10 phát hiện khoa học đáng chú ý nhất trong năm

Mây cuộn như sóng biển, rắn khổng lồ dài bằng xe buýt, bà cụ tổ của loài người là ba trong số những phát hiện khoa học nổi bật nhất trong năm 2009, theo bình chọn của trang National Geographic.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

1. Cá mập có miệng cực lớn

Ngày 30/3, người dân thành phố Donsol, Philippine phát hiện một con cá mập dài khoảng 4 m trên bờ biển. Họ bắt nó và thông báo với văn phòng Quỹ Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (WWF) tại Philippines. Con vật chết ngay sau khi bị bắt. WWF thông báo đó là cá mập miệng lớn - một trong những loài cá mập hiếm nhất thế giới. Cho tới nay người ta mới chỉ tìm thấy 41 cá thể cùng loài với con vật đã chết, trong đó có 7 con ở Philippines.

Ảnh: WWF Philippine.

Bất chấp nỗ lực của WWF, con cá mập vẫn bị xẻ thịt và biến thành món ăn.

2. Con người gắn đá quý vào răng từ hàng nghìn năm trước

Một hộp sọ với những chiếc răng gắn đá quý trong Viện Nhân loại học và Lịch sử quốc gia Mexico. Ảnh: National Geographic.

Viện Nhân loại học và Lịch sử quốc gia Mexico khẳng định những thổ dân ở châu Mỹ đã biết cách gắn đá quý vào răng để làm đẹp từ khoảng 2.500 năm trước. Kết luận được đưa ra sau khi các chuyên gia của viện phân tích vài nghìn mẫu răng gắn đá quý mà họ thu thập được. Những chiếc răng có thể nằm bên trong hộp sọ hoặc tách rời. Họ khẳng định việc gắn đá quý vào răng không phải là dấu hiệu để thể hiện đẳng cấp xã hội mà chỉ phục vụ mục đích làm đẹp. Điều đáng kinh ngạc là các "nha sĩ" thời xưa đã đục răng bằng những dụng cụ có hình dạng giống mũi khoan để đục răng trước khi gắn đá quý. Những dụng cụ đó được làm bằng đá cứng.

3. Rắn khổng lồ xâm nhập nước Mỹ

Một báo cáo khoa học hồi tháng 10 cho thấy 9 loài rắn lớn đang bành trướng tại nhiều vùng trên lãnh thổ Mỹ và có thể gây nên thảm họa đối với động vật, thực vật và các hệ sinh thái của nước này.

Một con trăn xanh khổng lồ tại Mỹ. Đây là một trong những loài rắn nặng nhất thế giới. Ảnh: National Geographic.

Cục Địa chất Mỹ cho hay, tất cả 9 loài rắn lạ ở Mỹ đều thuộc nhóm động vật xâm lấn hoặc có khả năng xâm lấn. Điều này có nghĩa là chúng có thể sống sót và sinh sản ở nhiều khu vực khác nhau. Chúng đạt tới độ tuổi trưởng thành rất nhanh và đẻ nhiều con. Nhiều con đạt chiều dài tới hơn 6 m và khối lượng tới 90 kg. Số lượng của chúng tại Mỹ có thể dao động từ vài chục nghìn tới vài trăm nghìn cá thể.

4. Loài rắn dài bằng xe buýt

Vào tháng 2, một nhóm sinh viên và giảng viên Đại học Toronto (Canada) tìm thấy 180 xương sườn hóa thạch của 28 con rắn tại một mỏ than đá ở Cerrejó, đông bắc Columbia. Bằng cách so sánh hình dáng và kích thước của hai bộ xương đầy đủ nhất với xương của trăn khổng lồ Nam Mỹ (Anaconda), họ cho rằng chúng nặng tới 1.135 kg và dài khoảng 12,8 m. Loài rắn này sống cách chúng ta khoảng 58 đến 60 triệu năm và được nhóm nghiên cứu đặt tên là Titanoboa cerrejonensis.

