công nghệ có thể được sử dụng theo hướng phục vụ con người, mang tính nhân bản và tạo ra những cơ hội cho con người, chứ không phải tạo ra những khoảng cách lớn hơn giữa công việc và con người.

viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do Ngành giáo dục “đón đầu” cuộc Cách mạng 4.0 ra sao?

Ngành giáo dục nước ta nói chung, giới trẻ nói riêng cần phải “lột xác” như thế nào trước cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0?

viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do Việt Nam không thể bỏ lỡ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0

Đây là cuộc cách mạng không chờ đợi ai mà đang phát triển như vũ bão. Cuộc cách mạng này đang tác động mạnh mẽ ...

viec lam thoi cach mang 40 noi lo con do Cơ hội từ một cuộc cách mạng không tự nhiên đến

Trò chuyện với các sinh viên Đại học FPT, chiều 13/2, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, cùng với cuộc cách mạng công ...

PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng ban Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội)

Đọc thêm

Đại sứ Nguyễn Nam Dương trình Thư uỷ nhiệm của Chủ tịch nước Lương Cường lên Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya

Đại sứ Nguyễn Nam Dương trình Thư uỷ nhiệm của Chủ tịch nước Lương Cường lên Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya

Đại sứ Việt Nam tại Ai Cập kiêm nhiệm Nhà nước Libya Nguyễn Nam Dương đã trình Thư ủy nhiệm của Chủ tịch nước Lương Cường lên Chủ tịch Hội ...
Đại hội Đảng lần thứ XIV: Giáo dục tạo đột phá chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Đại hội Đảng lần thứ XIV: Giáo dục tạo đột phá chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Giáo dục không chỉ giúp đất nước 'đi nhanh', quan trọng hơn là 'đi xa' trên con đường nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Bồi đắp niềm tin và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc

Bồi đắp niềm tin và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc

Trong công tác chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng, thông tin, tuyên truyền có vai trò đặc biệt quan trọng trong định hướng dư luận...
50 năm Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM: Từ gian khó đến trung tâm đào tạo thể thao hàng đầu phía Nam

50 năm Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM: Từ gian khó đến trung tâm đào tạo thể thao hàng đầu phía Nam

Sáng 17/1, Trường đại học Thể dục Thể thao TP.HCM tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập (28-1-1976 – 28-1-2026), đánh dấu hành trình nửa thế kỷ ...
Việt Nam từ góc nhìn của một đảng viên Đảng Cộng sản Anh

Việt Nam từ góc nhìn của một đảng viên Đảng Cộng sản Anh

Anh Kyril Whittaker, đảng viên Đảng Cộng sản Anh chia sẻ những đánh giá và kỳ vọng về định hướng phát triển của Việt Nam trước và sau Đại hội ...
Ukraine khẩn trương nhập khẩu điện và thiết bị năng lượng

Ukraine khẩn trương nhập khẩu điện và thiết bị năng lượng

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 17/1 cho biết, ông đã chỉ đạo đẩy nhanh tối đa việc nhập khẩu điện và các thiết bị năng lượng bổ sung.
Đại hội Đảng lần thứ XIV: Giáo dục tạo đột phá chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Đại hội Đảng lần thứ XIV: Giáo dục tạo đột phá chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Giáo dục không chỉ giúp đất nước 'đi nhanh', quan trọng hơn là 'đi xa' trên con đường nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Top 10 đại học Việt Nam 2026

Top 10 đại học Việt Nam 2026

Trong bảng xếp hạng đại học Việt Nam 2026, chỉ có một trường tư thục lọt vào nhóm 10 trường hàng đầu, cho thấy sự thống trị của các cơ sở công lập.
Chi tiết lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 của sinh viên các trường đại học cả nước

Chi tiết lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 của sinh viên các trường đại học cả nước

Hiện tại, nhiều trường đại học trên cả nước đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Điểm danh những tỉnh, thành công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm nay

Điểm danh những tỉnh, thành công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm nay

Nhiều địa phương trên cả nước đã thông báo chính thức các môn thi trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027.
Hơn 300 sinh viên Trường Đại học Thủy lợi tìm cơ hội làm việc tại Hội thảo Tuyển dụng thực tập sinh

Hơn 300 sinh viên Trường Đại học Thủy lợi tìm cơ hội làm việc tại Hội thảo Tuyển dụng thực tập sinh

Ngày 16/1, tại Trường Đại học Thủy lợi, Havina Group đã tổ chức Hội thảo Tuyển dụng thực tập sinh, thu hút hơn 300 sinh viên tham dự.
Phương thức tuyển sinh năm 2026 của Trường ĐH Thương mại

Phương thức tuyển sinh năm 2026 của Trường ĐH Thương mại

Trường ĐH Thương mại vừa công bố phương thức tuyển sinh đại học chính quy năm 2026.
Một máy bay trinh sát mất tích, Indonesia tức tốc triển khai tìm kiếm

Một máy bay trinh sát mất tích, Indonesia tức tốc triển khai tìm kiếm

Lực lượng cứu hộ Indonesia ngày 17/1 đã tiến hành tìm kiếm một máy bay trinh sát nghề cá loại ATR 42-500 mất tích cùng với 11 người trên khoang.
Thêm nguồn lực cho giảm phát thải và bảo vệ rừng

Thêm nguồn lực cho giảm phát thải và bảo vệ rừng

Hiệp định RECAF huy động hơn 67 triệu USD vốn vay và viện trợ, phục vụ mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ rừng và cải thiện sinh kế tại Việt Nam.
Lợi ích sức khỏe từ việc đi bộ hàng ngày

Lợi ích sức khỏe từ việc đi bộ hàng ngày

Đi bộ 20–30 phút mỗi ngày có thể giảm nguy cơ tử vong sớm và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Xã hội có thật sự thiếu, hay chúng ta đang giữ lại quá nhiều?

Xã hội có thật sự thiếu, hay chúng ta đang giữ lại quá nhiều?

Nền tảng chọcho ra đời với mục tiêu khơi thông nguồn lực dư thừa, lan tỏa giá trị sẻ chia văn minh.
Bảo đảm an toàn cho Đại hội XIV của Đảng, Hà Nội phân luồng giao thông những tuyến đường trọng điểm các ngày 19-25/1

Bảo đảm an toàn cho Đại hội XIV của Đảng, Hà Nội phân luồng giao thông những tuyến đường trọng điểm các ngày 19-25/1

Từ 19-25/1, Công an TP. Hà Nội phân luồng, điều tiết giao thông trên nhiều tuyến đường trọng điểm để bảo đảm an toàn cho Đại hội XIV của Đảng.
Chiến dịch Quang Trung: Cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hải quân xây 6 căn nhà cho người dân trong 35 ngày

Chiến dịch Quang Trung: Cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hải quân xây 6 căn nhà cho người dân trong 35 ngày

Sau 35 ngày đêm với hơn 4.000 ngày công, cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hai quân đã xây mới 6 căn nhà cho người dân và đều vượt thời hạn từ 2-10 ngày so ...
Phiên bản di động