"Bát mì FTA" của ASEAN

Theo dõi TGVN trên
Việc có quá nhiều FTA song phương được ký kết đã đe dọa phá hỏng mục tiêu ASEAN trở thành một thị trường chung đồng nhất.

Đó là nhận định của ông Anant, chuyên gia Hội đồng Kinh tế Xã hội Liên hợp quốc trong bài viết đăng tải trên Nation Interest ngày 13/4 vừa qua.

bat mi fta cua asean
Ảnh minh họa. (Nguồn: National Interest)

Lợi ích kinh tế và phi kinh tế

Một trong những động lực chủ chốt cho tăng trưởng kinh tế của ASEAN là các Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa các quốc gia. Stephen Groff, Phó Chủ tịch phụ trách mảng hoạt động của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định: "Nếu như ASEAN là một nền kinh tế, thì đây sẽ là nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới, với GDP đạt 2,4 nghìn tỷ USD trong năm 2013. Tới năm 2015, nền kinh tế ASEAN có thể lớn thứ tư thế giới nếu như duy trì được những xu hướng tăng trưởng hiện nay".

FTA được xem là công cụ để thu hút đầu tư trực tiếp của nước ngoài và kích thích sự tăng trưởng kinh tế cho các quốc gia thành viên. Đồng thời, FTA có thể giảm bớt những rào cản thương mại cho phép các ngành công nghiệp khai thác những thị trường mới, mở rộng phạm vi xuất khẩu và làm tăng nền tảng người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, bằng cách giảm bớt hoặc xóa bỏ các hàng rào thuế quan hoặc phi thuế quan, FTA góp phần làm tăng tính chuyên môn hóa của lực lượng lao động vì quốc gia nào cũng theo xu hướng tập trung sản xuất những mặt hàng hay cung cấp những dịch vụ mà họ có lợi thế cạnh tranh. Trên lý thuyết, FTA làm lợi cho người tiêu dùng, vì cạnh tranh tăng đồng nghĩa với các sản phẩm bày bán có giá thấp hơn.

Ngoài ra, các FTA cũng đem lại những lợi ích phi kinh tế. Xét về mặt chính trị, đây không chỉ là công cụ mở ra đối thoại giữa các quốc gia. Chúng còn tạo diễn đàn để các quốc gia thành viên thảo luận về những vấn đề cấp bách và tìm ra những giải pháp thông qua sự hợp tác tích cực, cải thiện quan hệ song phương. Hầu hết các FTA đều mang những động cơ chính trị hoặc chiến lược. Giải thưởng Nobel Hòa bình năm 2012 dành cho Liên minh châu Âu (EU) đã cho thấy những hiệp định hợp tác khu vực không chỉ đem lại những động lực kinh tế.

bat mi fta cua asean

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hướng ASEAN trở thành thị trường chung duy nhất. (Nguồn: asean.org)

Đề xuất gỡ rối

Xét về những FTA trong ASEAN, Hiệp hội đã hình thành một Khu vực Tự do Mậu dịch ASEAN (AFTA) năm 1992 nhằm mục đích hỗ trợ hoạt động kinh tế địa phương tại tất cả các nước ASEAN. Hiện nay, trong khuôn khổ AFTA, ASEAN giảm hoặc xóa bỏ gần như toàn bộ các mức thuế xuất nhập khẩu đối với hàng hóa được giao dịch giữa các thành viên của khối, trên thực tế biến khu vực thành một thị trường chung. AFTA càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong bối cảnh Trung Quốc đang nổi lên như một bá chủ kinh tế. AFTA có thể được xem là khối mậu dịch lớn thứ ba thế giới sau EU và NAFTA-Khu vực thương mại tự do Bắc Mỹ. Do đó, ASEAN hoàn toàn có thể cạnh tranh với sức mạnh kinh tế của Trung Quốc một cách hiệu quả hơn so với việc từng thành viên phải tự tìm cách “đấu” với Bắc Kinh.

Mặc dù vậy, khi AFTA đại diện cho thị trường chung ASEAN thì các FTA song phương lại có xu hướng cản lại tính hiệu quả của AFTA. Trong một thập niên qua, những sáng kiến tự do hóa thương mại mọc lên như nấm trên toàn khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), khu vực này hiện có khoảng 267 FTA song phương hoặc đa phương đang có hiệu lực. Tình trạng quá nhiều FTA phức tạp và chồng chéo lên nhau đang ẩn chứa đầy rẫy nguy cơ trở thành một “bát mì hổ lốn” khó gỡ. Nói cách khác, việc có quá nhiều hiệp định thương mại ưu đãi song phương sẽ gây phương hại tới mục tiêu ban đầu của ASEAN là thành lập một thực thể thương mại thống nhất.

Một báo cáo gần đây của ADB đã đưa ra hai đề xuất chủ chốt để giúp gỡ rối bát mì FTA của châu Á nói chung và của ASEAN nói riêng. Đề xuất thứ nhất là tạo ra sự hợp nhất, theo đó các nước phải cùng nhau tạo ra một FTA khu vực có mục tiêu  hài hòa các FTA song phương. Đề xuất thứ hai là đối với các FTA  đa phương, cần phải giành sự ưu đãi không phân biệt đối xử cho những quốc gia không phải là thành viên và xóa bỏ những ưu đãi không nhất quán.

