 |
| Phó Cục trưởng Cục Báo chí Đặng Thị Phương Thảo trình bày tham luận tại phiên thảo luận “Bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI: Bảo vệ giá trị của nghề báo”. (Ảnh: Diệu Linh) |
Ngày 20/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức phiên thảo luận “Bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI: Bảo vệ giá trị của nghề báo”. Phiên thảo luận có sự tham gia của lãnh đạo cơ quan báo chí, chuyên gia truyền thông, nhà quản lý và doanh nghiệp công nghệ.
Thách thức từ AI và môi trường số
Điều hành phiên thảo luận, ông Nguyễn Văn Bá, Tổng Biên tập báo Vietnamnet, đặt vấn đề rằng câu chuyện bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI cần được nhìn nhận rộng hơn việc bảo vệ từng tác phẩm khỏi hành vi sao chép trái phép. Khi AI có thể tổng hợp, tái sử dụng thông tin mà không có cơ chế chia sẻ lợi ích, các cơ quan báo chí sẽ mất dần động lực và nguồn lực để sản xuất tin tức gốc.
Trình bày tham luận tại phiên thảo luận, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đặng Thị Phương Thảo phân tích, chuyển đổi số đã làm thay đổi toàn diện hệ sinh thái báo chí. Nội dung báo chí được số hóa, lan truyền nhanh trên internet và trở thành nguồn dữ liệu lớn cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Theo bà Đặng Thị Phương Thảo, Việt Nam hiện có 733 cơ quan báo chí, khoảng 41.000 người làm việc trong lĩnh vực báo chí, trong đó khoảng 21.000 nhà báo được cấp thẻ. Mỗi năm, báo chí Việt Nam sản xuất khoảng 40 triệu tin, bài, 50.000 giờ truyền hình và 20.000 giờ phát thanh.
Tuy nhiên, khối lượng nội dung lớn này cũng khiến báo chí trở thành đối tượng dễ bị sao chép, “xào nấu”, đăng tải lại trái phép hoặc sử dụng để huấn luyện, tổng hợp dữ liệu cho AI mà chưa có cơ chế cấp phép rõ ràng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải coi nội dung báo chí là tài sản số cần được quản lý, bảo vệ và khai thác hợp pháp.
Giá trị báo chí nằm ở con người
Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh, bản quyền báo chí đang trở thành vấn đề phức tạp trong bối cảnh công nghệ số và AI phát triển mạnh.
 |
| Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh trao đổi tại phiên thảo luận “Bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI: Bảo vệ giá trị của nghề báo”. (Nguồn: Báo Đại đoàn kết) |
Theo ông Lê Quốc Minh, nếu không bảo vệ được bản quyền, các cơ quan báo chí sẽ tiếp tục bị sao chép nội dung, sử dụng hình ảnh, dữ liệu mà không được xin phép hoặc chia sẻ lợi ích. Ông dẫn thực tế hiện chỉ khoảng 5% cơ quan báo chí trên thế giới có thể tạo nguồn thu từ bản quyền nội dung và hình ảnh. Vì vậy, việc tổ chức, doanh nghiệp, nền tảng số sử dụng sản phẩm báo chí và trả phí là điều cần thiết, thể hiện sự tôn trọng đối với lao động sáng tạo của người làm báo.
Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, dù AI phát triển nhanh, giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở con người: khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện, cảm xúc và trách nhiệm xã hội. Đây là những yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa báo chí chuyên nghiệp với nội dung được tổng hợp, tái tạo tự động.
Ở góc độ chính sách, ông Nguyễn Quang Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông, lưu ý các cơ quan báo chí cần nhìn nhận kho dữ liệu, thương hiệu và tệp độc giả là những tài sản quan trọng. Nếu không có chiến lược bảo vệ và khai thác phù hợp, báo chí có thể mất lợi thế ngay trên chính nội dung do mình tạo ra.
Liên kết để bảo vệ tương lai nghề báo
Từ thực tiễn tòa soạn, Phó Tổng Biên tập báo Thanh Niên Trần Việt Hưng chia sẻ, một cơ quan báo chí đơn lẻ rất khó đối thoại bình đẳng với các nền tảng công nghệ lớn. Vì vậy, việc hình thành liên minh bản quyền báo chí là cần thiết nhằm tạo tiếng nói chung, tăng năng lực đàm phán và xử lý vi phạm.
Cùng với đó, các ý kiến tại phiên thảo luận đề xuất tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, làm rõ quyền của cơ quan báo chí trong môi trường số, xây dựng cơ chế cấp phép, chia sẻ doanh thu giữa nền tảng công nghệ, doanh nghiệp AI và đơn vị sản xuất nội dung.
Các đại biểu thống nhất, bảo vệ bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI không chỉ là vấn đề pháp lý hay công nghệ. Sâu xa hơn, đó là bảo vệ giá trị của thông tin được kiểm chứng, bảo vệ lao động sáng tạo và bảo vệ tương lai của báo chí chuyên nghiệp.
Trong bối cảnh công nghệ tiếp tục thay đổi nhanh chóng, báo chí cần chủ động nâng cao năng lực số, chuẩn hóa dữ liệu, đổi mới mô hình kinh doanh và liên kết để tạo sức mạnh chung. Bảo vệ bản quyền vì thế cũng chính là bảo vệ khả năng để báo chí tiếp tục phục vụ công chúng bằng những thông tin trung thực, tin cậy và có trách nhiệm.
| Báo chí kiến tạo niềm tin Trong kỷ nguyên thông tin, báo chí không chỉ truyền tải mà còn kiến tạo niềm tin, đóng vai trò quan trọng trong phát triển ... |
| Sôi động ngày hội của người làm báo toàn quốc tại Hải Phòng Hội Báo toàn quốc 2026 mở ra không gian hội tụ của những người làm báo, giới thiệu diện mạo đổi mới, sáng tạo và ... |
| Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 bàn lời giải cho báo chí trong kỷ nguyên AI Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 tập trung thảo luận những vấn đề lớn của báo chí hiện nay, từ đổi mới tòa soạn, ... |
| Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số Báo Thế giới và Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề "Báo ... |
| Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: Báo chí giữ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng Sáng 20/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, phiên 1 với chủ đề “Phát huy vai trò của báo chí trong ... |
