5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Phương Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. EU làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ tại Vienna (Áo). Hai bên đã đạt được bản dự thảo cuối cùng, mở ra cơ hội sớm hồi sinh thỏa thuận hạt nhân Iran.
Thỏa thuận hạt nhân Iran đã ở trong tầm tay?
Mặt trời lặn sau khách sạn Palais Coburg, Vienna, Áo, nơi diễn ra các cuộc đàm phán kín về vấn đề hạt nhân Iran. (Nguồn: AFP)

Vấn đề kỹ thuật được giải quyết

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ về việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 đã kết thúc ngày 8/8 tại Vienna và bản dự thảo cuối cùng của thỏa thuận sẽ được chuyển cho các nhà đàm phán của Washington và Tehran.

Các quan chức phương Tây nói rằng họ đã hoàn tất đàm phán các vấn đề kỹ thuật vẫn còn bỏ ngỏ trong văn bản dự thảo cuối cùng do Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell đưa ra hôm 21/7.

Bản dự thảo cuối cùng xác định các bước mà Iran và Mỹ sẽ phải thực hiện để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015 với tên gọi chính thức là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA).

Thỏa thuận này đã đảo ngược các lệnh trừng phạt của Mỹ và châu Âu đối với Iran để đổi lấy việc Tehran thực hiện các bước nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của mình và một thỏa thuận cho phép Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), tổ chức giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc (LHQ), thực hiện các cuộc thanh tra giám sát.

Cũng trong ngày 8/8, EU chính thức gửi tài liệu dự thảo cuối cùng đến các bên tham gia và sẽ yêu cầu Mỹ, Iran nhất trí với tài liệu này. Nếu đạt được thỏa thuận, các ngoại trưởng dự kiến sẽ trở lại Vienna để chính thức khôi phục JCPOA.

Một quan chức cấp cao của phương Tây nói: “Hiện có một cơ hội thực sự cho thỏa thuận, nhưng vẫn có một số điểm không chắc chắn như mọi khi”.

Còn một quan chức cấp cao của EU xác nhận, liên minh đã hoàn thiện dự thảo văn bản với vai trò là bên điều phối, hỗ trợ và đã đưa ra giải pháp cho 4 vấn đề kỹ thuật vẫn còn bỏ ngỏ.

Quan chức này nói: “Hiện tại, việc xem xét văn bản là trách nhiệm của chính phủ các nước. Đó là nỗ lực tốt nhất có thể. Chúng tôi đã đàm phán mọi khía cạnh rất nhiều lần”, đồng thời xác nhận các nhà đàm phán sẽ rời Vienna với bản dự thảo dài 25 trang.

Khẳng định văn bản dự thảo sẽ không giải quyết các vấn đề chưa được giải quyết của IAEA về chương trình hạt nhân trong quá khứ của Iran, quan chức trên: “Đó là vấn đề của Iran và IAEA. Không có mối liên hệ nào giữa hai điều đó”.

EU đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán bị ngắt quãng kéo dài trong 16 tháng giữa Đặc phái viên Mỹ Robert Malley và người đồng cấp Iran Ali Bagheri Kani. Vòng đàm phán gián tiếp cuối cùng giữa Washington và Tehran diễn ra tại Doha, Qatar, vào cuối tháng 6 và sau đó đã kết thúc mà không có một bước đột phá lớn.

Trong 5 ngày qua, các nhà ngoại giao EU với các tập tài liệu tất bật chạy đi chạy lại giữa 2 khách sạn nằm dọc con đường Ringstrasse lịch sử của Vienna, nơi các phái đoàn của Mỹ và Iran đang làm việc.

Tehran từ chối nói chuyện trực tiếp với Washington kể từ khi cựu Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân cách đây 4 năm và tái áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Tin liên quan
Thỏa thuận hạt nhân: Iran tích cực phản hồi đề xuất của EU, tỏ Thỏa thuận hạt nhân: Iran tích cực phản hồi đề xuất của EU, tỏ 'thành ý'

Chương trình vũ khí hạt nhân bí mật?