Trước mắt, rất khó để xác định đề xuất nào trong hai đề xuất nêu trên có tiềm năng củng cố AFTA. Tuy nhiên, điều có thể dám chắc là bất kỳ giải pháp nào mà các nhà hoạch định chính sách lựa chọn cũng phải dựa trên nguyên tắc 3C của ngoại giao đó là: giao tiếp, phối hợp và hợp tác (communication, coordination và cooperation).

Thu Hiền
(theo National Interest)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ cho biết một nhân viên của một viện virus học Trung Quốc có triệu chứng mắc bệnh giống như mắc Covid-19 vào mùa Thu năm 2019.
Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Tỷ lệ lao động trẻ em trên toàn cầu đã giảm 38% trong thập kỷ qua, tuy nhiên vẫn còn 152 triệu trẻ em hiện đang tham gia hình thức ...
Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Toàn cầu ghi nhận 94.312.195 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 2.017.843 bệnh nhân tử vong và 67.344.342 ca bình phục.
5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Ra quân V-League 2021 tái ngộ khán giả Việt, HLV Kiatisuk nói gì?

Ra quân V-League 2021 tái ngộ khán giả Việt, HLV Kiatisuk nói gì?

HLV Kiatisuk của CLB HA Gia Lai cho biết, trận đầu tiên tái ngộ khán giả Việt ở giải V-League chắc chắn sẽ không phải là trận đấu dễ dàng.
Dự báo kinh tế thế giới 2021: Covid-19 chưa chắc được kiểm soát, quá trình hồi phục còn dài

Dự báo kinh tế thế giới 2021: Covid-19 chưa chắc được kiểm soát, quá trình hồi phục còn dài

Dự báo quá trình phục hồi kinh tế thế giới còn kéo dài, đại dịch Covid-19 chưa chắc chắn có thể kiểm soát, mạng 5G tiếp tục phát triển mạnh...
Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII (Hội nghị Trung ương 15) đã chính thức khai mạc.
Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Newsweek đưa tin, các nhà khoa học đã xác định được một chủng virus SARS-CoV-2 mới gây bệnh Covid-19 được xem là trội hơn cả tại Mỹ.
Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

EU bổ sung Ngoại trưởng Syria Faisal Mekdad vào danh sách đen các lệnh trừng phạt nhằm vào chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.
Ô tô điện Tesla phát hiện 'ma' ở nghĩa trang, chủ xe dựng tóc gáy

Ô tô điện Tesla phát hiện 'ma' ở nghĩa trang, chủ xe dựng tóc gáy

Hệ thống cảm biến của ô tô điện Tesla hiển thị một hình người trong khu vực nghĩa trang nhưng chủ xe phát hiện bên ngoài không có bất kỳ ...
Giá heo hơi hôm nay 16/1: Giá tiếp tục tăng, kích hoạt kịch bản phòng dịch tả heo tại Hà Tĩnh

Giá heo hơi hôm nay 16/1: Giá tiếp tục tăng, kích hoạt kịch bản phòng dịch tả heo tại Hà Tĩnh

Giá heo hơi hôm nay (16/1) đồng loạt tăng 2.000 đồng/kg trên cả 3 miền.
Giá cà phê hôm nay 16/1: Tín hiệu lạc quan cho thị trường cà phê, Giá hồ tiêu xuất khẩu nhiều khả năng giảm

Giá cà phê hôm nay 16/1: Tín hiệu lạc quan cho thị trường cà phê, Giá hồ tiêu xuất khẩu nhiều khả năng giảm

Giá cả phê bất ngờ tăng mạnh trên cả hai sàn quốc tế. Tồn kho cà phê tại các kho cảng giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.
VietinBank - Thông báo điều chỉnh lãi suất và tỷ lệ trích nợ tối thiểu thẻ tín dụng

VietinBank - Thông báo điều chỉnh lãi suất và tỷ lệ trích nợ tối thiểu thẻ tín dụng

VietinBank xin trân trọng thông báo điều chỉnh lãi suất thẻ Tín dụng Quốc tế và tỷ lệ trích nợ tối thiểu thẻ Tín dụng quốc tế, Tín dụng nội địa.
Giá heo hơi hôm nay 15/1: Đà tăng chưa có dấu hiệu dừng lại, thẳng tiến đến 90.000 đồng/kg?

Giá heo hơi hôm nay 15/1: Đà tăng chưa có dấu hiệu dừng lại, thẳng tiến đến 90.000 đồng/kg?

