| Đắk Lắk là 'thủ phủ' cà phê của cả nước với diện tích khoảng 213.000ha, sản lượng hàng năm đạt trên dưới 545 nghìn tấn. (Nguồn: Nhân dân) |
Tại Tọa đàm “Giải pháp quảng bá phát triển thương hiệu cà phê Robusta Việt Nam và định hướng phát triển cà phê đặc sản Việt Nam” diễn ra gần đây, Hiệp hội Cà phê-Ca cao Việt Nam (VICOFA) cho biết, Việt Nam là quốc gia sản xuất và xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới, với sản lượng khoảng 1,8-2 triệu tấn mỗi năm.
Đắk Lắk tiên phong phát triển thương hiệu và giá trị
Ngành cà phê Việt Nam từ lâu đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nông nghiệp xuất khẩu, đóng góp lớn cho nền kinh tế quốc dân. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới, với sản lượng xuất khẩu và giá trị xuất khẩu liên tục duy trì ở mức cao. Trong niên vụ 2024-2025, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,5 triệu tấn cà phê, với tổng giá trị đạt hơn 8,4 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay nhờ giá và sản lượng tăng trưởng ổn định. Thị trường chính vẫn là châu Âu, chiếm gần 47% tổng khối lượng xuất khẩu và gần 47% giá trị xuất khẩu toàn quốc.
Cà phê không chỉ là mặt hàng xuất khẩu lớn mà còn là nguồn thu ngoại tệ quan trọng, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động trên cả nước, đặc biệt ở vùng Tây Nguyên — nơi có điều kiện tự nhiên phù hợp cho cây cà phê phát triển. Robusta chiếm phần lớn diện tích trồng cà phê Việt Nam và là sản phẩm xuất khẩu chủ lực, giúp Việt Nam giữ vị trí thứ hai thế giới sau Brazil về xuất khẩu cà phê nhân.
Đắk Lắk giữ vai trò trung tâm ngành cà phê Việt Nam, được biết đến với danh hiệu “Thủ phủ cà phê của Việt Nam” và đặc biệt là thương hiệu Buôn Ma Thuột Coffee – một trong những sản phẩm cà phê nổi tiếng nhất cả nước. Đây là địa phương có diện tích trồng cà phê lớn nhất cả nước, với khoảng trên 210.000 ha, chiếm hơn 30% diện tích và sản lượng cà phê quốc gia. Trong niên vụ 2023-2024, tỉnh đã sản xuất hơn 520.000 tấn cà phê, và xuất khẩu 264.404 tấn, đạt kim ngạch gần 916 triệu USD, chiếm khoảng 17–18% tổng giá trị xuất khẩu cà phê của cả nước.
Sự đóng góp của Đắk Lắk không chỉ nằm ở quy mô sản lượng mà còn ở chất lượng: cà phê nơi đây ngày càng được sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững và đạt chứng nhận quốc tế, góp phần nâng tầm cà phê Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, Đắk Lắk là “thủ phủ” cà phê của cả nước với diện tích khoảng 213.000ha, sản lượng hàng năm đạt trên dưới 545 nghìn tấn. Nhiều năm qua, UBND tỉnh Đắk Lắk luôn tiên phong triển khai các chương trình phát triển cà phê chất lượng cao, tái canh bền vững và nâng cao giá trị chuỗi cung ứng.
"Từ năm 2008 đến nay, tỉnh đã thực hiện nhiều dự án quan trọng; đặc biệt, vùng trồng của Đắk Lắk đã đạt chứng nhận sản phẩm không gây mất rừng 4C-EUDR của EU đầu tiên của thế giới. Tỉnh cũng đã số hóa 35% diện tích cà phê toàn tỉnh. Không chỉ tập trung vào vùng nguyên liệu, Đắk Lắk còn đi đầu trong công tác quảng bá cà phê Việt Nam ra thế giới", ông Nguyễn Thiên Văn thông tin.
Chưa dừng ở đó, từ năm 2005 đến nay, tỉnh tổ chức Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột cấp quốc gia định kỳ hai năm một lần, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách trong nước và quốc tế. Tỉnh cũng đã công bố bộ chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột. Đến thời điểm hiện tại (tháng 11/2025), chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột đã được bảo hộ tại 32 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Để phát triển thương hiệu và giá trị cà phê, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Đề án xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành “Thành phố Cà phê Thế giới”, đồng thời, dành nhiều chính sách ưu đãi về thuế và tiền sử dụng đất nhằm thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực cà phê đến với Đắk Lắk.
Đặc biệt, trong khuôn khổ Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột năm 2019, Đắk Lắk đã tổ chức cuộc thi cà phê đặc sản đầu tiên của Việt Nam: Việt Nam Amazing Cup.
Tính đến nay, cuộc thi đã trải qua 7 mùa, đạt kết quả rất thành công; nhiều sản phẩm đoạt giải đã tiếp tục tham gia và đạt thành tích cao tại các cuộc thi quốc tế, nhiều mẫu được Viện chất lượng cà phê quốc tế chấm Fine Robusta đạt trên 87 điểm, góp phần định vị vị thế cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
| Gian hàng của Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore trong chương trình Francophone Eat 2024. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore) |
Từng bước xây dựng Thương hiệu quốc gia
Dù gặt hái được nhiều thành tựu nhưng theo VICOFA, cà phê Việt Nam vẫn chưa có Thương hiệu quốc gia chính thức, dẫn đến giá trị gia tăng và hình ảnh cà phê Robusta Việt Nam trên thị trường thế giới chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện nay, hơn 91% lượng cà phê xuất khẩu là cà phê nhân xô, khiến người tiêu dùng quốc tế ít có cơ hội nhận diện thương hiệu cà phê Việt Nam.
Để giải quyết những hạn chế này, VICOFA đã chính thức đề nghị Hiệp hội Cà phê đặc sản (SCA) và Công ty Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đồng hành hỗ trợ xây dựng bộ tiêu chuẩn cupping cho cà phê Robusta thương mại, cũng như phát triển chiến lược quảng bá quốc gia cho cà phê Robusta Việt Nam.
Về định hướng phát triển dài hạn, VICOFA cũng đã đề xuất Hiệp hội Cà phê đặc sản hỗ trợ ba lĩnh vực trọng tâm.
Thứ nhất, xây dựng bộ tiêu chuẩn quốc gia cho Robusta đặc sản Việt Nam.
Thứ hai, đào tạo chuyên gia, nâng cao năng lực tại vùng trọng điểm Tây Nguyên.
Thứ ba, hỗ trợ truyền thông quốc tế nhằm định vị “Vietnamese Fine Robusta” như một lựa chọn chất lượng cao, bền vững và có giá trị khác biệt trên thị trường toàn cầu…
Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh: “Để tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển về chất lượng, thương hiệu và giá trị của ngành cà phê Việt Nam trên bản đồ thế giới, tỉnh Đắk Lắk cam kết sẽ đồng hành cùng các bên trong phát triển chuỗi giá trị cà phê đặc sản, từ giống, canh tác, chế biến đến rang xay và pha chế.
Với sự kết nối tri thức toàn cầu và vai trò dẫn dắt của VICOFA, chúng tôi tin tưởng, Việt Nam sẽ trở thành điểm đến của những người yêu Robusta trên toàn thế giới và thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột sẽ trở thành Thương hiệu quốc gia cho cà phê đặc sản Việt Nam”.