Bán đảo Triều Tiên: Vòng xoáy căng thẳng mới

Minh Vương
Các động thái mới đây đánh dấu mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Hàn Quốc và Triều Tiên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việc Bình Nhưỡng phóng vệ tinh do thám quân sự và việc bỏ CMA từ hai phía đã dẫn đến vòng xoáy căng thẳng mới ở bán đảo Triều Tiên. (Nguồn: KCNA)
Việc Bình Nhưỡng phóng vệ tinh do thám quân sự và việc bỏ CMA từ hai phía đã dẫn đến vòng xoáy căng thẳng mới ở bán đảo Triều Tiên. (Nguồn: KCNA)

Từ vệ tinh do thám...

Trước hết, đó là câu chuyện phóng vệ tinh quân sự của Triều Tiên. Ngày 21/11, nước này đã phóng thành công vệ tinh trinh sát quân sự Malligyong-1, trong nỗ lực được nước này coi là thực hiện “quyền tự vệ chính đáng” của Bình Nhưỡng.

Ngày 28/11, hãng thông tấn nhà nước KCNA (Triều Tiên) dẫn lời Bộ Ngoại giao Triều Tiên đã bác bỏ lời lẽ chỉ trích của Mỹ và chín thành viên khác của HĐBA về vụ phóng vệ tinh của Bình Nhưỡng. Họ cho biết, động thái nêu trên là “một cách hợp pháp và công bằng để thực hiện quyền tự vệ, đồng thời là phản ứng thấu đáo và giám sát một cách cẩn thận… hành động quân sự nghiêm túc của Mỹ và những nước ủng hộ Mỹ”.

Nước này khẳng định: “Vệ tinh trinh sát quân sự mới phóng lên quỹ đạo của Triều Tiên đã chụp thành công hình ảnh tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Carl Vinson của Mỹ và cả căn cứ quân sự ở Hawaii”. Triều Tiên nhấn mạnh, Bình Nhưỡng có thể sẽ phóng thêm vệ tinh quân sự khác.

Trong khi đó, Hàn Quốc xác nhận vệ tinh đã đi vào quỹ đạo và cho biết cần thêm thời gian để xác định xem nó có hoạt động bình thường hay không. Tuy nhiên, một số suy đoán cho rằng, vụ phóng được thực hiện nhờ hỗ trợ công nghệ từ Nga. Quan trọng hơn, đáp lại Seoul đã chính thức đình chỉ một phần Thỏa thuận quân sự toàn diện (CMA), ký kết năm 2018. Ngay sau đó, ngày 25/11, Bình Nhưỡng đã hủy bỏ hoàn toàn thỏa thuận này. Vậy CMA là gì? Tại sao nó lại quan trọng?

Tới dấu chấm hết cho CMA…

Ngày 19/9/2018, sau một loạt cuộc gặp lịch sử, Tổng thống Hàn Quốc bấy giờ là ông Moon Jae In và lãnh đạo Triều Tiên đã ký kết CMA. Hai bên đồng ý “chấm dứt hoàn toàn mọi hành động thù địch chống lại nhau” qua các biện pháp như chấm dứt tập trận quân sự gần biên giới, hạn chế tập trận bắn đạn thật, áp đặt các vùng cấm bay hay duy trì đường dây nóng. Mục đích của thoả thuận là nhằm giảm bớt các căng thẳng quân sự trên bán đảo và xây dựng niềm tin lẫn nhau.

Viết trên The Diplomat, chuyên gia quan hệ quốc tế Kim So Young tại trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam của Singapore nhận định vụ phóng vệ tinh do thám của Bình Nhưỡng, dù có vi phạm lệnh trừng phạt của HĐBA LHQ do sử dụng các tên lửa đạn đạo tầm xa, song lại không vi phạm thoả thuận CMA.

Theo bà, khi ngưng một phần thoả thuận, Seoul đã đình chỉ Điều 1, Khoản 3 liên quan đến vùng cấm bay đối với tất cả các loại thiết bị bay qua Đường phân giới quân sự (MDL) có hiệu lực từ ngày 1/11/2018. Điều khoản này cấm máy bay cánh cố định hoạt động trong phạm vi 40km của MDL ở khu vực phía Đông và 20km ở phía Tây. Máy bay cánh quạt bị cấm trong phạm vi 10km tính từ MDL, cấm sử dụng máy bay không người lái (UAV) trong vòng 10km của khu vực phía Đông và 25km ở phía Tây; bóng bay bị cấm trong phạm vi 25km tính từ MDL.

