Biến đổi khí hậu có thể làm hồi tỉnh các virus ‘ngủ đông’

TGVN. Virus "ngủ" lâu ngày bỗng nhiên hồi tỉnh, dịch bệnh đậu mùa, sốt xuất huyết hoặc zika bất ngờ xuất hiện trở lại ở châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19
Virus corona gây dịch Covid-19 còn có khả năng đột biến

Những điều này tưởng như chỉ có trong kịch bản các bộ phim đề tài thảm họa. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh đây là những viễn cảnh dịch bệnh nguy hiểm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động của biến đổi khí hậu, gây ra.

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu và khiến hơn 760.000 người tử vong có nguồn gốc từ loài dơi hoang dã trong tự nhiên.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau.

Tình trạng biến đổi khí hậu, vốn làm gia tăng nhiệt độ Trái Đất, đang ngày càng nổi lên là nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm, hoặc bằng cách mở rộng phạm vi "hoành hành" của muỗi mang mầm bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, hoặc làm tan các lớp băng vĩnh cửu ở vùng Siberia (Nga) chứa các mầm bệnh từ thời cổ đại.

Các lớp băng vĩnh cửu, được ví như "quả bom hẹn giờ biến đổi khí hậu" trải khắp Nga, Canada và bang Alaska (Mỹ) chứa lượng carbon cao gấp 3 lần lượng khí thải ra kể từ thời kỳ công nghiệp hóa.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), ngay cả khi con người cố gắng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là mục tiêu của Hiệp định Paris năm 2015, băng vĩnh cửu sẽ vẫn tan chảy và giảm 25% diện tích vào năm 2100.

5946-covid-minh-hoa
Các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau. Ảnh minh họa. (Nguồn: Environmental Protection)

Ông Vladimir Romanovsky, Giáo sư Địa vật lý tại Đại học Alaska (Mỹ), cho rằng “các vi sinh vật có thể tồn tại trong các lớp băng trong một thời gian dài”. Khi băng tan, các vi sinh vật bị "nhốt" trong hàng thiên niên kỷ sẽ theo dòng nước lên bề mặt. Đã có nhiều trường hợp những con bọ cổ đại, bị đông cứng lâu ngày, bỗng nhiên xuất hiện trở lại.

Trong khi đó, ông Jean-Michel Claverie, Giáo sư danh dự chuyên ngành gene tại Trường Y thuộc Đại học Aix-Marseille (Pháp) cho biết virus hoạt động tương tự như một hạt giống.

"Khi bạn gieo một hạt giống vào lớp đất đã bị đóng băng hàng nghìn năm, hạt giống không thể nảy mầm. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Trái Đất ấm lên, hạt giống hoàn toàn có thể nảy mầm và phát triển, hình thành cây con, Giáo sư Claverie nói.

Được biết, phòng thí nghiệm của Giáo sư Claverie đã "hồi sinh" thành công virus Siberia có tuổi đời ít nhất 3.000 năm.

Theo ông, trong lịch sử, người Neanderthals - một loài trong chi Người đã tuyệt chủng, voi ma mút, tê giác lông cừu đều mắc bệnh và “một số loại virus gây bệnh có lẽ vẫn tồn tại trong lòng đất".

Khởi nguồn ở Đông Nam Á, song loài muỗi hổ (Aedes albopictus) - mang mầm bệnh sốt xuất huyết và chikungunya, đã "di cư" đến Nam Âu vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 và đã nhanh chóng bay về phương Bắc, đến Paris (Pháp) và thậm chí xa hơn. Trong khi đó, một loài muỗi mang bệnh sốt xuất huyết khác là Aedes aegypti cũng đã xuất hiện ở châu Âu. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) đã ghi nhận 40 trường hợp lây nhiễm virus gây bệnh sốt xuất huyết tại châu lục này từ năm 2010 đến năm 2019. Theo ECDC, nhiệt độ trung bình của Trái Đất gia tăng có thể gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết theo mùa ở khu vực phía Nam châu Âu nếu muỗi Aedes aegypti bị nhiễm virus làm ổ.