Hiện vẫn còn một điểm mấu chốt chính ngăn cản việc đạt được bước đột phá trong các cuộc đàm phán mặc dù dự thảo thỏa thuận đã được các nhà đàm phán EU hoàn tất.

Iran yêu cầu cơ quan giám sát hạt nhân của LHQ chấm dứt cuộc điều tra về nguồn gốc của nhiều dấu vết vật liệu hạt nhân nhân tạo mà các thanh sát viên của IAEA tìm thấy tại nhiều địa điểm khác nhau ở Iran trong vài năm qua.

Tehran khẳng định rằng, thỏa thuận hạt nhân chỉ có thể được khôi phục nếu hoạt động điều tra này của IAEA chấm dứt vĩnh viễn.

Cơ quan LHQ đã tìm ra dấu vết của các hạt uranium dựa trên thông tin do Cơ quan tình báo Mossad của Israel phát hiện trong một hoạt động bí mật năm 2018.

Các nhân viên tình báo Israel đã lấy được hàng nghìn tài liệu và đĩa CD từ một nhà kho ở Tehran, trong đó có thông tin về các địa điểm có thể đã diễn ra hoạt động hạt nhân ở Iran trong nhiều thập niên qua.

Giới chức phương Tây nghi ngờ rằng, dấu vết uranium mà IAEA phát hiện là bằng chứng cho thấy Iran đã có một chương trình vũ khí hạt nhân bí mật và tích cực phát triển vũ khí nguyên tử.

Tehran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình. Tuy nhiên, theo IAEA, Iran đã không đưa ra được câu trả lời đáng tin cậy và hợp lý về nguồn gốc của những hạt uranium.

Điều này đã khiến IAEA chỉ trích Iran tại cuộc họp cuối cùng của họ ở Vienna vào tháng 6. Các quan chức phương Tây đã thúc ép Tehran đưa ra câu trả lời và dự kiến sẽ không rút lại yêu cầu trên.

Các nhà ngoại giao tham gia đàm phán ở Vienna cho biết, để tìm kiếm giải pháp, trong 5 ngày qua, các bên đã thảo luận một thỏa thuận chính trị riêng biệt với Iran nhằm khép lại cuộc điều tra - với điều kiện nước này hợp tác.

Theo một quan chức cấp cao của phương Tây, Hội đồng thống đốc IAEA gồm 35 thành viên sẽ thông qua nghị quyết chấm dứt cuộc điều tra về vật liệu hạt nhân, nếu Tehran đưa ra câu trả lời về nguồn gốc của dấu vết uranium mà IAEA cho là đáng tin cậy.

Trong 5 ngày qua, các nhà đàm phán cũng đã tìm ra giải pháp cho “các vấn đề kỹ thuật” vẫn còn bỏ ngỏ trong văn bản dự thảo cuối cùng nhằm khôi phục JCPOA.

Một trong số đó liên quan đến chi tiết về việc lắp đặt lại các camera được sử dụng để giám sát xem liệu Tehran có tuân thủ các quy định của JCPOA và đã bị Iran tắt vào tháng 6 để trả đũa sự chỉ trích của Hội đồng thống đốc IAEA.

Một vấn đề kỹ thuật khác dường như có liên quan đến một lượng nhỏ uranium được làm giàu 60% đã được chuyển đổi, chiếu xạ và không thể vận chuyển ra khỏi Iran do độ phóng xạ cao. Theo quy định của JCPOA, tất cả uranium được làm giàu cao phải được vận chuyển ra khỏi đất nước.

Một quan chức cấp cao của phương Tây có hiểu biết về vấn đề này cho biết, bản dự thảo cuối cùng bao gồm các giải pháp khả thi cho cả 2 vấn đề trên.

Iran cũng đã yêu cầu sự đảm bảo pháp lý từ phía Mỹ rằng, trong tương lai, Washington sẽ không từ bỏ thỏa thuận hạt nhân. Chính quyền Tổng thống Biden đã nhiều lần nhấn mạnh sẽ tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận nhưng không thể đảm bảo thay cho các chính quyền trong tương lai.