Những người ủng hộ CMA cho rằng thoả thuận này đã làm giảm bớt căng thẳng quân sự dọc biên giới hai miền, cũng như nguy cơ xung đột quân sự. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Yoon Suk Yeol và đảng cầm quyền lại chỉ trích rằng văn bản này chỉ tồn tại trên danh nghĩa, vì Hàn Quốc là bên duy nhất ủng hộ và tuân thủ nghiêm túc. Theo đó, Seoul cáo buộc Bình Nhưỡng 17 lần vi phạm CMA tính từ ngày ký. Hơn nữa, từ lâu phe chỉ trích thoả thuận cho rằng CMA làm suy yếu khả năng giám sát Triều Tiên. Qua đó, việc đình chỉ điều khoản này sẽ cho phép Hàn Quốc tiếp tục các hoạt động theo dõi và trinh sát dọc theo biên giới.

Về phần mình, sau khi Seoul đình chỉ một phần CMA, Bình Nhưỡng đã hủy toàn bộ thoả thuận và tăng hiện diện quân sự ở biên giới. Triều Tiên cáo buộc Hàn Quốc phá vỡ thoả thuận và phải chịu trách nhiệm đã làm tăng nguy cơ đụng độ.

Ngày 28/11, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc phát hiện Triều Tiên đang xây dựng các trạm gác ở các địa điểm biên giới và triển khai quân đội cũng như vũ khí hạng nặng. Trong khi đó, The Guardian (Anh) cho biết, bức ảnh mà Bộ Quốc phòng Hàn Quốc gửi tới các nhà báo cùng ngày cho thấy binh lính Triều Tiên đang xây dựng trạm gác tạm thời và di chuyển thứ có vẻ là súng không giật, loại vũ khí chống tăng có thể xách tay hay pháo hạng nhẹ - đến một chiến hào mới xây.

Trước đó, theo CMA, hai bên đã dỡ bỏ hoặc giải giáp 11 trạm gác nằm bên trong khu vực biên giới được canh gác nghiêm ngặt, được gọi là Khu phi quân sự (DMZ). Hiện Hàn Quốc còn 50 trạm gác và Triều Tiên có 150 trạm. Trước thay đổi này, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nêu rõ: “Quân đội chúng tôi sẽ giám sát chặt chẽ các hành động của Triều Tiên trong khi vẫn duy trì sự sẵn sàng đầy đủ để có thể trả đũa ngay lập tức… dựa trên thế trận phối hợp tăng cường với phía Mỹ”.

Trong bối cảnh hiện nay, rủi ro xung đột giữa hai miền có thể sẽ còn tăng cao. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Hàn Quốc xem xét lại thoả thuận với Bình Nhưỡng liên quan đến hoạt động quân sự trên bộ và trên biển? Chỉ thời gian mới có câu trả lời.

Triều Tiên phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ-Nhật Bản lập tức lên tiếng, Hàn Quốc nối lại hoạt động ở khu phi quân sự

Triều Tiên phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ-Nhật Bản lập tức lên tiếng, Hàn Quốc nối lại hoạt động ở khu phi quân sự

Ngay sau khi Triều Tiên tuyên bố phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản đã có những phản ứng ...

Cột mốc trên bán đảo Triều Tiên

Cột mốc trên bán đảo Triều Tiên

Ba sự kiện mới đây cho thấy thái độ ngày một cứng rắn của các bên liên quan về tình hình bán đảo Triều Tiên.

Seoul, Bình Nhưỡng quyết 'không nhường một bước', bán đảo Triều Tiên rơi vào 'cảnh báo đỏ'

Seoul, Bình Nhưỡng quyết 'không nhường một bước', bán đảo Triều Tiên rơi vào 'cảnh báo đỏ'

Thỏa thuận quân sự toàn diện (CMA) được hai miền Triều Tiên ký kết vào ngày 19/9/2018 được xem là thiết bị an toàn cuối ...

Tổng thống Hàn Quốc thăm Anh: Bàn đạp then chốt

Tổng thống Hàn Quốc thăm Anh: Bàn đạp then chốt

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol tới Anh đánh dấu bước chuyển mình mới trong quan hệ song phương thời gian ...

Hàn-Trung-Nhật nhất trí khôi phục và bình thường hóa hợp tác ba bên, Bắc Kinh hứa giúp ổn định Bán đảo Triều Tiên

Hàn-Trung-Nhật nhất trí khôi phục và bình thường hóa hợp tác ba bên, Bắc Kinh hứa giúp ổn định Bán đảo Triều Tiên

Ngày 26/11, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản đã nhất trí đẩy nhanh việc chuẩn bị tổ chức hội nghị cấp cao 3 bên ...