Giá heo hơi hôm nay (15/1) tiếp đà tăng nhẹ ở một số địa phương trên cả nước. 86.000 đồng/kg là mức giá cao nhất cả nước.
Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia: Vẫn dựa nhiều vào năng lượng truyền thống

Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia: Vẫn dựa nhiều vào năng lượng truyền thống

Bộ Công Thương mới đây đã đăng tải Bản dự thảo Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Xuất khẩu ngày 12-15/1: Thêm nhiều sản phẩm sữa Việt sang Trung Quốc; Gạo Việt đắt như tôm tươi; lý do mua gạo Ấn Độ

Xuất khẩu ngày 12-15/1: Thêm nhiều sản phẩm sữa Việt sang Trung Quốc; Gạo Việt đắt như tôm tươi; lý do mua gạo Ấn Độ

Thêm sản phẩm sữa Việt được xuất khẩu sang Trung Quốc, lý do Việt Nam mua gạo Ấn Độ… là những tin chính trong bản tin xuất khẩu.
Tin bất động sản hôm nay 16/1: Thanh khoản nhà phố Hà Nội ‘miễn nhiễm’ với Covid-19; ‘khẩu vị’ đầu tư của giới siêu giàu Việt

Tin bất động sản hôm nay 16/1: Thanh khoản nhà phố Hà Nội ‘miễn nhiễm’ với Covid-19; ‘khẩu vị’ đầu tư của giới siêu giàu Việt

Thanh khoản nhà phố Hà Nội không bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, giá nhà Thủ Đức nhảy múa… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 15/1: Dự báo sốc về giá nhà Hà Nội năm 2021; 'tuýt còi' 1 dự án ở TP.HCM; điều kiện thế chấp sổ đỏ vay tiền ngân hàng

Tin bất động sản hôm nay 15/1: Dự báo sốc về giá nhà Hà Nội năm 2021; 'tuýt còi' 1 dự án ở TP.HCM; điều kiện thế chấp sổ đỏ vay tiền ngân hàng

Năm 2021, dự báo giá nhà Hà Nội tăng 5-10%, cảnh báo mua bán tại dự án Sunshine Continental… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 14/11: Đất Tây Hà Nội tăng phi mã; Ninh Thuận xử lý việc rao bán đất nền trái phép; cách kiểm tra sổ đỏ thật, giả

Tin bất động sản hôm nay 14/11: Đất Tây Hà Nội tăng phi mã; Ninh Thuận xử lý việc rao bán đất nền trái phép; cách kiểm tra sổ đỏ thật, giả

Đất phía Tây Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, cẩn trọng kiểm tra sổ đỏ khi mua nhà… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 13/1: Cách tính giá đất nông nghiệp Hà Nội mới nhất; kết luận về sai phạm của Vinafood 2; Thủ tục thu hồi sổ đỏ

Tin bất động sản hôm nay 13/1: Cách tính giá đất nông nghiệp Hà Nội mới nhất; kết luận về sai phạm của Vinafood 2; Thủ tục thu hồi sổ đỏ

Cách tính giá đất nông nghiệp Hà Nội, thủ tục thu hồi sổ đỏ, kết luận về sai phạm của Vinafood 2… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 12/1: Sốc khi đất ven Hà Nội 'nhảy' giá 50% trong 1 năm; các trường hợp sổ đỏ bị thu hồi?

Tin bất động sản hôm nay 12/1: Sốc khi đất ven Hà Nội 'nhảy' giá 50% trong 1 năm; các trường hợp sổ đỏ bị thu hồi?

Đất ven Hà Nội tăng giá 50% so với năm 2019; khi nào bị thu hồi sổ đỏ… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 11/1: Hàng loạt sai phạm tại dự án Tân An Huy, bí quyết giữ ấm cho ngôi nhà khi rét đậm, rét hại

Tin bất động sản hôm nay 11/1: Hàng loạt sai phạm tại dự án Tân An Huy, bí quyết giữ ấm cho ngôi nhà khi rét đậm, rét hại

Sắp ra mắt nhà phố liền kề Hado Charm Villas, nhiều sai phạm tại dự án nhà ở Tân An Huy… là những tin bất động sản đáng chú ý.
5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 15/1: Không gì ngăn nổi đà tăng

Thị trường chứng khoán ngày 15/1: Không gì ngăn nổi đà tăng

Thị trường chứng khoán ngày 15/1 mở cửa với lực tăng, trong phiên tăng chậm lại nhưng sắc xanh bao trùm toàn thị trường. Chốt phiên tăng điểm tích cực.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 15/1: Đà tăng trở lại?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 15/1: Đà tăng trở lại?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 14/1: Khi thị trường đi ngang và giằng co

Thị trường chứng khoán ngày 14/1: Khi thị trường đi ngang và giằng co

Thị trường chứng khoán hôm nay 14/1 đầu phiên mở cửa tăng hưng phấn, trong phiên thị trường chịu áp lực rung lắc giằng co tăng giảm đan xen quanh tham chiếu.
Nhiều ngân hàng sớm chốt danh sách đại hội cổ đông 2021

Nhiều ngân hàng sớm chốt danh sách đại hội cổ đông 2021

Vừa mới kết thúc năm 2020, các ngân hàng đã ra thông báo chuẩn bị chốt danh sách cổ đông để tiến hành đại hội cổ đông thường niên 2021.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/1:  Giằng co và rung lắc mạnh tại vùng đỉnh

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/1: Giằng co và rung lắc mạnh tại vùng đỉnh

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động