Tin thế giới 20/11: Hungary chỉ ra 'mafia thời chiến' ở Ukraine, cơ hội nối lại đối thoại liên Triều, LHQ kêu gọi ngừng bắn Olympic

Báo Thế giới và Việt Nam điểm một số tin tức đáng chú ý trong 24h qua.

'Chìa khóa' mở tương lai kinh tế biển Việt Nam Thúc đẩy hợp tác giáo dục và khoa học công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ Doanh nghiệp Pháp tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư tại Việt Nam

(06.01) Việc Ukraine đẩy nhanh tiến trình gia nhập EU đang gặp sự phản đối của nhiều nước thành viên chủ chốt trong khối. (Nguồn: Nghị viện châu Âu)

Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto ngày 20/11 cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần dừng việc chuyển tiền cho Ukraine sau các báo cáo liên quan đến tham nhũng. (Nguồn: Nghị viện châu Âu)

Châu Á-Thái Bình Dương

* Nhật Bản sửa đổi 3 văn kiện an ninh trọng yếu: Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của Nhật Bản ngày 20/11 bắt đầu thảo luận về việc sửa đổi 3 văn kiện an ninh trọng yếu.

Đảng LDP, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi, sẽ xem xét lại ba nguyên tắc phi hạt nhân: không sở hữu, không sản xuất và không cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào lãnh thổ, cũng như thảo luận về quy mô chi tiêu quốc phòng.

Đảng này lên kế hoạch hoàn thiện một bộ đề xuất sớm nhất vào mùa xuân tới, trong khi chính phủ có kế hoạch sửa đổi Chiến lược an ninh quốc gia (chính sách định hướng dài hạn) và hai văn kiện khác trước cuối năm 2026.

Ngoài ra, Ủy ban nghiên cứu an ninh LDP sẽ xem xét sửa đổi các quy định về chuyển giao trang thiết bị quốc phòng, sử dụng thiết bị bay không người lái, phát triển tên lửa tầm xa và khả năng cân nhắc trang bị tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. (Kyodo)

* Cơ hội nối lại đối thoại liên Triều: Đảng Dân chủ (DP) cầm quyền tại Hàn Quốc ngày 20/11 kêu gọi Triều Tiên chấp nhận đề xuất đối thoại quân sự nhằm làm rõ đường ranh giới quân sự (MDL) và ngăn ngừa các vụ đụng độ tiềm tàng gần khu vực biên giới liên Triều.

Nghị sĩ Kim Byung Kee nhấn mạnh đây là đề xuất đối thoại chính thức đầu tiên dưới thời Tổng thống Lee Jae Myung và là cơ hội quan trọng để nối lại đối thoại liên Triều. Ông nhấn mạnh, cuộc gặp theo đề xuất này nhằm giảm căng thẳng quân sự và tránh sự cố ngoài ý muốn.

Nếu diễn ra, đây sẽ là đối thoại quân sự liên Triều đầu tiên kể từ năm 2018. (Yonhap)

* Philippines tử hình cựu thị trưởng: Cựu thị trưởng thành phố Bamban của Philippines, bà Alice Guo – người từng bị nghi là gián điệp Trung Quốc – bị tuyên án tù chung thân ngày 20/11 vì tội buôn người liên quan đến một trung tâm lừa đảo quy mô lớn. Ba đồng phạm của bà cũng lĩnh mức án tương tự và bị phạt 2 triệu Peso.

Vụ việc gây chú ý toàn Philippines sau khi lực lượng chức năng triệt phá trung tâm lừa đảo trá hình dưới dạng cơ sở Pogo (các nhà điều hành trò chơi trực tuyến có trụ sở tại Philippines) tại Bamban, giải cứu khoảng 800 nạn nhân.

Bà Guo, 35 tuổi, bị bắt năm ngoái sau thời gian lẩn trốn và phủ nhận mọi cáo buộc. Trước đây, lực lượng chức năng Philippines đã phát hiện một trung tâm rộng 8 ha với 36 tòa nhà xây trên đất từng thuộc sở hữu của bà Guo, cùng nhiều chi tiết mâu thuẫn trong lý lịch. Các nghị sĩ xác định dấu vân tay của bà trùng với một công dân Trung Quốc tên Guo Hua Ping. (BBC)

Châu Âu

* "Lối thoát" cho toàn bộ người nghèo trên thế giới: Ngày 20/11, Oxfam - tổ chức từ thiện có trụ sở tại Anh, cho biết giới tỷ phú thuộc các nền kinh tế hàng đầu trong Nhóm G20 đã thu được 2.200 tỷ USD trong năm qua. Nguồn thu này tương đương mức kinh phí cần thiết hằng năm để giúp toàn bộ người nghèo trên thế giới thoát khỏi cảnh bần cùng.

