ADMM+ với chủ đề "Hợp tác chiến lược vì hòa bình và phát triển ở khu vực" kết thúc với việc bộ trưởng quốc phòng và đại diện bộ trưởng quốc phòng của 10 nước ASEAN và tám nước đối tác đối thoại của ASEAN (Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Ze, Hàn Quốc, Nga và Mỹ) ký tuyên bố chung. Chủ tịch Hội nghị, Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam cho biết các Bộ trưởng Quốc phòng và Đại diện Bộ trưởng Quốc phòng đã cùng nhau chia sẻ trao đổi quan điểm về các vấn đề an ninh của khu vực và thế giới, trong đó các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, mang tính xuyên quốc gia và ngày càng phức tạp, khó lường. Hội nghị đã đạt được sự đồng thuận trong xác định các lĩnh vực hợp tác ưu tiên, bao gồm: hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, an ninh biển, chống khủng bố, quân y và hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ. Đây là những lĩnh vực mà các nước cùng quan tâm, có lợi ích và phù hợp với khả năng tham gia của mỗi nước.
Trong bài phát biểu chào mừng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhận định, hình thành cơ chế ADMM + thể hiện mong muốn của ASEAN mở rộng hợp tác với các đối tác và sẽ trở thành một cơ chế hợp tác quốc phòng mang ý nghĩa chiến lược, bổ sung cho các cơ chế diễn đàn an ninh hiện có.
Để các vấn đề đưa ra không dừng ở mức độ thảo luận, các bộ trưởng nhất trí giao cho các quan chức quốc phòng cấp cao ASEAN mở rộng thành lập những nhóm chuyên gia, cấp thứ trưởng tách biệt ra từng vấn đề để tìm cách hợp tác hiệu quả. Trong đó, Trung Quốc và Việt Nam sẽ đồng chủ trì tổ chức nhóm chuyên gia về hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, Australia và Malaysia chủ trì tổ chức nhóm chuyên gia về an ninh biển. Mỹ đề xuất tổ chức đối thoại an ninh biển và phối hợp tuần tra chung chống cướp biển.... Đặc biệt, hội nghị nhất trí đề xuất của Việt Nam tổ chức hội nghị Nhóm công tác quan chức quốc phòng cấp cao các nước ASEAN mở rộng (ADSOM WG+) vào đầu tháng 12/2010 để bắt tay ngay vào triển khai quyết định của các bộ trưởng, duy trì động lực của tiến trình ADMM+.
Dù không nằm trong chương trình nghị sự, nhưng vấn đề an ninh trên biển Đông được nhiều bộ trưởng quốc phòng các nước ASEAN cũng như toàn Hội nghị quan tâm. Các bên nhất trí giải quyết tranh chấp bằng hòa bình và đối thoại trong khuôn khổ luật pháp quốc tế. Việt Nam đã đề xuất việc hướng tới xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC), tuần tra chung trên biển với hải quân Trung Quốc tại vịnh Bắc Bộ, thiết lập đường dây nóng với hải quân Trung Quốc, thiết lập tuần tra chung với hải quân Campuchia, Thái Lan và Malaysia. Theo ông Thanh, các bộ trưởng sẽ giao các quan chức quốc phòng cấp cao và các nhóm làm việc bàn thảo với nhau để có biện pháp duy trì hòa bình ổn định trên biển Đông, không làm phương hại đến an ninh chung và hoạt động kinh tế của mỗi nước.
Dù vậy, chưa kể đến những hợp tác thực tiễn trong tương lai, thành tựu quan trọng nhất của hội nghị là các bộ trưởng đã gặp gỡ nhau, giao lưu và bàn về hợp tác song phương và đa phương, đồng ý tăng cường xây dựng lòng tin, tình hữu nghị và bàn về hợp tác chiến lược vì hòa bình, ổn định trong khu vực. Chỉ riêng việc 18 bộ trưởng các nước cùng đến Việt Nam, lần đầu tiên ngồi lại với nhau bàn những biện pháp giải quyết vấn đề an ninh chung đã là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn.
Nguyên Vy