Ảnh minh họa loài rắn lớn nhất trong lịch sử trái đất của BBC.

Với kích thước và khối lượng như thế, nhóm nghiên cứu cho rằng Titanoboa cerrejonensis là loài rắn lớn nhất mà con người từng biết.

5. Xác "tàu ma" nguyên vẹn sau 108 năm

A.J. Goddard nổi tiếng vì nó là một trong số ít tàu được đóng bằng sắt trong thế kỷ 19. Tên tuổi của nó gắn liền với những chuyến đưa người tới sông Yukon, Canada để đào vàng. Trong vòng ba năm, A.J. Goddard cùng với khoảng 260 tàu hơi nước khác đã vận chuyển hàng vạn người tới sông Yukon. Vào năm 1901, con tàu đột nhiên chìm trong một cơn bão lớn. Trong suốt một thế kỷ qua, vụ tai nạn của A.J. Goddard đã thu hút sự chú ý của giới khoa học. Một nhóm chuyên gia khảo cổ Canada đã tìm thấy xác của nó dưới đáy hồ Laberge, vùng lãnh thổ Yukon, Canada. Điều khiến họ kinh ngạc là A.J. Goddard vẫn còn nguyên vẹn như thể nó vừa đắm từ mấy ngày trước.

Tàu A.J. Goddard vẫn nguyên vẹn sau khi bị đắm từ 108 năm trước. Ảnh: National Geographic.

Những thứ còn vương vãi trên tàu cho thấy tình trạng hỗn loạn trên tàu trước khi đắm. Nhiều người đã chết trong cơn bão. Một số người vứt lại giày và áo choàng để nhảy khỏi tàu.

6. Tổ tiên cổ xưa nhất của loài người

Vào tháng 10 các nhà khảo cổ học của Đại học California, Mỹ, công bố hình ảnh hoàn chỉnh về bộ xương hóa thạch của một sinh vật thời tiền sử từng sống tại châu Phi cách đây 4,4 triệu năm. Bộ xương hóa thạch – có tên Ardipithecus ramidus nhưng gọi tắt là “Ardi”

Ảnh minh họa ngoại hình và dáng đi của "Ardi" của BBC.

Từ trước tới nay giới nhân chủng học luôn nghiên cứu tinh tinh (trên cả phương diện giải phẫu học và hành vi) để tìm hiểu tổ tiên loài người. Tuy nhiên sự xuất hiện của Ardi khiến mọi hiểu biết của chúng ta về lịch sử loài người bị đảo lộn hoàn toàn. Các phân tích cho thấy Ardi có cả những đặc điểm của người và động vật linh trưởng cổ đại. Tuy nhiên, nó không phải là tinh tinh hay khỉ đột. Nhóm nghiên cứu của Đại học California cho rằng Ardi có thể là tổ tiên chung của người và các động vật linh trưởng ngày nay. Như vậy có nghĩa là chúng ta không tiến hóa từ tinh tinh.

7. Chim quý hiếm xuất hiện tại Philippines

Chim cun cút Luzon được cho là chỉ sống ở đảo Luzon của Philippines. Trong suốt nhiều năm qua người ta chỉ nhìn thấy chúng trên những bức tranh trong viện bảo tàng mà các nhà khoa học từng vẽ từ vài thập kỷ trước. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã đưa chim cun cút Luzon vào Sách đỏ. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học khẳng định chúng đã tuyệt chủng.

Con chim cun cút Luzon bị bán ngoài chợ tại Philippines. Ảnh: National Geographic.

Thế rồi vào tháng 1 vừa qua, một đoàn làm phim tài liệu của vô tình phát hiện một con cun cút Luzon còn sống được bày bán tại một chợ ở Philippines. Michael Lu, chủ tịch câu lạc bộ Chim hoang dã Philippines, cho rằng đó có thể là con chim cun cút Luzon cuối cùng còn sống. Nhưng tổ chức Birdlife International khẳng định loài chim này vẫn còn tồn tại ở những khu vực khác.