Đọc thêm

Nga: Thủ đô Moscow ghi nhận hiện diện của nhiều loài chim có nguy cơ tuyệt chủng

Nga: Thủ đô Moscow ghi nhận hiện diện của nhiều loài chim có nguy cơ tuyệt chủng

Một số loài chim quý hiếm có tên trong Sách đỏ của nước nga được ghi nhận hiện diện trong không gian công viên của thủ đô Moscow thời gian ...
Khí đốt Nga qua đường ống có thể sang châu Âu nhờ quốc gia này

Khí đốt Nga qua đường ống có thể sang châu Âu nhờ quốc gia này

Trung tâm khí đốt Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giúp tăng xuất khẩu khí đốt Nga qua đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tới Liên minh châu Âu ...
Giá heo hơi hôm nay 26/2: Giá vẫn ổn định như dự đoán, sau Tết các tỉnh rục rịch tái đàn

Giá heo hơi hôm nay 26/2: Giá vẫn ổn định như dự đoán, sau Tết các tỉnh rục rịch tái đàn

Giá heo hơi hôm nay đứng yên trên diện rộng. Hiện tại, giá khảo sát ở các tỉnh thành dao động trong khoảng 54.000 - 58.000 đồng/kg.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/2: Nhà đầu tư ngừng 'gom hàng', USD đi xuống

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/2: Nhà đầu tư ngừng 'gom hàng', USD đi xuống

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/2 ghi nhận mức giảm hàng tuần đầu tiên vào năm 2024 khi các nhà đầu tư ngừng mua vào.
Giá xăng dầu hôm nay 26/2: Bật tăng, thị trường 'ngóng' tin từ Mỹ

Giá xăng dầu hôm nay 26/2: Bật tăng, thị trường 'ngóng' tin từ Mỹ

Giá xăng dầu hôm nay 26/2 ghi nhận bật tăng trong phiên giao dịch đầu tuần.
Dấu ấn Việt Nam trong năm đầu tiên đảm nhiệm cương vị thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025

Dấu ấn Việt Nam trong năm đầu tiên đảm nhiệm cương vị thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025

Công tác đảm nhiệm vị trí thành viên HĐNQ LHQ nhiệm kỳ 2023-2025 đã được đẩy mạnh triển khai từ những hoạt động đầu tiên của HĐNQ trong năm 2023.
Thủ tướng Srettha Thavisin khẳng định một điều về quan hệ Thái Lan-Campuchia

Thủ tướng Srettha Thavisin khẳng định một điều về quan hệ Thái Lan-Campuchia

Quan hệ song phương giữa Thái Lan và Campuchia sẽ bền chặt hơn sau khi lãnh đạo đảng Pheu Thai tới thăm Phnom Penh từ ngày 18-19/3.
Thái Lan chuẩn bị tập trận Hổ mang vàng với 30 quốc gia

Thái Lan chuẩn bị tập trận Hổ mang vàng với 30 quốc gia

Gần 10.000 sĩ quan quân đội sẽ tham gia cuộc tập trận Hổ mang vàng (Cobra Gold) lần thứ 43 diễn ra từ ngày 26/2-8/3.
Ảnh ấn tượng (19-25/2): Tổng thống Nga đích thân lái máy bay siêu thanh lớn nhất lịch sử, Ukraine nói xung đột phải chấm dứt theo điều kiện của Kiev

Ảnh ấn tượng (19-25/2): Tổng thống Nga đích thân lái máy bay siêu thanh lớn nhất lịch sử, Ukraine nói xung đột phải chấm dứt theo điều kiện của Kiev

Xung đột Nga - Ukraine, Tổng thống Putin lái máy bay siêu thanh lớn nhất lịch sử hàng không, hỏa hoạn ở Tây Ban Nha… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
Điểm tin thế giới sáng 26/2: Khai mạc tập trận Hổ mang vàng, G7 cam kết tiếp tục ủng hộ Ukraine, MERCOSUR-EU hoãn đàm phán FTA

Điểm tin thế giới sáng 26/2: Khai mạc tập trận Hổ mang vàng, G7 cam kết tiếp tục ủng hộ Ukraine, MERCOSUR-EU hoãn đàm phán FTA

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 26/2.
Xung đột ở Dải Gaza: Quốc tế nỗ lực đàm phán tìm kiếm lệnh ngừng bắn, Mỹ nói tiến triển lạc quan

Xung đột ở Dải Gaza: Quốc tế nỗ lực đàm phán tìm kiếm lệnh ngừng bắn, Mỹ nói tiến triển lạc quan

Các cuộc đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và Israel ở Dải Gaza sẽ tiếp tục diến ra ở Ai Cập và Qatar trong tuần này.
Ukraine 'đếm' khoản tiền sẽ nhận từ Mỹ, phàn nàn tốc độ viện trợ của phương Tây, muốn Australia 'tặng' thứ này

