Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng lái xe sau khi uống rượu, bia và sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại. Thách thức tiếp theo là thay đổi những thói quen uống có hại, đặc biệt là ở nhóm thanh thiếu niên.
Từ đối thoại đến hành động
Tại Tọa đàm báo chí do Liên minh rượu mạnh và rượu vang quốc tế tại châu Á - Thái Bình Dương (APISWA) tổ chức mới đây, Tiến sĩ Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (NTSC), cho biết: “Uống có trách nhiệm không chỉ đơn thuần là việc tuân thủ; mà còn là có nhận thức về bản thân, hiểu rõ giới hạn của mình, tôn trọng người khác và đưa ra những lựa chọn có trách nhiệm.
Chúng ta càng huy động được nhiều lĩnh vực tham gia - từ giao thông vận tải đến các tổ chức thanh thiếu niên - thì sức mạnh xã hội trong việc ngăn chặn sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại càng bền vững hơn”.
 |
| Tiến sĩ Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (NTSC) chia sẻ tại Tọa đàm. (Nguồn: APISWA) |
Tính cấp thiết của việc giải quyết vấn nạn sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại tại Việt Nam là rất rõ ràng: Dữ liệu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiếp tục cho thấy tỷ lệ sử dụng đồ uống có cồn quá mức vẫn ở mức cao.
Để ứng phó, ngành công nghiệp đồ uống có cồn đã phát động Tuần lễ Uống chừng mực tại châu Á - Thái Bình Dương vào tháng 3/2025, chiến dịch đầu tiên có sự phối hợp của toàn khu vực, quy tụ 18 hiệp hội thương mại trên khắp châu Á - Thái Bình Dương.
Sáng kiến này nêu bật các ưu tiên chính sách quan trọng, bao gồm: Xây dựng quy định về Độ tuổi mua đồ uống có cồn hợp pháp (LPA) là 18 tuổi tại Campuchia; xác định “Đồ uống tiêu chuẩn” là một phần của Hướng dẫn quốc gia về việc sử dụng đồ uống có cồn; xây dựng các chiến lược phòng, chống đồ uống có cồn bất hợp pháp trên khắp các thị trường.
Các hoạt động của chiến dịch bao gồm các chương trình giáo dục, ra mắt trang web Uống có trách nhiệm khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) và công bố Báo cáo quan trọng Lộ trình đến năm 2030: Phương pháp tiếp cận hợp tác nhằm giảm thiểu sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại. Báo cáo theo dõi tiến độ thực hiện mục tiêu của WHO là giảm 20% lượng tiêu thụ đồ uống có cồn ở mức có hại vào năm 2030, đồng thời tạo cơ hội cho các hoạt động tiếp theo.
Thời điểm hiện tại, các chiến dịch có tính bền bỉ và sáng tạo đang thay đổi những chuẩn mực của xã hội. Đơn cử như chiến dịch “sức mạnh của việc nói không” - một chiến dịch đồng thực hiện bởi Hiệp hội Ô tô Việt Nam (AAV) và APISWA nhằm giảm thiểu tình trạng lái xe sau khi sử dụng đồ uống có cồn, đã tiếp cận được 43 triệu thanh thiếu niên tại 7 quốc gia ASEAN, huy động 28 đối tác cùng chung tay chống lại tác hại của hành vi nguy hiểm này.