Còn đối với bệnh sốt rét, căn bệnh từng hoành hành ở Nam Âu và miền Nam nước Mỹ, nguy cơ phơi nhiễm virus phần lớn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Theo nghiên cứu của IPCC, nếu tình trạng biến đổi khí hậu không suy giảm, hơn 5 tỷ người có thể phải sống ở các vùng dịch sốt rét. Tuy nhiên, con số này có thể giảm xuống dưới 2 tỷ người nếu điều kiện kinh tế-xã hội được cải thiện.

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

TGVN. Sáng 18/8, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid -19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

TGVN. Cập nhật tình hình Covid-19 tại ASEAN, các nhà đầu tư nước ngoài có thể sớm mất kiên nhẫn vào thị trường ASEAN... là ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

TGVN. Bản tin lúc 6h sáng ngày 18/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 7 ca ...

(Theo NDTV, TTXVN)

Đọc thêm

Nhu cầu phục hồi, giá gạo châu Á đồng loạt bứt phá

Nhu cầu phục hồi, giá gạo châu Á đồng loạt bứt phá

Thị trường nông sản thế giới tuần qua chứng kiến sự đối lập rõ rệt giữa các mặt hàng. Tại châu Á, giá gạo xuất khẩu đồng loạt bứt phá.
Vừa mở đặt trước, iPhone Duo đã gây sốt trên diện rộng tại Trung Quốc

Vừa mở đặt trước, iPhone Duo đã gây sốt trên diện rộng tại Trung Quốc

Mẫu điện thoại gập đầu tiên của Apple, iPhone Duo đang thu hút sự quan tâm đặc biệt tại thị trường Trung Quốc.
Vừa được bổ nhiệm, tân Bộ trưởng Quốc phòng Iran đe dọa sẽ giáng ‘tổn hại lớn’ cho Mỹ

Vừa được bổ nhiệm, tân Bộ trưởng Quốc phòng Iran đe dọa sẽ giáng ‘tổn hại lớn’ cho Mỹ

Ngày 18/10, các nghị sĩ Iran đã thông qua việc bổ nhiệm ông Mehrdad Akhlaghi làm Bộ trưởng Quốc phòng mới của nước này.
Từ dấu ấn đại đoàn kết đến nhịp cầu văn hóa Việt Nam - Nhật tại Fukuoka (Nhật Bản)

Từ dấu ấn đại đoàn kết đến nhịp cầu văn hóa Việt Nam - Nhật tại Fukuoka (Nhật Bản)

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài lần thứ II tại Fukuoka, Nhật Bản tiếp nối thành công mùa đầu tiên.
Xây dựng nền mỹ thuật Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc trong kỷ nguyên mới

Xây dựng nền mỹ thuật Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc trong kỷ nguyên mới

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong hai ngày 15-16/10 tại Hà Nội.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng mạnh mẽ và con người phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ này, nguy cơ một hệ thống siêu thông minh vượt khỏi tầm kiểm soát đang ...
Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ tìm cách đòi hỏi các liên minh mang lại lợi ích trực tiếp hơn, châu Âu đang từng bước trưởng thành hơn với tư cách một chủ thể chiến lược.
Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Đường sắt tốc độ cao đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia. Vậy đâu là những trở ngại khiến loại hình vận tải này khó phát triển tại Mỹ?
South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

Món cơm gà Hội An của Việt Nam vừa được giới thiệu trên SCMP, với những nhận xét tích cực về hương vị, cách chế biến và sự kết hợp tinh tế giữa các nguyên ...
Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Thủ tướng Anh khiến nhiều người bất ngờ, trong đó có không ít thành viên nội các, khi bất ngờ mở lại vấn đề Brexit và quan hệ giữa Anh và EU.
Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Việc Mỹ rút quân khỏi các căn cứ còn lại tại Iraq làm dấy lên lo ngại về việc khoảng trống an ninh có thể xuất hiện.
Phiên bản di động