Bán đảo Triều Tiên: Vòng xoáy căng thẳng mới

Minh Vương
Các động thái mới đây đánh dấu mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Hàn Quốc và Triều Tiên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Việc Bình Nhưỡng phóng vệ tinh do thám quân sự và việc bỏ CMA từ hai phía đã dẫn đến vòng xoáy căng thẳng mới ở bán đảo Triều Tiên. (Nguồn: KCNA)
Việc Bình Nhưỡng phóng vệ tinh do thám quân sự và việc bỏ CMA từ hai phía đã dẫn đến vòng xoáy căng thẳng mới ở bán đảo Triều Tiên. (Nguồn: KCNA)

Từ vệ tinh do thám...

Trước hết, đó là câu chuyện phóng vệ tinh quân sự của Triều Tiên. Ngày 21/11, nước này đã phóng thành công vệ tinh trinh sát quân sự Malligyong-1, trong nỗ lực được nước này coi là thực hiện “quyền tự vệ chính đáng” của Bình Nhưỡng.

Ngày 28/11, hãng thông tấn nhà nước KCNA (Triều Tiên) dẫn lời Bộ Ngoại giao Triều Tiên đã bác bỏ lời lẽ chỉ trích của Mỹ và chín thành viên khác của HĐBA về vụ phóng vệ tinh của Bình Nhưỡng. Họ cho biết, động thái nêu trên là “một cách hợp pháp và công bằng để thực hiện quyền tự vệ, đồng thời là phản ứng thấu đáo và giám sát một cách cẩn thận… hành động quân sự nghiêm túc của Mỹ và những nước ủng hộ Mỹ”.

Nước này khẳng định: “Vệ tinh trinh sát quân sự mới phóng lên quỹ đạo của Triều Tiên đã chụp thành công hình ảnh tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Carl Vinson của Mỹ và cả căn cứ quân sự ở Hawaii”. Triều Tiên nhấn mạnh, Bình Nhưỡng có thể sẽ phóng thêm vệ tinh quân sự khác.

Trong khi đó, Hàn Quốc xác nhận vệ tinh đã đi vào quỹ đạo và cho biết cần thêm thời gian để xác định xem nó có hoạt động bình thường hay không. Tuy nhiên, một số suy đoán cho rằng, vụ phóng được thực hiện nhờ hỗ trợ công nghệ từ Nga. Quan trọng hơn, đáp lại Seoul đã chính thức đình chỉ một phần Thỏa thuận quân sự toàn diện (CMA), ký kết năm 2018. Ngay sau đó, ngày 25/11, Bình Nhưỡng đã hủy bỏ hoàn toàn thỏa thuận này. Vậy CMA là gì? Tại sao nó lại quan trọng?

Tới dấu chấm hết cho CMA…

Ngày 19/9/2018, sau một loạt cuộc gặp lịch sử, Tổng thống Hàn Quốc bấy giờ là ông Moon Jae In và lãnh đạo Triều Tiên đã ký kết CMA. Hai bên đồng ý “chấm dứt hoàn toàn mọi hành động thù địch chống lại nhau” qua các biện pháp như chấm dứt tập trận quân sự gần biên giới, hạn chế tập trận bắn đạn thật, áp đặt các vùng cấm bay hay duy trì đường dây nóng. Mục đích của thoả thuận là nhằm giảm bớt các căng thẳng quân sự trên bán đảo và xây dựng niềm tin lẫn nhau.

Viết trên The Diplomat, chuyên gia quan hệ quốc tế Kim So Young tại trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam của Singapore nhận định vụ phóng vệ tinh do thám của Bình Nhưỡng, dù có vi phạm lệnh trừng phạt của HĐBA LHQ do sử dụng các tên lửa đạn đạo tầm xa, song lại không vi phạm thoả thuận CMA.

Theo bà, khi ngưng một phần thoả thuận, Seoul đã đình chỉ Điều 1, Khoản 3 liên quan đến vùng cấm bay đối với tất cả các loại thiết bị bay qua Đường phân giới quân sự (MDL) có hiệu lực từ ngày 1/11/2018. Điều khoản này cấm máy bay cánh cố định hoạt động trong phạm vi 40km của MDL ở khu vực phía Đông và 20km ở phía Tây. Máy bay cánh quạt bị cấm trong phạm vi 10km tính từ MDL, cấm sử dụng máy bay không người lái (UAV) trong vòng 10km của khu vực phía Đông và 25km ở phía Tây; bóng bay bị cấm trong phạm vi 25km tính từ MDL.