Với nguồn thu trên, tổng tài sản của giới tỷ phú thuộc 19 quốc gia thành viên G20 đã tăng lên 15.600 tỷ USD. Trong khi đó, tổng chi phí cần thiết mỗi năm để giúp 3,8 tỷ người trên thế giới thoát khỏi cảnh bần cùng là 1.650 tỷ USD.

Vì thế, Oxfam kêu gọi Hội nghị thượng đỉnh G20 dự kiến diễn ra vào cuối tuần này ủng hộ các sáng kiến của nước chủ nhà Nam Phi nhằm giải quyết tình trạng bất bình đẳng giàu nghèo nghiêm trọng, đồng thời giảm gánh nặng nợ đang bào mòn đà phát triển của các nền kinh tế mới nổi. (The Guardian)

* Hungary chỉ ra "mafia thời chiến" ở Ukraine: Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto ngày 20/11 cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần dừng việc chuyển tiền cho Ukraine sau các báo cáo liên quan đến tham nhũng.

Phát biểu với báo giới tại Brussels, ông nói: “Ở Ukraine tồn tại một ‘mafia thời chiến’, một hệ thống tham nhũng đang vận hành. Vậy mà Chủ tịch Ủy ban châu Âu... thay vì dừng chi trả và yêu cầu kiểm toán tài chính ngay lập tức, lại muốn gửi thêm 100 tỷ Euro cho Ukraine. Điều đó thật điên rồ”.

Một ngày trước đó, Quốc hội Ukraine đã bãi nhiệm hai Bộ trưởng do vướng vào một cuộc điều tra tham nhũng lớn, trong bối cảnh cơ quan lập pháp kêu gọi các biện pháp mạnh mẽ hơn nhằm khôi phục niềm tin vào lãnh đạo đất nước. (Reuters)

* Nga nói NATO thiếu thiện chí đàm phán: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 20/11 cho rằng các nước NATO không thể hiện sự sẵn sàng thảo luận các biện pháp giảm leo thang căng thẳng tại khu vực Baltic.

Bà Zakharova nêu rõ: “Rất khó thấy được tiềm năng đối thoại để hạ nhiệt căng thẳng. Và các nước NATO, không giống như chúng ta, không cho thấy sự cởi mở đối với các cuộc thảo luận thẳng thắn và công bằng về các phương thức giảm căng thẳng trong khu vực”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cho rằng khu vực Baltic đang bị quân sự hóa mạnh. Trong các cuộc tập trận, NATO đã tiến hành diễn tập các kịch bản như phong tỏa vùng Kaliningrad. (Sputnik)

Trung Đông-châu Phi

* Ngành y tế Tunisia đình công: Ngày 19/11, hàng nghìn bác sĩ trẻ đình công trên khắp Tunisia yêu cầu tăng lương và cảnh báo hệ thống y tế quốc gia có nguy cơ sụp đổ trong bối cảnh đất nước đang đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng và làn sóng bất ổn xã hội.

Các bác sĩ trong trang phục áo khoác trắng biểu tình tại thủ đô Tunis và nhiều thành phố lớn, mang theo biểu ngữ như “Phẩm giá của bác sĩ” và “Cứu lấy bệnh viện của chúng ta”, phản ánh nỗi lo về thu nhập thấp, thiếu thiết bị và vật tư y tế cần thiết.

Nhiều ý kiến cho rằng, nếu tình hình không thay đổi, làn sóng di cư của bác sĩ trẻ sang châu Âu và vùng Vịnh sẽ tiếp tục gia tăng. (AFP)

* Saudi Arabia-Mỹ ký thoả thuận AI chiến lược: Ngày 19/11, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Hoàng tử Faisal bin Farhan và Ngoại trưởng Marco Rubio, Saudi Arabia và Mỹ ký kết thỏa thuận có tên là "Quan hệ đối tác chiến lược về trí tuệ nhân tạo" (AI). Thỏa thuận được công bố bên lề chuyến thăm cấp nhà nước của Thái tử Mohammed bin Salman tới Nhà Trắng.