8. Loại mây kỳ lạ

Những đám mây trong ảnh trông giống như sóng vỗ bập bềnh trên trời. Chúng xuất hiện ở phía trên thành phố Cedar Rapids, bang Iowa, Mỹ. Trên thực tế người ta đã phát hiện loại mây này từ năm 1951.

Đám mây hình sóng vỗ trên bầu trời thành phố Cedar Rapids, bang Iowa, Mỹ. Ảnh: National Geographic.

Gavin Pretor-Pinney, một người say mê tìm hiểu mây tại Anh, đã đề nghị Tổ chức Khí tượng Thế giới đưa loại mây nói trên vào danh sách những loại mây mới. Ông cũng đặt cho chúng một cái tên bằng tiếng Latin: Undulatus asperatus (nghĩa là dạng mây gợn sóng, hỗn loạn và dữ dội).

Margaret LeMone, một chuyên gia về mây tại Trung tâm nghiên cứu khí quyển quốc gia Mỹ, nói rằng bà đã chụp ảnh loại mây hình sóng vỗ trong hơn 30 năm qua. LeMone cho rằng chắc chắn chúng sẽ được công nhận là loại mây mới.

9. Cá có đầu trong suốt

Sở hữu chiếc đầu giống như khoang lái của phản lực cơ chiến đấu, loài cá mắt thùng (Macropinna microstoma) là một trong những động vật biển kỳ lạ nhất hành tinh. Chúng sống trong môi trường tối đen dưới đáy biển, nơi ánh sáng mặt trời không thể lọt tới. Thân của cá mắt thùng dài khoảng 15 cm.

Cá mắt thùng. Ảnh: Livescience.

Các chuyên gia của Viện nghiên cứu hải dương Monterey Bay (Mỹ) sử dụng các đoạn video do một thiết bị điều khiển từ xa ghi lại để nghiên cứu cá mắt thùng tại vùng biển California trong năm nay. Ở độ sâu 600-800 mét, loài cá này thường giữ thân mình bất động, còn mắt của chúng phát ra ánh sáng màu xanh lục. Một đặc điểm chưa từng được biết đến ở cá mắt thùng là mắt của chúng được bao quanh bởi một tấm chắn trong suốt chứa đầy dịch lỏng. Tấm chắn này bao phủ cả phần đỉnh đầu.

10. Mắt xích còn thiếu trong lịch sử tiến hóa của loài người

Từ lâu giới khoa học rất muốn biết những động vật linh trưởng bậc cao (như khỉ, người) tách khỏi những nhóm động vật linh trưởng khác (trong đó có vượn cáo) trong quá trình tiến hóa từ lúc nào và ở đâu. Nhưng trong suốt nhiều thập kỷ họ chưa tìm ra manh mối về sự chia tách đó.

Ida là mắt xích giữa những động vật linh trưởng bậc cao và những nhóm động vật linh trưởng khác. Ảnh: National Geographic.

Thế rồi vào tháng 5 các nhà cổ sinh vật học quốc tế thông báo họ tìm thấy bộ xương hóa thạch của một sinh vật giống người có niên đại 47 triệu năm tại Đức. Nhóm nghiên cứu tuyên bố Ida - tên hóa thạch - chính là loài đóng vai trò "mắt xích" trong quá trình tiến hóa của động vật linh trưởng mà giới khoa học tìm kiếm từ nhiều thập kỷ qua. Ngay lập tức Ida trở thành đề tài nóng hổi trên các phương tiện truyền thông khắp thế giới.

Philip Gingerich, nhà cổ sinh vật học của Đại học Michigan, Mỹ, nói rằng Ida là cầu nối giữa những động vật linh trưởng bậc cao như khỉ, người và những động vật linh trưởng có họ xa với người như vượn cáo.

"Đây là sinh vật có quan hệ gần gũi nhất với tổ tiên trực tiếp của loài người", nhà cổ sinh vật học Jorn Hurum, trưởng nhóm nghiên cứu, tuyên bố.