Bà Nguyễn Thị Quý Linh, Tổng giám đốc AAV, lưu ý: “Chúng tôi nhận thấy rằng khi những người trẻ cảm nhận được trách nhiệm của mình - khi họ coi việc nói “không” với lái xe sau khi uống rượu, bia là bảo vệ gia đình, bạn bè và những xung quanh - họ trở thành những người ủng hộ mạnh mẽ cho sự thay đổi này”.
 |
| Ông Olivier Fages, Tổng giám đốc Pernod Ricard Việt Nam & Campuchia, đại diện của APISWA tại Việt Nam, chia sẻ tại Tọa đàm. (Nguồn: APISWA) |
Cần trách nhiệm chung của cộng đồng
Kinh nghiệm của Việt Nam cho thấy cải cách chính sách, giáo dục công chúng và các sáng kiến cộng đồng phải bổ trợ lẫn nhau. Quan hệ đối tác của APISWA với NTSC, AAV và các chuyên gia khu vực đã góp phần bản địa hoá chuyên môn quốc tế, biến thực hành trách nhiệm thành chuẩn mực xã hội bền vững.
“Sự tiến bộ đến từ việc hợp tác đồng nhất giữa các bên liên quan. Mỗi lĩnh vực đều có những thế mạnh riêng - đổi mới sáng tạo trong ngành, thẩm quyền của chính phủ và niềm tin của cộng đồng. Cùng nhau, chúng ta có thể biến ý thức trong việc thưởng thức điều độ thành giá trị thường nhật, chứ không chỉ là lời nhắc nhở đơn thuần”, ông Olivier Fages, Tổng giám đốc Pernod Ricard Việt Nam & Campuchia, đại diện của APISWA tại Việt Nam, chia sẻ.
 |
| Tính cấp thiết của việc giải quyết vấn nạn sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại tại Việt Nam là rất rõ ràng. (Nguồn: Báo Công Thương) |
Xây dựng văn hóa uống có trách nhiệm cần sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm chung của cộng đồng. Các công cụ số và giáo dục vẫn là chìa khóa, nhưng sự thay đổi lâu dài chỉ đến khi trách nhiệm trở thành một phần của bản sắc.
Theo TS. Nguyễn Minh Hoàng đến từ Chương trình vì sự tiến bộ y tế tại Việt Nam của Trường Y Harvard, khi trách nhiệm trở thành một phần của bản sắc và văn hoá, chứ không phải nghĩa vụ, thì sự thay đổi hành vi sẽ trở nên bền vững.
| Liên minh rượu mạnh và rượu vang quốc tế tại châu Á - Thái Bình Dương (APISWA) đại diện cho 11 nhà sản xuất rượu mạnh và rượu vang quốc tế hàng đầu. APISWA hợp tác với các chính phủ và cộng đồng trên khắp châu Á - Thái Bình Dương để thúc đẩy hành vi uống có trách nhiệm, chống buôn bán đồ uống có cồn bất hợp pháp và hỗ trợ các chính sách quản lý đồ uống có cồn hiệu quả hơn. |
| TS. Nguyễn Tùng Lâm: Cần giáo dục học sinh trở thành công dân có trách nhiệm Thông tư 19 của Bộ GD&ĐT đã thể hiện tính nhân văn khi lấy học sinh làm trung tâm. Nhưng điều quan trọng là cần ... |
| Hình mẫu xấu trên mạng xã hội: Ai chịu trách nhiệm? Trẻ tiếp xúc mạng xã hội dễ bắt chước hành vi không phù hợp đạo đức và pháp luật. Khi hình mẫu xấu lan tỏa, ... |
| Nước uống Sữa trái cây mát lịm - thức uống giải nhiệt tiếp năng lượng cho Gen Z Với sự kết hợp giữa sữa bổ dưỡng và trái cây tự nhiên, TH true JUICE milk vừa là thức uống giải nhiệt lý tưởng, ... |
| Rượu vang đặc biệt không cồn giúp thú cưng thư giãn và cải thiện tâm trạng Một loại “rượu vang” không cồn dành riêng cho mèo và chó vừa ra mắt tại New Zealand khiến cộng đồng nuôi thú cưng thích ... |
| Rượu vang Việt Nam gây ấn tượng tại Romania Ngày 28/10, Đại sứ quán Việt Nam tại Romania tham dự hoạt động giới thiệu rượu vang các nước Pháp ngữ tại thành phố Brasov ... |
