Ấn Độ hưởng lợi từ "cơn khát" trung tâm dữ liệu

Nói cách khác, Ấn Độ có thể không thắng ở tầng “trí tuệ” của AI, nhưng lại đang tìm thấy cơ hội ở tầng “cơ bắp” của AI, nơi cần điện, đất, thiết bị, hệ thống làm mát, cáp quang và năng lực vận hành quy mô lớn.

Điểm đáng chú ý là Ấn Độ không nổi bật ở các mảng “hào nhoáng” như sản xuất chất bán dẫn hay phát triển các mô hình AI tiên tiến. Tuy nhiên, nước này đang thu hút được các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Google và Microsoft xây dựng các trung tâm dữ liệu siêu lớn. Chính điều đó tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp công nghiệp, thiết bị điện, cáp quang, nguồn dự phòng và hạ tầng năng lượng.

Cổ phiếu của các công ty như Hitachi Energy India, TD Power Systems và Schneider Electric Infrastructure đã tăng hơn 90% từ đầu năm đến nay, trái ngược với mức giảm hơn 8% của chỉ số Nifty. Nhà đầu tư đặt cược rằng nhu cầu trung tâm dữ liệu sẽ kéo theo chi tiêu lớn trong nhiều năm cho máy biến áp, cáp quang, thiết bị nguồn dự phòng và các “công cụ thiết yếu” phục vụ sự bùng nổ AI.

Đây là điểm khác biệt quan trọng: thay vì đặt cược vào các công ty phát triển mô hình AI, nhà đầu tư đang chuyển sang nhóm doanh nghiệp cung cấp “xẻng và cuốc” cho cơn sốt AI. Trong mọi cuộc bùng nổ công nghệ, bên bán hạ tầng thiết yếu thường có cơ hội hưởng lợi ổn định hơn, bởi dù mô hình AI nào thắng thế, nhu cầu tính toán, lưu trữ và truyền tải dữ liệu vẫn tiếp tục tăng.

Ấn Độ hưởng lợi từ 'cơn khát' trung tâm dữ liệu

Những khung thép lớn dùng cho trung tâm dữ liệu này đã sẵn sàng để vận chuyển tại một nhà máy ở ngoại ô Bengaluru ngày 27/2/2025.

Lý do Ấn Độ hưởng lợi nằm ở quy mô mở rộng rất lớn của thị trường trung tâm dữ liệu. Theo CareEdge Ratings, công suất trung tâm dữ liệu của Ấn Độ dự kiến tăng hơn gấp ba lần, từ 1,2 GW hiện nay lên 4 GW vào năm 2030. PL Capital ước tính quá trình này tạo ra cơ hội đầu tư vốn hơn 1,5 nghìn tỷ rupee, tương đương 15,7 tỷ USD. Đáng chú ý, hệ thống điện chiếm khoảng 40-45% chi phí của một trung tâm dữ liệu, qua đó trực tiếp tạo lợi thế cho các doanh nghiệp thiết bị điện và năng lượng.

Ấn Độ còn có lợi thế về chi phí. Theo PL Capital, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại nước này rẻ hơn 20-30% so với tiêu chuẩn toàn cầu. Đây là yếu tố giúp Ấn Độ hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư hạ tầng dữ liệu, nhất là khi nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu và vận hành AI tiếp tục tăng.

Chi phí thấp cũng giúp Ấn Độ có vị thế cạnh tranh trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ toàn cầu phải mở rộng trung tâm dữ liệu nhưng vẫn chịu áp lực kiểm soát chi phí. Với một ngành đòi hỏi vốn đầu tư lớn, chỉ cần chi phí xây dựng thấp hơn 20-30% cũng có thể trở thành lợi thế đáng kể khi các doanh nghiệp lựa chọn địa điểm đặt hạ tầng.

Không chỉ ở thị trường nội địa, nhiều doanh nghiệp Ấn Độ còn hưởng lợi từ nhu cầu toàn cầu. TD Power Systems ghi nhận đơn đặt hàng xuất khẩu tăng 76% trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3. Sterlite Technologies tăng hơn bốn lần, còn HFCL tăng hơn gấp đôi, chủ yếu nhờ nhu cầu cáp quang cho các trung tâm dữ liệu ở Bắc Mỹ.

Điều này cho thấy câu chuyện trung tâm dữ liệu của Ấn Độ không chỉ là câu chuyện trong nước. Một số doanh nghiệp Ấn Độ đang tham gia vào chuỗi cung ứng hạ tầng dữ liệu toàn cầu, từ thiết bị điện đến cáp quang. Vì vậy, họ có thể hưởng lợi ngay cả khi tốc độ đặt hàng trong nước chưa bùng nổ mạnh.

Tuy vậy, cơ hội này vẫn đi kèm rủi ro. Một số nhà phân tích cảnh báo định giá cổ phiếu đã trở nên đáng lo ngại sau đợt tăng mạnh trong thời gian ngắn. Amit Anwani của PL Capital cho rằng định giá tại Ấn Độ đang cao hơn 20-30% so với các công ty mẹ toàn cầu.

Dù vậy, triển vọng trung hạn vẫn là lý do khiến nhà đầu tư tiếp tục quan tâm. Theo Morgan Stanley, công suất trung tâm dữ liệu của Ấn Độ có thể tăng lên hơn 10 GW vào năm tài chính kết thúc tháng 3/2031. Điều đó cho thấy cơ hội hạ tầng AI của Ấn Độ mới ở giai đoạn đầu.

Nói cách khác, Ấn Độ có thể chưa phải là trung tâm của các mô hình AI tiên tiến, nhưng đang hưởng lợi từ phần nền móng của cuộc đua AI: điện, cáp, thiết bị, làm mát và trung tâm dữ liệu. Trong một thế giới nhiều bất định, các công ty công nghiệp phục vụ hạ tầng dữ liệu đem lại một phân khúc có thể dự đoán được trong trung hạn, và đó là lý do dòng tiền đang tìm đến nhóm cổ phiếu này.

Bài học từ trường hợp Ấn Độ là: trong cuộc đua AI, không chỉ người tạo ra thuật toán mới có cơ hội thắng. Những quốc gia và doanh nghiệp nắm được hạ tầng vận hành AI cũng có thể hưởng lợi lớn. Với Ấn Độ, trung tâm dữ liệu đang trở thành con đường thực tế hơn để tham gia làn sóng AI toàn cầu, ngay cả khi nước này chưa dẫn đầu ở chip hay mô hình trí tuệ nhân tạo.