Biến đổi khí hậu có thể làm hồi tỉnh các virus ‘ngủ đông’

TGVN. Virus "ngủ" lâu ngày bỗng nhiên hồi tỉnh, dịch bệnh đậu mùa, sốt xuất huyết hoặc zika bất ngờ xuất hiện trở lại ở châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19
Virus corona gây dịch Covid-19 còn có khả năng đột biến

Những điều này tưởng như chỉ có trong kịch bản các bộ phim đề tài thảm họa. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh đây là những viễn cảnh dịch bệnh nguy hiểm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động của biến đổi khí hậu, gây ra.

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu và khiến hơn 760.000 người tử vong có nguồn gốc từ loài dơi hoang dã trong tự nhiên.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau.

Tình trạng biến đổi khí hậu, vốn làm gia tăng nhiệt độ Trái Đất, đang ngày càng nổi lên là nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm, hoặc bằng cách mở rộng phạm vi "hoành hành" của muỗi mang mầm bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, hoặc làm tan các lớp băng vĩnh cửu ở vùng Siberia (Nga) chứa các mầm bệnh từ thời cổ đại.

Các lớp băng vĩnh cửu, được ví như "quả bom hẹn giờ biến đổi khí hậu" trải khắp Nga, Canada và bang Alaska (Mỹ) chứa lượng carbon cao gấp 3 lần lượng khí thải ra kể từ thời kỳ công nghiệp hóa.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), ngay cả khi con người cố gắng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là mục tiêu của Hiệp định Paris năm 2015, băng vĩnh cửu sẽ vẫn tan chảy và giảm 25% diện tích vào năm 2100.

5946-covid-minh-hoa
Các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau. Ảnh minh họa. (Nguồn: Environmental Protection)

Ông Vladimir Romanovsky, Giáo sư Địa vật lý tại Đại học Alaska (Mỹ), cho rằng “các vi sinh vật có thể tồn tại trong các lớp băng trong một thời gian dài”. Khi băng tan, các vi sinh vật bị "nhốt" trong hàng thiên niên kỷ sẽ theo dòng nước lên bề mặt. Đã có nhiều trường hợp những con bọ cổ đại, bị đông cứng lâu ngày, bỗng nhiên xuất hiện trở lại.

Trong khi đó, ông Jean-Michel Claverie, Giáo sư danh dự chuyên ngành gene tại Trường Y thuộc Đại học Aix-Marseille (Pháp) cho biết virus hoạt động tương tự như một hạt giống.

"Khi bạn gieo một hạt giống vào lớp đất đã bị đóng băng hàng nghìn năm, hạt giống không thể nảy mầm. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Trái Đất ấm lên, hạt giống hoàn toàn có thể nảy mầm và phát triển, hình thành cây con, Giáo sư Claverie nói.

Được biết, phòng thí nghiệm của Giáo sư Claverie đã "hồi sinh" thành công virus Siberia có tuổi đời ít nhất 3.000 năm.

Theo ông, trong lịch sử, người Neanderthals - một loài trong chi Người đã tuyệt chủng, voi ma mút, tê giác lông cừu đều mắc bệnh và “một số loại virus gây bệnh có lẽ vẫn tồn tại trong lòng đất".

Khởi nguồn ở Đông Nam Á, song loài muỗi hổ (Aedes albopictus) - mang mầm bệnh sốt xuất huyết và chikungunya, đã "di cư" đến Nam Âu vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 và đã nhanh chóng bay về phương Bắc, đến Paris (Pháp) và thậm chí xa hơn. Trong khi đó, một loài muỗi mang bệnh sốt xuất huyết khác là Aedes aegypti cũng đã xuất hiện ở châu Âu. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) đã ghi nhận 40 trường hợp lây nhiễm virus gây bệnh sốt xuất huyết tại châu lục này từ năm 2010 đến năm 2019. Theo ECDC, nhiệt độ trung bình của Trái Đất gia tăng có thể gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết theo mùa ở khu vực phía Nam châu Âu nếu muỗi Aedes aegypti bị nhiễm virus làm ổ.

