Xuân Quê hương, Tết cộng đồng: Giữ nét đẹp văn hoá Việt Nam giữa lòng nước Mỹ

Đã thành thông lệ, cứ mỗi dịp Tết Nguyên đán sắp đến, mấy người bạn tôi quen ở Mỹ thường gọi cho tôi cùng đăng ký với Đại sứ quán Việt Nam ở Washington D.C và Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc ở New York để đăng ký tham dự Xuân Quê hương, đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Ẩm thực, Tết cộng đồng và nỗi nhớ quê hương Tết Việt ấm áp giữa lòng xứ sở hoa anh đào Rộn ràng Xuân Quê hương 2025 của cộng đồng người Việt tại New Zealand

Xuân Quê hương, một nét đẹp Văn hoá Việt Nam giữa lòng nước Mỹ

Tiết mục biểu diễn nghệ thuật tại chương trình Tết cộng đồng - Xuân Quê hương 2025, tối 16/1. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Hoa Kỳ)

Năm nay cũng vậy, khi Tết Ất Tỵ còn hơn một tháng nữa, nhưng họ đã gọi điện cho tôi để cùng nhau đăng ký tham dự Tết và chương trình Xuân Quê hương do Đại sứ quán và Phái đoàn thường trực Việt Nam tại New York tổ chức.

Sự kiện này luôn có đầy đủ các vị khách mời và các bạn bè quốc tế gắn bó với Việt Nam đến dự. Và như thường lệ, một số Việt kiều từ các nơi ở xứ cờ hoa cũng đến tham dự chương trình Xuân Quê hương nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam.

Tái hiện truyền thống

Chương trình Xuân Quê hương là nơi để những người Việt xa xứ chúng tôi gặp gỡ giao lưu, hàn huyên, chia sẻ... về Tết cổ truyền của người Việt đang sinh sống và làm việc tại đây. Tết Nguyên đán của người Việt ở Mỹ không chỉ là cái Tết cổ truyền, mang đậm chất văn hóa của người Việt. Đó còn là một nét giao thoa rõ nét cho sự duy trì và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đặc biệt là văn hóa Việt giữa lòng xứ cờ hoa trong xu thế hội nhập ngày càng sâu rộng của đất nước ta trên trường quốc tế.

Dù sống xa quê hương nhưng cộng đồng người Việt tại Mỹ vẫn luôn luôn mang trong tim mình về cái Tết đầm ấm, trọn vẹn như những ngày Xuân ở quê nhà. Các hoạt động đón Tết như tổ chức chợ Tết, lễ hội và các nghi lễ truyền thống vẫn được duy trì và phát triển mạnh mẽ qua thời gian và không gian.

Dù xa quê hương nhưng nhờ công nghệ phát triển, đi lại thuận tiện nên hầu như trong trái tim mỗi người Việt tại Mỹ vẫn luôn luôn cảm thấy mình vẫn như đang đón Tết ở quê hương. Hầu như ai cũng gói bánh chưng, bánh tét, cũng dưa hành... và không quên chuẩn bị những phong bì nhỏ, màu đỏ để lì xì Tết cho trẻ em - chúc các cháu học hành tốt hơn trong năm mới. Chúc các cụ cao niên một năm mới dồi dào sức khỏe.

Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng phát biểu tại chương trình Tết cộng đồng-Xuân Quê hương 2025 do Đại sứ quán tổ chức, ngày 16/1. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Mỹ)

Khi viết đến câu chuyện về Tết Nguyên đán của ta, tôi không thể nào quên ông Larry, một người Mỹ gắn bó, yêu quí Việt Nam. Ông đã mất cách đây vài năm. Có một ấn tượng sâu đậm với tôi là ông rất đam mê Tết cổ truyền của Việt Nam. Những năm ấy, từ Hà Nội bay về Mỹ vào dịp Giáng sinh, ông thường mang theo nhiều kỷ vật về Tết của Hà Nội. Và ông cũng trải lòng với tôi nhiều ký ức về cái Tết rất Việt Nam. Những ký ức đẹp ấy theo ông vào cả những giấc mơ.

Còn gia đình ông ở Mỹ, tôi cũng đã đến thăm vào dịp Tết. Bà là người Việt Nam nên hiểu ông rất thích hương vị Tết Việt Nam. Ông bà trang trí trong nhà như một gia đình ở Việt Nam. Vẫn bàn thờ cúng gia tiên, đầy đủ hương khói và mâm ngũ quả, bánh trái... Bên trái bàn thờ là cây mai nụ vàng óng ánh. Bên phải là cành đào chúm chím nụ hồng cắm trong lọ độc bình gốm men có hoa văn rất đẹp. Còn cây quất, quả như "vàng đúc" trên màu lá xanh biếc để bên cạnh bàn ở phòng khách.

Ông Larry với tôi có rất nhiều kỷ niệm sâu sắc nhưng với bài viết ngắn này tôi không thể viết hết. Đó là những kỷ niệm của tôi về người Mỹ rất nặng lòng, ân sâu, nghĩa cả... với Việt Nam.

Giữ gìn bản sắc

Còn kiều bào ta nói chung thì luôn giữ trọn vẹn phong tục chuẩn bị đón Tết. Những ngày trước Tết, các gia đình thường cùng nhau dọn dẹp, trang trí nhà cửa để đón một năm mới đầy may mắn. Cành mai vàng, cành đào hồng hay cây quất... trong nhà, mang lại cảm giác ấm cúng và đầy sắc Xuân. Hầu như gia đình nào cũng có bàn thờ Tết đầy đủ với mâm ngũ quả, hoa tươi, nhang đèn để tưởng nhớ đến tổ tiên.