Theo VNE

Đọc thêm

Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hướng về Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hướng về Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Giải bóng đá phong trào dành cho cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại khu vực Kansai đã diễn ra tại cố đô ...
Cuộc thi diễn kịch văn học Hàn Quốc: Cầu nối văn hóa thế hệ trẻ

Cuộc thi diễn kịch văn học Hàn Quốc: Cầu nối văn hóa thế hệ trẻ

Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp cùng Bảo tàng Văn học quốc gia Hàn Quốc tổ chức cuộc thi ‘Sân khấu hóa văn học Hàn ...
Hàn Quốc chuyển hướng chính sách, muốn ‘cùng tồn tại hòa bình’ với Triều Tiên

Hàn Quốc chuyển hướng chính sách, muốn ‘cùng tồn tại hòa bình’ với Triều Tiên

Sách Trắng mới của Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho thấy, chính sách với Triều Tiên đang điều chỉnh theo hướng giảm đối đầu, tăng cường hòa bình.
Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác thương mại với Việt Nam và Malaysia

Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác thương mại với Việt Nam và Malaysia

Phái đoàn xúc tiến thương mại của Hàn Quốc sẽ tới Việt Nam và Malaysia nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa Seoul với các nước ...
Thượng viện Mỹ xôn xao khoản chi 1 tỷ USD xây phòng khánh tiết mới và an ninh cho Tổng thống Trump

Thượng viện Mỹ xôn xao khoản chi 1 tỷ USD xây phòng khánh tiết mới và an ninh cho Tổng thống Trump

Khoản chi 1 tỷ USD mà đảng Cộng hòa đề xuất nhằm tăng cường an ninh Nhà Trắng và xây dựng phòng khánh tiết mới cho Tổng thống Trump.
Dự báo thời tiết ngày mai (19/5): Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa, mưa vừa và rải rác dông, cục bộ mưa rất to

Dự báo thời tiết ngày mai (19/5): Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa, mưa vừa và rải rác dông, cục bộ mưa rất to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (19/5) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Vốn hóa thị trường của các ông lớn công nghệ Mỹ vượt quy mô kinh tế của những nước châu Âu nào?

Vốn hóa thị trường của các ông lớn công nghệ Mỹ vượt quy mô kinh tế của những nước châu Âu nào?

Vốn hóa thị trường của Nvidia đạt 5,7 nghìn tỷ USD, vượt mức GDP dự báo năm 2026 của Đức là 5,45 nghìn tỷ USD theo số liệu của IMF tính tới ngày 14/5.
Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

Mỹ và Iran đang tính toán những bước đi tiếp theo khi eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Chúng ta có thực sự bảo vệ được sự an toàn của trẻ em trên môi trường mạng?

Chúng ta có thực sự bảo vệ được sự an toàn của trẻ em trên môi trường mạng?

Giám đốc điều hành Diễn đàn Tương lai về Quyền riêng tư, Jules Polonetsky, cho rằng việc bảo vệ trẻ vị thành niên trên mạng cần nhiều hơn là những hạn chế và sự ...
Những thách thức nào đang chờ đón tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh?

Những thách thức nào đang chờ đón tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh?

Ông Kevin Warsh được phê chuẩn cho vị trí Chủ tịch Fed trong bối cảnh lạm phát và biến động địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên kinh tế Mỹ.
Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Ngoại giao công chúng của Singapore: Khi đam mê khai mở tiềm năng

Chiến dịch 'Passion Made Possible' do Singapore khởi xướng năm 2017 nên được xem là một hoạt động ngoại giao công chúng có chủ đích.
Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Trump thăm Bắc Kinh: 'So găng' vị thế siêu cường kinh tế của Mỹ và Trung Quốc

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump diễn ra khi cạnh tranh được định hình rõ nét trên lĩnh vực kinh tế, năng lực công nghệ và ảnh hưởng toàn cầu.
Phiên bản di động