Ukraine 'đếm' khoản tiền sẽ nhận từ Mỹ, phàn nàn tốc độ viện trợ của phương Tây, muốn Australia 'tặng' thứ này

Ukraine dự kiến nhận khoản viện trợ kinh tế trị giá 11,8 tỷ USD trong năm nay từ Mỹ, trong khi phàn nàn tốc độ viện trợ vũ khí của phương Tây.
Anh - Nga trừng phạt lẫn nhau

Anh - Nga trừng phạt lẫn nhau

Chỉ trong hai ngày 22-23/2, Anh và Nga đã liên tiếp tung ra các biện pháp trừng phạt chống lại nhau, đẩy “cuộc chiến hỗn hợp” giữa Nga và phương Tây ngày càng khốc liệt.
Hai năm xung đột Nga-Ukraine: Đường nào tới hòa bình?

Hai năm xung đột Nga-Ukraine: Đường nào tới hòa bình?

Tại thời điểm xung đột lâm vào thế bế tắc, con đường trung gian hòa giải có thể tạo cơ hội đàm phán.
Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông tiếp tục leo thang, liệu chuyến đi lần này của Ngoại trưởng Antony Blinken có giúp lò lửa Trung Đông hạ nhiệt?
Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Nhà Vua Frederik X của Đan Mạch có chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Quốc vương kéo dài 3 ngày tới Ba Lan. Một chuyến đi không theo thông lệ…
Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba của Nhóm G77 và Trung Quốc tại Kampala, Uganda tiếp tục thu hút sự chú ý của quốc tế.
Làn gió mới trên chính trường Pháp

Làn gió mới trên chính trường Pháp

Lựa chọn ông Gabriel Attal làm Thủ tướng sẽ là làn gió mới thổi vào chính trường nước Pháp, mang lại 'một năm tái sinh và kiêu hãnh' cho nước Pháp.
Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Những biến động về tình hình thế giới và khu vực đã thúc đẩy nhu cầu thiết lập và duy trì thường xuyên các cơ chế đối thoại đa phương quy mô lớn...
Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Sau hai năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, các lệnh trừng phạt của EU và phương Tây tiếp tục gia tăng áp đặt lên nước Nga.
Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Việt Nam triển khai thành công nhiều hoạt động đối ngoại thời gian qua, đặc biệt trong năm 2023 đã vẽ lên bức tranh sinh động về một Việt Nam với tâm thế mới...
Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 với 57 % cư dân thế giới có thể đến các điểm bỏ phiếu. Hãy điểm qua một số cuộc bầu cử mà kết quả của nó có thể tác ...
Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Trong chuyến thăm quận Chukotka, Tổng thống Putin nói, tương lai của nước Nga nằm ở vùng Viễn Đông và Bắc Cực.
Báo chí Uruguay đưa tin về đánh giá và yêu cầu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đối với sự phát triển của Việt Nam

Báo chí Uruguay đưa tin về đánh giá và yêu cầu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đối với sự phát triển của Việt Nam

Báo điện tử El Pueblo - cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Uruguay - đưa tin về nhận định của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Quan hệ Mỹ - Iran: Vén màn đàm phán bí mật, bất ngờ với một chữ 'nhường'

Quan hệ Mỹ - Iran: Vén màn đàm phán bí mật, bất ngờ với một chữ 'nhường'

Mỹ-Iran đều lên kế hoạch cho trả đũa lẫn nhau nhưng đều gửi thông điệp tới đối phương rằng không muốn mọi chuyện đi quá xa.
Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

ASEAN-EU đều nhất quán rằng tầm quan trọng của việc củng cố trật tự đa phương dựa trên luật lệ là chìa khóa để thúc đẩy hòa bình và ổn định.
Kiên quyết phản đối viện trợ, Thủ tướng Hungary coi Ukraine là 'vấn đề nghiêm trọng' với châu Âu

Kiên quyết phản đối viện trợ, Thủ tướng Hungary coi Ukraine là 'vấn đề nghiêm trọng' với châu Âu

Thủ tướng Hungary cảnh báo rằng sự hội nhập của Ukraine đặt ra một 'vấn đề nghiêm trọng' đối với châu Âu ngay cả khi không có xung đột.
Sức nóng cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại châu Phi

Sức nóng cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại châu Phi

Sự ủng hộ tích cực của châu Phi với Trung Quốc khiến Mỹ phải đưa ra đối sách phản ứng vì lo ngại tiếng nói ngày một lớn trong khu vực của Bắc Kinh.
'Công thức' bầu cử của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi

'Công thức' bầu cử của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi có khả năng giành được nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp nhờ hai chiến lược chính: phát triển kinh tế và tôn vinh đạo Hindu.
Phiên bản di động