Đó là lòng hiếu kính truyền thống và mong ước một năm mới bình an, phát đạt. Việc chuẩn bị bánh chưng, bánh tét... là một phần không thể thiếu của người Việt ở Mỹ. Nhiều gia đình ông bà, bố mẹ, con cháu tụ họp để gói bánh, vừa ôn lại những câu chuyện Tết xưa, vừa giáo dục con cháu về giá trị văn hóa truyền thống.

Gian hàng của ông đồ thư pháp Việt vô cùng nhộn nhịp tại Tết cộng đồng-Xuân Quê hương 2025.

Bây giờ có mua bán online nên với những người bận rộn, các cửa hàng thực phẩm Việt tại Mỹ cũng cung cấp không thiếu thứ gì. Kể cả những món đặc sản Tết, từ chả giò, hành muối, lá dong gói bánh... đến các loại bánh kẹo, trà, cà phê... giúp mọi người thuận tiện hơn trong việc chuẩn bị cho Tết.

Các chợ của người Việt tại Mỹ trong dịp Tết Nguyên đán cũng đầy đủ như ở Việt Nam. Hàng năm, các chợ người Việt tổ chức hàng loạt sự kiện chào đón năm mới. Từ chợ hoa, hội chợ ẩm thực, đến các chương trình văn hóa đặc sắc như múa lân, hát dân ca ba miền, múa rối nước... Các chị em thi biểu diễn áo dài đa sắc màu, đầy cảm hứng và quyến rũ... Những gian hàng bày bán bánh chưng, bánh tét, mứt Tết và hoa đào, hoa mai, cây quất mang lại nét văn hoá đậm hồn cốt Tết Việt Nam cổ truyền.

Lan toả ký ức

Hoạt động phong phú như triển lãm văn hóa, chương trình nghệ thuật, lễ hội ẩm thực... làm cho hương vị Tết trở nên rạo rực và đầy hưng phấn. Và không khí đón Tết Việt của người Việt đã truyền cảm hứng đến cho nhiều người từ các nền văn hóa khác nhau trên thế giới. Họ cũng đến xem và mua nhiều thứ cho họ và làm kỷ niệm cho bạn bè.

Các đại biểu tham dự Xuân Quê hương - Tết cộng đồng do Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc tổ chức, tối 25/1, với sự tham gia của khoảng 500 khách mời là thành viên cộng đồng người Việt và bạn bè Mỹ ở New York và các vùng lân cận.

Trong số ấy tôi có hỏi cô gái tên là Lisa, có mái tóc vàng óng ả, đôi má ửng hồng trong tiết trời se lạnh. Đứng bên cạnh và khoác tay Lisa là bạn trai, mái tóc nâu xoăn bồng bềnh, da trắng với cặp mắt xanh biếc có tên là John. Tôi hỏi cả hai bạn cảm nhận thế nào về văn hóa của người Việt trong dịp chợ Tết của người Việt ở đây. Cô ấy nhanh nhảu trả lời thay bạn trai đang lúng túng vì câu hỏi bất ngờ của tôi: "Rất nhộn nhịp, rất vui, hàng hoá phong phú, màu sắc đẹp... Bố mẹ tôi rất thích chợ người Việt và văn hóa người Việt. Vì vậy bố mẹ tôi giới thiệu tôi và bạn trai của tôi đến đây để tìm hiểu thêm về Việt Nam. Một nét văn hóa đặc sắc và hấp dẫn. Đặc biệt là người Việt Nam rất vui vẻ và thân thiện. Vui, rất vui… khi có mặt tại đây, cảm ơn bạn đã hỏi".

Vậy đấy, những khu chợ Việt tại đây luôn nhộn nhịp trong những ngày cận Tết. Các gian hàng trưng bày với những màu sắc đậm chất văn hoá Việt Nam. Hàng hoá đa dạng, phục vụ mọi nhu cầu mua sắm của người Việt và du khách thập phương. Người Việt ở xứ cờ hoa đã mang đến bầu không khí ấm cúng về một cái Tết đậm chất văn hóa truyền thống của Việt Nam.

Biểu diễn văn nghệ tại Xuân Quê hương-Tết cộng đồng tại New York, Mỹ.

Khi tôi đang lách cách bấm những dòng chữ này thì điện thoại của tôi có vài người nhắn tin. Đó là những người Việt tôi quen biết ở đây. Họ đang nhắn tin hỏi tôi việc tham dự chương trình Xuân Quê hương và đón Xuân Ất Tỵ năm 2025. Trước đây, trong số ấy có một số người không biết Việt Nam mình có hai cơ quan này đặt tại Washington D.C và New York.

Nhưng kể từ khi có Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị về người Việt Nam ở nước ngoài và nhờ truyền thông phát triển, hoạt động tích cực của Cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ..., họ đã hiểu hơn về đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Và họ biết đến hai cơ quan thường trú này và rất muốn tham gia các hoạt động do hai cơ quan này tổ chức, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Và từ đó họ xem như nơi đây là chỗ dựa tinh thần của người Việt xa quê. Vì vậy có những năm chương trình Xuân Quê hương tổ chức khi thời tiết lạnh giá và tuyết nhiều nhưng họ vẫn rất háo hức đến dự. Chương trình Xuân quê hương ở đây như món ăn tinh thần không thể thiếu của người Việt khi Tết đến, Xuân về...