Còn đối với bệnh sốt rét, căn bệnh từng hoành hành ở Nam Âu và miền Nam nước Mỹ, nguy cơ phơi nhiễm virus phần lớn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Theo nghiên cứu của IPCC, nếu tình trạng biến đổi khí hậu không suy giảm, hơn 5 tỷ người có thể phải sống ở các vùng dịch sốt rét. Tuy nhiên, con số này có thể giảm xuống dưới 2 tỷ người nếu điều kiện kinh tế-xã hội được cải thiện.

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

TGVN. Sáng 18/8, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid -19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

TGVN. Cập nhật tình hình Covid-19 tại ASEAN, các nhà đầu tư nước ngoài có thể sớm mất kiên nhẫn vào thị trường ASEAN... là ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

TGVN. Bản tin lúc 6h sáng ngày 18/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 7 ca ...

(Theo NDTV, TTXVN)

Đọc thêm

Nhận định, dự đoán trận đấu Đức vs Curacao: Cỗ xe tăng thị uy sức mạnh hay bất ngờ từ vùng Caribe?

Nhận định, dự đoán trận đấu Đức vs Curacao: Cỗ xe tăng thị uy sức mạnh hay bất ngờ từ vùng Caribe?

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Đức vs Curacao tại vòng bảng World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 00h00 ngày 15/6.
ILO thông qua tiêu chuẩn toàn cầu đầu tiên bảo vệ lao động trên nền tảng số

ILO thông qua tiêu chuẩn toàn cầu đầu tiên bảo vệ lao động trên nền tảng số

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa chính thức thông qua tiêu chuẩn lao động toàn cầu mang tính ràng buộc pháp lý đầu tiên dành cho lao động ...
Đà Nẵng: Tăng cường kết nối ASEAN, mở rộng không gian phát triển

Đà Nẵng: Tăng cường kết nối ASEAN, mở rộng không gian phát triển

Đà Nẵng đang tích cực mở rộng mạng lưới hợp tác với ASEAN, phát huy lợi thế về cảng biển, logistics, công nghệ số và đổi mới sáng tạo, cùng ...
Ký ức Việt Nam trong triển lãm ảnh ở Huế

Ký ức Việt Nam trong triển lãm ảnh ở Huế

Triển lãm ảnh Giao điểm Việt Nam tại Huế giới thiệu 27 tác phẩm của ba nhiếp ảnh gia Pháp, tái hiện đời sống Việt Nam từ thập niên 1970.
Đà Nẵng thúc đẩy khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam

Đà Nẵng thúc đẩy khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam

Hơn 15.000 tỷ đồng rót vào 3 phân khu thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng, đánh dấu bước tiến lịch sử của mô hình kinh tế đặc thù ...
Những chiếc vòng tay mang ý nghĩa đặc biệt của Bồ Đào Nha tại World Cup

Những chiếc vòng tay mang ý nghĩa đặc biệt của Bồ Đào Nha tại World Cup

Theo chia sẻ của tiền vệ Vitinha, đội tuyển Bồ Đào Nha sẽ đeo vòng tay kỷ niệm trong chiến dịch World Cup nhằm tưởng nhớ cựu tiền đạo Diogo ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

Việc Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey từ chức phơi bày một vấn đề sâu xa: châu Âu vẫn chưa tìm được cách tài trợ cho các cam kết an ninh.
Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc siết chặt hoạt động đầu tư từ các quỹ hỗ trợ thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược của chính quyền địa phương.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

AFF 2026 đã để lại dấu ấn Việt Nam trong việc xây dựng nền tảng chiến lược để ASEAN định hình tương lai khu vực trong dài hạn.
Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Chuyến thăm của Tổng thống lâm thời Venezuela đến Thổ Nhĩ Kỳ có thể được xem là phản ứng chiến lược trước những chuyển dịch của cục diện quốc tế.
Dư luận quốc tế đánh giá cao vai trò kiến tạo của Việt Nam qua sự kiện AFF

Dư luận quốc tế đánh giá cao vai trò kiến tạo của Việt Nam qua sự kiện AFF

Dư luận quốc tế đánh giá AFF đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những không gian đối thoại chiến lược quan trọng của khu vực.
Báo chí Pháp đánh giá cao động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số Việt Nam

Báo chí Pháp đánh giá cao động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số Việt Nam

Tờ Le Monde của Pháp số ra mới đây đã có bài phân tích về động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số Việt Nam.
Phiên bản di động