Bị Mỹ nói 'đòi hỏi', Iran thanh minh, khẳng định quyết tâm với thỏa thuận hạt nhân

Bị Mỹ nói 'đòi hỏi', Iran thanh minh, khẳng định quyết tâm với thỏa thuận hạt nhân

Ngày 6/7, em Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian cho biết, Tehran không hề yêu sách thêm bất cứ điều gì ngoài khuôn khổ Thỏa thuận ...

Nga tung 'đòn đau' về khí đốt, châu Âu 'toát mồ hôi'!

Nga tung 'đòn đau' về khí đốt, châu Âu 'toát mồ hôi'!

Không phải một đợt nắng nóng mùa Hè khiến các nhà lãnh đạo và doanh nghiệp châu Âu “toát mồ hôi”. Họ đang lo ngại, ...

(theo the Politico)

Đọc thêm

Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz: Sự hợp tác và tình đoàn kết với Việt Nam rất quan trọng đối với Cuba

Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz: Sự hợp tác và tình đoàn kết với Việt Nam rất quan trọng đối với Cuba

Baoquocte.vn. Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz đã gặp gỡ thân mật lãnh đạo và các hội viên Hội Hữu nghị Việt Nam-Cuba (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt ...
Doanh nghiệp cần chủ động, phối hợp với Thương vụ để khai thác tốt thị trường nước ngoài

Doanh nghiệp cần chủ động, phối hợp với Thương vụ để khai thác tốt thị trường nước ngoài

Baoquocte.vn. Chiều 30/9, Bộ Công Thương đã phối hợp với các bên tổ chức Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ...
Đoàn công tác của Ban Công tác đại biểu Quốc hội thăm và làm việc tại Phần Lan

Đoàn công tác của Ban Công tác đại biểu Quốc hội thăm và làm việc tại Phần Lan

Baoquocte.vn. Trưởng ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh mong muốn Phần Lan hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam về sản xuất, chế biến nông sản đáp ứng yêu cầu ...
Tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia

Tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Slovakia tổ chức Tọa đàm kinh tế nhằm kết nối các doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia, góp phần thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.
Để hợp đồng dầu khí tăng tính khả thi và phù hợp với thực tiễn

Để hợp đồng dầu khí tăng tính khả thi và phù hợp với thực tiễn

Baoquocte.vn. Trong sửa đổi Luật Dầu khí, Hợp đồng dầu khí là một nội dung quan trọng nhận được sự quan tâm rất lớn của cơ quan quản lý.
Giá vàng hôm nay 1/10: Giá vàng SJC 'dậy sóng', sẽ chỉ biến động trong vùng giới hạn, USD gây bất ngờ

Giá vàng hôm nay 1/10: Giá vàng SJC 'dậy sóng', sẽ chỉ biến động trong vùng giới hạn, USD gây bất ngờ

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 1/10 bật tăng khi đồng USD giảm sâu, neo gần mức thấp trong một tuần, sau khi lập mức giá cao trong vòng 20 năm.
Giá tiêu hôm nay 1/10, thị trường phản ứng trái chiều, lý do tiêu Campuchia chủ yếu bán sang Việt Nam

Giá tiêu hôm nay 1/10, thị trường phản ứng trái chiều, lý do tiêu Campuchia chủ yếu bán sang Việt Nam

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang tại một số vùng trồng trọng điểm, giao dịch từ 63.500 - 66.000 đ/kg.
Chính sách nào cho các dự án Dầu khí đã và đang triển khai trước ngày Luật Dầu khí sửa đổi có hiệu lực?

Chính sách nào cho các dự án Dầu khí đã và đang triển khai trước ngày Luật Dầu khí sửa đổi có hiệu lực?

