Xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế: Đồng phát triển cùng những 'người khổng lồ'

Xây dựng một Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là câu chuyện về hạ tầng hay ưu đãi chính sách, mà trước hết là lựa chọn mô hình phát triển.

Việt Nam - Trung tâm thương mại thế hệ mới ở ASEAN ‘Bước ngoặt’ cho cà phê Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ Tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam – Italy hướng tới tăng trưởng xanh và đổi mới sáng tạo

50 năm Thống nhất đất nước: Tướng Ấn Độ ngưỡng mộ những tiến bộ vượt bậc của Việt Nam

TP. Hồ Chí Minh tiếp tục củng cố và mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế chiến lược theo hướng có chọn lọc, tập trung vào các trụ cột then chốt của Trung tâm Tài chính quốc tế. (Nguồn: Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh)

Với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (IFC-HCM) đang cho thấy một tư duy khác biệt: Chủ động hội nhập, học hỏi và đồng phát triển cùng những “người khổng lồ”. Qua đó, rút ngắn quá trình tích lũy kinh nghiệm và từng bước chuyển hóa hội nhập thành năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Chọn đứng trên “vai người khổng lồ”

Ngày 21/12, Chính phủ công bố việc thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế (International Financial Centre – IFC) tại Việt Nam theo mô hình “một trung tâm – hai điểm đến” với hai đầu mối hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Đây là một trong những sự kiện kinh tế đáng chú ý nhất trong năm 2025 của Việt Nam, thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng nhà đầu tư, các tổ chức và định chế tài chính quốc tế; đồng thời cho thấy kỳ vọng rõ rệt đối với vai trò mới của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Tại Hội nghị tổng kết Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2025 diễn ra chiều 31/12 tại TP. Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhận định, việc Việt Nam công bố thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế, cùng với hệ thống văn bản pháp lý đi kèm, đã tạo nên một “cơn sốt” về mức độ quan tâm từ nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế.

Theo Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Trung tâm Tài chính quốc tế không phải là mô hình mới trên thế giới. Tuy nhiên, việc Việt Nam lựa chọn triển khai mô hình này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và nhiều khu vực đang đối mặt với suy giảm, trong khi Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, với nền kinh tế năng động.

Không chỉ dừng lại ở thông điệp chính sách, Việt Nam đã cụ thể hóa quyết tâm này bằng việc công bố hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù dành riêng cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Các chính sách này được giới chuyên gia đánh giá có tính khác biệt, thậm chí vượt trội so với một số trung tâm tài chính hiện hữu trong khu vực, qua đó tạo nền tảng thể chế cho một mô hình phát triển mang tính đột phá.

Trên nền tảng khung pháp lý đó, hai địa phương được lựa chọn là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang từng bước định hình không gian phát triển và vai trò chức năng cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước được xác định là hạt nhân triển khai, với cách tiếp cận thận trọng nhưng quyết liệt, lấy hội nhập quốc tế làm trục xuyên suốt ngay từ giai đoạn khởi tạo.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành IFC-HCM, ngay từ đầu, IFC-HCM đã được đặt trong logic hội nhập quốc tế sâu rộng, coi liên kết và hợp tác toàn cầu không chỉ là yếu tố hỗ trợ, mà là trụ cột quyết định khả năng hình thành, vận hành và định vị dài hạn của trung tâm.

“Trong giai đoạn khởi tạo, liên kết quốc tế cho phép TP. Hồ Chí Minh rút ngắn đáng kể quá trình tích lũy kinh nghiệm, tránh đi theo con đường “thử – sai” tốn kém và rủi ro trong một lĩnh vực có độ phức tạp cao và cạnh tranh gay gắt”, ông Huân cho biết.

Thực tế, trong thời gian qua, TP. Hồ Chí Minh đã thiết lập hợp tác với các đối tác quốc tế quan trọng như Nasdaq, Binance, TikTok, New York Institute of Finance... Những đối tác này được xác định là các “anchor partners” – điểm neo chiến lược giúp IFC-HCM nhanh chóng hình thành chuẩn mực vận hành, tiếp cận công nghệ lõi và xây dựng hệ sinh thái ban đầu.

Trong đó, Nasdaq đại diện cho trục hạ tầng thị trường vốn và chuẩn mực vận hành quốc tế; Binance phản ánh không gian tài chính số và hạ tầng on-chain đang phát triển nhanh; TikTok cho thấy vai trò ngày càng lớn của kinh tế số, dữ liệu và khả năng kết nối cộng đồng toàn cầu; trong khi New York Institute of Finance giữ vai trò then chốt trong đào tạo và chuẩn hóa năng lực nguồn nhân lực tài chính theo thông lệ quốc tế.

Thông qua các hợp tác này, IFC-HCM có điều kiện tiếp cận trực tiếp các chuẩn mực quốc tế về quản trị thị trường, vận hành hạ tầng giao dịch – thanh toán – bù trừ, cơ chế giám sát và các mô hình sandbox tài chính đã được kiểm chứng. Đây là nền tảng để IFC-HCM vừa “đúng chuẩn” ngay từ đầu, vừa đủ linh hoạt để thích ứng với các xu hướng mới như tài chính số, tài sản mã hóa, tài chính xanh và tài chính bền vững.