Thỏa thuận này khai thác lợi thế về vị trí địa lý, năng lượng và đất đai của Saudi Arabia nhằm phát triển các cụm công nghệ AI, phục vụ nhu cầu dịch vụ AI và điện toán đám mây trong nước, khu vực và toàn cầu. Thỏa thuận cũng tận dụng hệ sinh thái công nghệ Mỹ để tạo động lực tăng trưởng kinh tế cho cả hai nước.

Nội dung thỏa thuận gồm cung cấp chất bán dẫn tiên tiến, phát triển ứng dụng AI, xây dựng hạ tầng AI hiện đại, mở rộng đầu tư cao giá trị, và phát triển năng lực quốc gia về trí tuệ nhân tạo. Hai bên khẳng định cam kết nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và lợi ích kinh tế - xã hội thông qua quan hệ đối tác chiến lược lâu dài với trọng tâm là an ninh kinh tế. (CNN)

* Ai Cập đẩy mạnh năng lượng hạt nhân: ngày 19/11, chính quyền Cairo ký lệnh mua nhiên liệu hạt nhân và thỏa thuận hợp tác toàn diện với tập đoàn nhà nước Rosatom (Nga) để cung cấp nhiên liệu này cho nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Ai Cập El-Dabaa.

Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah al-Sisi mô tả bước đi này là "trang đầu tiên của dự án năng lượng hạt nhân của Ai Cập", thể hiện mối quan hệ chiến lược và ổn định giữa hai nước, được xây dựng trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi mối quan hệ đối tác này là "một vinh dự và đặc ân lớn lao", mở ra những chân trời mới cho việc trao đổi chuyên môn giữa hai bên. Ông cho biết 100 sinh viên Ai Cập đã được đào tạo về hạt nhân tại các trường đại học của Nga và tổ máy lò phản ứng đầu tiên của nhà máy trên sẽ sản xuất 460 megawatt điện. (Egypt Today)

Châu Mỹ

* Tổng thống Argentina nêu tham vọng quốc gia: Ngày 19/11, Tổng thống Argentina Javier Milei tuyên bố Mỹ cần một đồng minh “vững chắc” tại Mỹ Latinh để “giúp ổn định một châu lục đã trật hướng” trong nhiều thập kỷ.

Phát biểu tại một sự kiện ở Buenos Aires, Tổng thống Argentina cho biết mô hình kinh tế của chính phủ có 3 trọng tâm: tỷ giá, tiền tệ và tài khóa, nay được bổ sung thêm “địa chính trị” và “chính trị”.

Ông Milei nhấn mạnh trọng tâm “địa chính trị” có ý nghĩa then chốt và cho rằng Buenos Aires hiện có cơ hội tham gia vào “một sự thay đổi căn bản trong luật chơi toàn cầu”.

Ông khẳng định Argentina đang mở ra “cơ hội đầu tư độc nhất” và cam kết thúc đẩy các cải cách về thuế, lao động và an ninh tại Quốc hội, đồng thời dự báo nếu tiến trình cải cách thành công, Argentina có thể đạt tốc độ tăng trưởng đủ để “tăng gấp đôi GDP trong 7 năm tới”. (Reuters)

* LHQ kêu gọi "ngừng bắn Olympic": Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) ngày 19/11 thông qua nghị quyết kêu gọi các quốc gia tạm ngừng xung đột trong thời gian diễn ra Olympic và Paralympic mùa Đông 2026 tại Italy, tiếp tục duy trì truyền thống “ngừng bắn Olympic” có từ thời Hy Lạp cổ đại.

Nghị quyết do Italy - nước chủ nhà Olympic - trình bày, đề nghị thiết lập môi trường hòa bình từ 7 ngày trước lễ khai mạc Olympic (dự kiến diễn ra từ ngày 4-26/2/2026) tới 7 ngày sau khi bế mạc Paralympic (6-15/3/2026). Văn kiện nhấn mạnh thể thao có thể là công cụ thúc đẩy đối thoại, khoan dung và hòa giải trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế Kirsty Coventry nhấn mạnh Olympic tạo ra một không gian hiếm hoi đặc biệt để các quốc gia gặp gỡ với tinh thần nhân văn, vượt lên trên khác biệt hay đối kháng. Bà đồng thời đề nghị các nước hạn chế yếu tố chính trị trong thể thao, trong đó có việc không từ chối cấp thị thực cho vận động viên vì lý do chính trị. (AFP)