Bao giờ doanh nghiệp sử dụng công cụ tự phòng vệ

Doanh nghiệp Việt Nam sẽ sử dụng công cụ gì để hạn chế những thiệt hại có thể có từ hàng hóa nhập khẩu cạnh tranh không lành mạnh?  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
bao gio doanh nghiep su dung cong cu tu phong ve

Việt Nam đang đứng trước giai đoạn hội nhập mới với việc tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), thực hiện nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) với các đối tác thương mại quan trọng như Hoa Kỳ, EU… Bên cạnh những cơ hội mà các FTA mang lại, nền kinh tế của Việt Nam cũng đứng trước thách thức lớn khi mở rộng cửa cho hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt thông qua việc cắt giảm, loại bỏ thuế quan.

Tuy nhiên, trong khi ở nhiều quốc gia các công cụ phòng vệ thương mại như chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ… từ lâu đã được sử dụng hiệu quả để bảo vệ các doanh nghiệp (DN) khỏi các hành vi cạnh tranh không lành mạnh của hàng hóa nhập khẩu, thì tại Việt Nam các công cụ này dường như vẫn còn không được tận dụng? Vậy điều gì cản trở DN Việt Nam sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để tự bảo vệ trước hàng hóa nước ngoài?

Không xa lạ, nhưng thiếu kinh nghiệm

Kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ không hoàn toàn là những công cụ xa lạ đối với nhiều DN Việt Nam. Tuy nhiên, phần lớn các DN biết về công cụ này như là một thứ rào cản đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu ra các thị trường nước ngoài, mà không phải là một công cụ bản thân họ có thể sử dụng để chống lại các loại hàng hóa nhập khẩu không lành mạnh vào thị trường Việt Nam.

Trong khi hàng hóa Việt Nam xuất khẩu đến nay đã là đối tượng của cả trăm vụ kiện phòng vệ thương mại ở nước ngoài, có tới 72 vụ kiện chống bán phá giá, 7 vụ kiện chống trợ cấp và 19 vụ kiện tự vệ. Đổi lại, Việt Nam mới chỉ khởi xướng được năm vụ kiện phòng vệ thương mại, với bốn vụ kiện tự vệ và một vụ kiện chống bán phá giá, mà điển hình là mặt hàng thép không gỉ cán nguội do công ty Posco VST và Inox Hòa Bình kiện các đối tác của Trung Quốc, Malaysia và Indonesia.

Điều này dường như đang đi ngược với thông lệ quốc tế khi biện pháp tự vệ là những biện pháp rất ít được sử dụng so với hai biện pháp còn lại. Bởi, biện pháp đã được áp dụng không phải để chống lại hành vi cạnh tranh không lành mạnh mà chỉ đơn thuần là bảo hộ tạm thời trước tình trạng gia tăng đột biến của hàng hóa nước ngoài nhập khẩu gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa.

Hiện tượng này có thể được lý giải là do các vụ điều tra tự vệ thường đòi hỏi trách nhiệm chứng minh nhẹ hơn cho các nguyên đơn, vì thế DN dễ đi kiện hơn. Đây là một ưu thế đặc biệt có ý nghĩa của kiện tự vệ so với các biện pháp phòng vệ thương mại khác đối với các DN nguyên đơn chưa có nhiều kinh nghiệm kiện tụng. Việc Việt Nam sử dụng nhiều công cụ tự vệ có lẽ cũng là cách thức bắt đầu hợp lý.

Công cụ chỉ của “nhà giàu”?

Nhìn lại hầu hết các vụ việc phòng vệ thương mại của Việt Nam thì nguyên đơn chỉ bao gồm 1 DN, với 2 vụ tự vệ hoặc 2 DN với vụ chống bán phá giá và sản lượng sản phẩm liên quan mà các nguyên đơn sản xuất chiếm tới khoảng trên dưới 70 - 80% tổng sản lượng sản xuất nội địa. Thực tế này có lẽ cũng không quá khó lý giải, bởi thường các DN có thị phần thống lĩnh là các DN mạnh, được suy đoán là có đủ năng lực để thực hiện việc đi kiện theo các thủ tục phức tạp cũng như có đủ nguồn lực để “đầu tư” vào việc đi kiện, coi đó như một chiến lược kinh doanh của mình.

Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc công cụ phòng vệ thương mại hiện vẫn đang là “công cụ” của nhà giàu, chưa phải là công cụ để bảo vệ quyền và lợi ích của các DN nhỏ, vốn là những chủ thể thường phải chịu tác động mạnh nhất từ các hành vi cạnh tranh không lành mạnh của hàng hóa nước ngoài tại Việt Nam.

Về mặt lý thuyết, hàng hóa nhập khẩu càng nhiều thì nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh càng lớn hơn. Ngoài ra, trong các tính toán điều tra phòng vệ thương mại, luôn có nội dung về sự gia tăng của hàng hóa nhập khẩu, tức là nhấn mạnh đến lượng nhập khẩu. Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc hàng hóa nhập khẩu ít hơn thì nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh ít hơn hay số vụ kiện sẽ ít hơn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy nhiều loại hàng hóa của Việt Nam đang phải cạnh tranh gay gắt với hàng hóa nước ngoài nhập khẩu chưa được bảo vệ bằng công cụ phòng vệ thương mại.

Có thể thấy, việc sử dụng công cụ phòng vệ thương mại ở Việt Nam đã bắt đầu, tuy nhiên còn rất nhiều vấn đề cần bàn trước khi có thể hy vọng các công cụ này sẽ được sử dụng phổ biến và hiệu quả ở Việt Nam nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các DN sản xuất nội địa trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Nguyễn Việt

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động