“Quan trọng hơn, IFC-HCM không tiếp cận hợp tác quốc tế theo hướng hình thức, mà gắn chặt với các mục tiêu và sản phẩm cụ thể: tư vấn thiết kế hạ tầng thị trường, xây dựng chương trình đào tạo – chứng chỉ, hỗ trợ cơ chế thử nghiệm chính sách, kết nối hệ sinh thái công nghệ và nhà phát triển. Đây chính là những “đường ray” ban đầu giúp Trung tâm Tài chính quốc tế vận hành thực chất, thay vì chỉ tồn tại trên giấy”, ông Huân nhấn mạnh.

Chuyển hoá thành năng lực nội sinh của nền kinh tế

Giới chuyên gia cho rằng, việc đẩy mạnh liên kết quốc tế chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một chiến lược phát triển cân bằng, trong đó hội nhập bên ngoài đi cùng với củng cố năng lực nội sinh. Đây được xem là nguyên tắc xuyên suốt trong cách tiếp cận của TP. Hồ Chí Minh khi xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế.

Trong ngắn hạn, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục củng cố và mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế chiến lược theo hướng có chọn lọc, tập trung vào các trụ cột then chốt của Trung tâm Tài chính quốc tế như thị trường vốn, tài chính số, tài chính xanh và đào tạo nguồn nhân lực. Hợp tác quốc tế cần được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án và sản phẩm đầu ra rõ ràng, tránh dàn trải, hình thức hoặc thiên về biểu trưng.

Trên nền tảng đó, trong trung hạn, Thành phố chuyển mạnh từ tư duy “thu hút đối tác” sang tư duy “đồng phát triển hệ sinh thái”. Điều này đòi hỏi IFC-HCM chủ động thiết kế các không gian thử nghiệm chính sách và công nghệ mang tính quốc tế, nơi các định chế tài chính lớn, quỹ đầu tư, tổ chức thanh toán – bù trừ, hãng xếp hạng, kiểm toán và tư vấn quốc tế có thể cùng tham gia đồng sáng tạo, chia sẻ rủi ro và lợi ích dài hạn.

Song song với việc mở rộng hợp tác quốc tế ở chiều sâu, việc đẩy mạnh liên kết khu vực được xem là bước đi quan trọng nhằm định vị IFC-HCM như một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi tài chính châu Á – Thái Bình Dương. Cách tiếp cận này cho phép gắn kết chặt chẽ hoạt động tài chính với thương mại, logistics và sản xuất – những lĩnh vực mà Việt Nam đang sở hữu lợi thế cạnh tranh rõ nét, qua đó tạo nền tảng cho một mô hình trung tâm tài chính gắn với kinh tế thực.

“Xuyên suốt cả ngắn và trung hạn, nguyên tắc cốt lõi là liên kết quốc tế phải song hành với nâng cao năng lực nội sinh. Hợp tác không nhằm thay thế vai trò của doanh nghiệp và thể chế trong nước, mà tạo điều kiện để các chủ thể trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu, “đứng trên vai người khổng lồ” để phát triển bền vững”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh.

Từ góc nhìn thị trường, cộng đồng doanh nghiệp trong nước cũng đang đặt nhiều kỳ vọng vào việc IFC-HCM sớm đi vào vận hành. Trung tâm này được kỳ vọng sẽ trở thành một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực nội sinh, mở rộng khả năng tiếp cận vốn, công nghệ và chuẩn mực quốc tế, đồng thời tạo thêm dư địa tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA), các doanh nghiệp kỳ vọng Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ sớm được vận hành một cách thực chất, qua đó trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho các dự án đầu tư công cũng như các dự án đầu tư của doanh nghiệp có chu kỳ vốn dài.

Phân tích sâu hơn, ông Hòa cho rằng nếu IFC được vận hành đúng kỳ vọng, nền kinh tế có thể đồng thời đạt được ba mục tiêu lớn. Theo đó, phân bổ dòng vốn phù hợp với đặc điểm và chu kỳ của từng loại dự án, đặc biệt là các dự án đầu tư công và dự án dài hạn.

Cùng đó, giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, qua đó tạo thêm dư địa để các ngân hàng thương mại mở rộng tín dụng cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc biệt, góp phần kiểm soát áp lực lạm phát, khi nguồn vốn dài hạn được “neo” vào các dự án dài hạn thay vì dồn nén vào tín dụng ngắn hạn.

Chính vì những lợi ích mang tính lan tỏa đó, cộng đồng doanh nghiệp đang đặt kỳ vọng rất lớn vào việc Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện thể chế, mà sớm được đưa vào vận hành hiệu quả và thực chất. IFC-HCM được kỳ vọng sẽ trở thành một trụ cột tài chính mới, góp phần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn phát triển tới.