Những người ủng hộ CMA cho rằng thoả thuận này đã làm giảm bớt căng thẳng quân sự dọc biên giới hai miền, cũng như nguy cơ xung đột quân sự. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Yoon Suk Yeol và đảng cầm quyền lại chỉ trích rằng văn bản này chỉ tồn tại trên danh nghĩa, vì Hàn Quốc là bên duy nhất ủng hộ và tuân thủ nghiêm túc. Theo đó, Seoul cáo buộc Bình Nhưỡng 17 lần vi phạm CMA tính từ ngày ký. Hơn nữa, từ lâu phe chỉ trích thoả thuận cho rằng CMA làm suy yếu khả năng giám sát Triều Tiên. Qua đó, việc đình chỉ điều khoản này sẽ cho phép Hàn Quốc tiếp tục các hoạt động theo dõi và trinh sát dọc theo biên giới.

Về phần mình, sau khi Seoul đình chỉ một phần CMA, Bình Nhưỡng đã hủy toàn bộ thoả thuận và tăng hiện diện quân sự ở biên giới. Triều Tiên cáo buộc Hàn Quốc phá vỡ thoả thuận và phải chịu trách nhiệm đã làm tăng nguy cơ đụng độ.

Ngày 28/11, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc phát hiện Triều Tiên đang xây dựng các trạm gác ở các địa điểm biên giới và triển khai quân đội cũng như vũ khí hạng nặng. Trong khi đó, The Guardian (Anh) cho biết, bức ảnh mà Bộ Quốc phòng Hàn Quốc gửi tới các nhà báo cùng ngày cho thấy binh lính Triều Tiên đang xây dựng trạm gác tạm thời và di chuyển thứ có vẻ là súng không giật, loại vũ khí chống tăng có thể xách tay hay pháo hạng nhẹ - đến một chiến hào mới xây.

Trước đó, theo CMA, hai bên đã dỡ bỏ hoặc giải giáp 11 trạm gác nằm bên trong khu vực biên giới được canh gác nghiêm ngặt, được gọi là Khu phi quân sự (DMZ). Hiện Hàn Quốc còn 50 trạm gác và Triều Tiên có 150 trạm. Trước thay đổi này, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nêu rõ: “Quân đội chúng tôi sẽ giám sát chặt chẽ các hành động của Triều Tiên trong khi vẫn duy trì sự sẵn sàng đầy đủ để có thể trả đũa ngay lập tức… dựa trên thế trận phối hợp tăng cường với phía Mỹ”.

Trong bối cảnh hiện nay, rủi ro xung đột giữa hai miền có thể sẽ còn tăng cao. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Hàn Quốc xem xét lại thoả thuận với Bình Nhưỡng liên quan đến hoạt động quân sự trên bộ và trên biển? Chỉ thời gian mới có câu trả lời.

Triều Tiên phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ-Nhật Bản lập tức lên tiếng, Hàn Quốc nối lại hoạt động ở khu phi quân sự

Triều Tiên phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ-Nhật Bản lập tức lên tiếng, Hàn Quốc nối lại hoạt động ở khu phi quân sự

Ngay sau khi Triều Tiên tuyên bố phóng thành công vệ tinh do thám, Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản đã có những phản ứng ...

Cột mốc trên bán đảo Triều Tiên

Cột mốc trên bán đảo Triều Tiên

Ba sự kiện mới đây cho thấy thái độ ngày một cứng rắn của các bên liên quan về tình hình bán đảo Triều Tiên.

Seoul, Bình Nhưỡng quyết 'không nhường một bước', bán đảo Triều Tiên rơi vào 'cảnh báo đỏ'

Seoul, Bình Nhưỡng quyết 'không nhường một bước', bán đảo Triều Tiên rơi vào 'cảnh báo đỏ'

Thỏa thuận quân sự toàn diện (CMA) được hai miền Triều Tiên ký kết vào ngày 19/9/2018 được xem là thiết bị an toàn cuối ...

Tổng thống Hàn Quốc thăm Anh: Bàn đạp then chốt

Tổng thống Hàn Quốc thăm Anh: Bàn đạp then chốt

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol tới Anh đánh dấu bước chuyển mình mới trong quan hệ song phương thời gian ...

Hàn-Trung-Nhật nhất trí khôi phục và bình thường hóa hợp tác ba bên, Bắc Kinh hứa giúp ổn định Bán đảo Triều Tiên

Hàn-Trung-Nhật nhất trí khôi phục và bình thường hóa hợp tác ba bên, Bắc Kinh hứa giúp ổn định Bán đảo Triều Tiên

Ngày 26/11, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản đã nhất trí đẩy nhanh việc chuẩn bị tổ chức hội nghị cấp cao 3 bên ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động