 |
| Ông Ajit Kumar, Vụ trưởng, Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ phát biểu tại phiên thảo luận. (Nguồn: Hùng Triều) |
Dữ liệu - “đầu vào” thiết yếu của nền kinh tế số
Phát biểu khai mạc phiên thảo luận, ông Ajit Kumar, Vụ trưởng, Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ chia sẻ, chủ đề về khung chính sách cho nền kinh tế số ngày hôm nay đề cập một vấn đề mà mọi chính phủ có mặt tại đây đều đang tìm lời giải: Làm thế nào để dữ liệu được lưu chuyển nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo đảm niềm tin của những người sở hữu dữ liệu đó?
| More from WVR |
 AEF 2026: Định vị Việt Nam-ASEAN trong chuỗi giá trị toàn cầu |
Theo Vụ trưởng Ajit Kumar, dữ liệu đã trở thành một “đầu vào” thiết yếu của nền kinh tế số. Dữ liệu là nền tảng cho thương mại số, thanh toán, logistics, dịch vụ y tế và trí tuệ nhân tạo (AI). Khi dữ liệu lưu chuyển xuyên biên giới một cách đáng tin cậy, các doanh nghiệp đều có cơ hội tiếp cận thị trường mới, trong khi người tiêu dùng được sử dụng những dịch vụ tốt hơn.
Tuy nhiên, dữ liệu cũng đi kèm những rủi ro liên quan đến quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ, bí mật thương mại và an ninh quốc gia. Đây đều là những mối quan ngại chính đáng của mọi chính phủ. Vì vậy, khuôn khổ chính sách cần thực hiện tốt hai nhiệm vụ: Tạo điều kiện cho dữ liệu lưu chuyển và bảo vệ những lợi ích cốt yếu.
Ông Ajit Kumar nhấn mạnh, đối với Ấn Độ, vấn đề này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiện nay, kinh tế số đóng góp khoảng 14% GDP của Ấn Độ và được dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2030. Cách tiếp cận của Ấn Độ dựa trên ba trụ cột: Hạ tầng công số mở (open digital public infrastructure), khuôn khổ bảo vệ dữ liệu (data protection framework) đáng tin cậy và hợp tác quốc tế (international cooperation).
Đặc biệt, tháng 5/2026, Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường. Ông Ajit Kumar cho biết, một số điểm sáng trong hợp tác giữa hai nước có thể kể đến như: Biên bản ghi nhớ giữa Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về hệ thống thanh toán và thanh toán số; biên bản ghi nhớ giữa Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam với Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Thanh toán Quốc tế NPCI (Ấn Độ) về khả năng liên thông mã QR xuyên biên giới; cùng biên bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số.
Những kết nối này được xây dựng thông qua hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức, trong đó mỗi bên vẫn hoạt động theo khuôn khổ pháp lý và quy định hành chính của riêng mình.
Từ kinh nghiệm của Ấn Độ, Vụ trưởng Ajit Kumar đã chia sẻ bốn điểm cần tham khảo:
Thứ nhất, niềm tin là nền tảng của sự cởi mở. Một hệ thống bảo vệ dữ liệu vững chắc sẽ tạo niềm tin cho người dân và các đối tác, qua đó đóng góp cho hoạt động lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Thứ hai, khả năng liên thông (interoperability) có thể đạt được nhờ thiết kế.
Thứ ba, mỗi quốc gia đều có quyền tự chủ chính sách. Các khuôn khổ hợp tác quốc tế cần tôn trọng những khác biệt, đồng thời thúc đẩy hợp tác, khả năng liên thông và tính đoán định (predictability) trong quá trình thực hiện.
Thứ tư là năng lực thực thi. Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ cần có đủ kỹ năng và thể chế phù hợp để vận dụng hiệu quả những khuôn khổ chính sách này. Việc nâng cao năng lực và trao đổi kinh nghiệm sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các bên.
 |
| Ông John Low, Thành viên Hợp danh cấp cao, Đồng Tổng Giám đốc Roland Berger khu vực Đông Nam Á, phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: Hùng Triều) |
Xương sống của các hoạt động kinh tế
Về phần mình, ông John Low, Thành viên Hợp danh cấp cao, Đồng Tổng Giám đốc Roland Berger khu vực Đông Nam Á nhận định, trong vài thập niên qua, ASEAN đã đạt được những tiến bộ vượt bậc trong hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, thời gian tới, động lực hội nhập sẽ không còn chỉ là sự lưu chuyển hàng hóa, mà ngày càng phụ thuộc vào dòng chảy dữ liệu, dịch vụ số, công nghệ và ý tưởng. Đây chính là lúc Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (Digital Economy Framework Agreement – DEFA) phát huy vai trò.
Theo ông John Low, DEFA là sáng kiến đầy tham vọng của ASEAN nhằm xây dựng một khuôn khổ toàn diện cho hợp tác kinh tế số trong khu vực. Hiệp định hướng tới hình thành một nền kinh tế số gắn kết hơn, có sức cạnh tranh cao hơn và đáng tin cậy hơn, trong đó doanh nghiệp có thể hoạt động thuận lợi xuyên biên giới, đổi mới sáng tạo được thúc đẩy và người tiêu dùng có thể tham gia với niềm tin lớn hơn.