Baoquocte.vn. Để rõ ràng, đơn giản hóa các thủ tục phê duyệt và các chính sách khuyến khích đầu tư trong lĩnh vực dầu khí, đặc biệt đối với các dự ...
Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Hãy đến Ninh Thuận để đầu tư, trải nghiệm, tham quan nghỉ dưỡng và hưởng thụ không khí trong lành

Baoquocte.vn. Từ ngày 30/9-2/10, tại phố Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội sẽ tưng bừng diễn ra các hoạt động 'Ngày Văn hóa, Du lịch Ninh Thuận'.
Điện mừng nhân kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Điện mừng nhân kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Baoquocte.vn. Nhân dịp kỷ niệm 73 năm ngày thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, lãnh đạo Việt Nam đã gửi điện mừng đến lãnh đạo Trung Quốc.
Tin thế giới 30/9: Nhật Bản tăng trừng phạt Nga, ông Prayut Chan-o-cha tiếp tục làm Thủ tướng Thái Lan

Tin thế giới 30/9: Nhật Bản tăng trừng phạt Nga, ông Prayut Chan-o-cha tiếp tục làm Thủ tướng Thái Lan

Baoquocte.vn. Ukraine nói Nga tấn công Zaporizhzhia, Đức và NATO thảo luận về Dòng chảy phương Bắc, nổ lớn ở Pakistan… là một số tin thế giới đáng chú ý.
Nga sẵn sàng nối lại thanh tra vũ khí hạt nhân theo New START

Nga sẵn sàng nối lại thanh tra vũ khí hạt nhân theo New START

Baoquocte.vn. Moscow cho biết đang nghiên cứu khả năng tổ chức họp trực tiếp Nga-Mỹ về Hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược mới (New START).
Thế giới 'đang nhìn Ấn Độ bằng con mắt ngưỡng mộ mới'

Thế giới 'đang nhìn Ấn Độ bằng con mắt ngưỡng mộ mới'

Baoquocte.vn. Nỗ lực tăng cường sức mạnh quân đội Ấn Độ tập trung vào trang bị vũ khí và thiết bị tối tân, dựa vào ngành công nghiệp quốc phòng 'tự cường'.
Mỹ khẳng định quan hệ với Philippines 'hơn cả một gia đình', hai nước ưu tiên tìm giải pháp hòa bình cho Biển Đông

Mỹ khẳng định quan hệ với Philippines 'hơn cả một gia đình', hai nước ưu tiên tìm giải pháp hòa bình cho Biển Đông

Baoquocte.vn. Mỹ và Philippines cam kết đảm bảo rằng pháp quyền và trật tự quốc tế dựa trên luật định sẽ chiếm ưu thế ở Biển Đông.
Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayut Chan-o-Cha

Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayut Chan-o-Cha

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra quyết định cuối cùng, theo đó ông Prayut Chan-o-cha chưa vượt quá giới hạn 8 năm trên cương vị Thủ tướng.
Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Baoquocte.vn. Trước những dấu hiệu leo thang xung đột giữa Nga và Ukraine, Nhật Bản và New Zealand có những động thái bày tỏ ủng hộ Kiev.
Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Baoquocte.vn. Chiến thắng của liên minh trung hữu, bao gồm đảng Anh em Italy, đảng Liên đoàn và đảng Tiến lên Italy đang được dư luận đặc biệt quan tâm.
Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris tới Hàn Quốc sẽ có một vài điểm nhấn đáng chú ý.
Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Baoquocte.vn. Những gì diễn ra ở Thụy Điển và sắp tới là tại Italy có thể báo hiệu của sự xuất hiện của chủ nghĩa hậu dân túy ở châu Âu.
Cái giá của xung đột

Cái giá của xung đột

Baoquocte.vn. Nhìn tổng thể, xung đột Nga-Ukraine là đỉnh điểm của các tranh chấp, bạo lực trong không gian hậu Xô viết.
Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả là chủ đề xuyên suốt, song không phải là duy nhất trong Thông điệp Liên minh châu Âu ngày 14/9.
Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Baoquocte.vn. Chưa bao giờ các hoạt động trong khuôn khổ Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) lại thu hút sự quan tâm của thế giới như hội nghị sắp tới.
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Baoquocte.vn. Cuộc điều tra của FBI nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump là một sự kiện nổi bật trên chính trường Mỹ những ngày qua.
Phiên bản di động