Hiệp định bao quát nhiều lĩnh vực quan trọng, bao gồm thương mại số, các vấn đề liên quan đến kinh tế số, lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới, bảo vệ dữ liệu, an ninh mạng, thanh toán số, định danh số và các công nghệ mới nổi.
Tuy nhiên, ông John Low nhấn mạnh, có một thách thức lớn cần giải quyết: Làm thế nào để xây dựng một nền kinh tế số ASEAN mở và gắn kết trong khi các nước thành viên có trình độ phát triển số, khuôn khổ pháp lý và cách tiếp cận quản trị dữ liệu khác nhau? Đây không đơn thuần là thách thức về kỹ thuật, mà còn liên quan đến năng lực cạnh tranh kinh tế, niềm tin vào hệ thống pháp lý và khả năng ASEAN vận hành như một thị trường số thống nhất.
Đồng Tổng Giám đốc Roland Berger khu vực Đông Nam Á khẳng định, dữ liệu ngày càng trở thành xương sống của các hoạt động kinh tế và không bị giới hạn trong biên giới quốc gia.
Tuy nhiên, nếu quản trị dữ liệu không hiệu quả có thể khiến doanh nghiệp và người dân đối mặt với nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư, tấn công mạng, vi phạm sở hữu trí tuệ... Những rủi ro này làm suy giảm niềm tin, cản trở đầu tư và cuối cùng làm suy yếu nền kinh tế số.
Chính vì vậy, ông John Low khẳng định, quản trị dữ liệu cần được xem là một hạ tầng kinh tế mang tính chiến lược (strategic economic infrastructure), có tầm quan trọng đối với giai đoạn hội nhập tiếp theo của ASEAN. Đây cũng là lý do DEFA có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiệp định tạo cơ hội để ASEAN vượt qua những cách tiếp cận khác biệt giữa các quốc gia, hướng tới một nền kinh tế số khu vực gắn kết hơn, đáng tin cậy hơn và có sức cạnh tranh cao hơn. Qua đó, quản trị dữ liệu có thể trở thành lợi thế chiến lược thực sự của ASEAN.
Trên tinh thần đó, vị chuyên gia đề xuất, ASEAN cần tiếp cận quản trị dữ liệu xuyên biên giới cần dựa trên ba nguyên tắc: tính cởi mở; niềm tin; khả năng liên thông.
Có thể nói, DEFA là một dấu mốc quan trọng trong hành trình tăng cường hội nhập kinh tế của ASEAN; tuy nhiên, chỉ một Hiệp định sẽ không thể tạo ra một nền kinh tế số hội nhập. Điều quan trọng là “chúng ta cùng chuyển hóa tham vọng chung thành các quy định thiết thực, những thể chế đáng tin cậy và hoạt động kinh tế xuyên biên giới thông suốt như thế nào”.
 |
| Phần thảo luận do ông John Low điều phối. (Ảnh: Hùng Triều) |
Tại phiên thảo luận, các đại biểu đã tập trung trao đổi kinh nghiệm quốc tế và khu vực về xây dựng thể chế, quản trị dữ liệu và thúc đẩy dòng dữ liệu xuyên biên giới. Qua đó, xác định những điều kiện chính sách cần thiết để Việt Nam nâng cao năng lực hội nhập kinh tế số, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và chuyển hóa kết nối số thành động lực tăng trưởng thực chất.
| Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng định hình cấu trúc và động lực tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu, dữ liệu đang trở thành nguồn lực chiến lược, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thương mại số và sự phát triển của các mô hình kinh doanh mới. Tuy nhiên, sự gia tăng của các hoạt động trao đổi dữ liệu xuyên biên giới cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với quản trị dữ liệu, bảo vệ quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ, bí mật thương mại và bảo đảm an ninh quốc gia. Trong tiến trình ASEAN thúc đẩy Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), việc xây dựng các chính sách và cơ chế quản trị dữ liệu đáng tin cậy, có khả năng liên thông giữa các quốc gia thành viên trở thành điều kiện quan trọng để hình thành một thị trường số khu vực năng động, an toàn và có tính cạnh tranh. |
| Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026: Lần đầu tiên WEF tham gia đồng thương hiệu, mở rộng kết nối Việt Nam với mạng lưới kinh tế toàn cầu Diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 dự kiến quy tụ khoảng 1.500 ... |
| AEF 2026: Thúc đẩy hợp tác giữa TP. Hồ Chí Minh và Ấn Độ trong lĩnh vực AI, bán dẫn và nhân lực công nghệ cao Trong khuôn khổ AEF 2026, Diễn đàn Công nghệ Tương lai Việt Nam-Ấn Độ tập trung thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng và ... |
| AEF 2026: Để cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu nhìn TP. Hồ Chí Minh với một tâm thế mới Chiều 26/10, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, đã diễn ra chương trình CEO500: Sự hội tụ ... |
| AEF 2026: Tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên số Tính khả thi của dự án, tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị) và an ninh mạng là những yếu tố quan ... |
| AEF 2026: Ổn định chính sách, thông thoáng thủ tục là chìa khóa thu hút đầu tư vào Việt Nam Để thu hút đầu tư chất lượng cao, Việt Nam cần duy trì chính sách ổn định, minh bạch, phát triển hạ tầng, nâng cao ... |
