Biến đổi khí hậu có thể làm hồi tỉnh các virus ‘ngủ đông’

TGVN. Virus "ngủ" lâu ngày bỗng nhiên hồi tỉnh, dịch bệnh đậu mùa, sốt xuất huyết hoặc zika bất ngờ xuất hiện trở lại ở châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19
Virus corona gây dịch Covid-19 còn có khả năng đột biến

Những điều này tưởng như chỉ có trong kịch bản các bộ phim đề tài thảm họa. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh đây là những viễn cảnh dịch bệnh nguy hiểm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động của biến đổi khí hậu, gây ra.

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu và khiến hơn 760.000 người tử vong có nguồn gốc từ loài dơi hoang dã trong tự nhiên.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau.

Tình trạng biến đổi khí hậu, vốn làm gia tăng nhiệt độ Trái Đất, đang ngày càng nổi lên là nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm, hoặc bằng cách mở rộng phạm vi "hoành hành" của muỗi mang mầm bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, hoặc làm tan các lớp băng vĩnh cửu ở vùng Siberia (Nga) chứa các mầm bệnh từ thời cổ đại.

Các lớp băng vĩnh cửu, được ví như "quả bom hẹn giờ biến đổi khí hậu" trải khắp Nga, Canada và bang Alaska (Mỹ) chứa lượng carbon cao gấp 3 lần lượng khí thải ra kể từ thời kỳ công nghiệp hóa.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), ngay cả khi con người cố gắng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là mục tiêu của Hiệp định Paris năm 2015, băng vĩnh cửu sẽ vẫn tan chảy và giảm 25% diện tích vào năm 2100.

5946-covid-minh-hoa
Các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau. Ảnh minh họa. (Nguồn: Environmental Protection)

Ông Vladimir Romanovsky, Giáo sư Địa vật lý tại Đại học Alaska (Mỹ), cho rằng “các vi sinh vật có thể tồn tại trong các lớp băng trong một thời gian dài”. Khi băng tan, các vi sinh vật bị "nhốt" trong hàng thiên niên kỷ sẽ theo dòng nước lên bề mặt. Đã có nhiều trường hợp những con bọ cổ đại, bị đông cứng lâu ngày, bỗng nhiên xuất hiện trở lại.

Trong khi đó, ông Jean-Michel Claverie, Giáo sư danh dự chuyên ngành gene tại Trường Y thuộc Đại học Aix-Marseille (Pháp) cho biết virus hoạt động tương tự như một hạt giống.

"Khi bạn gieo một hạt giống vào lớp đất đã bị đóng băng hàng nghìn năm, hạt giống không thể nảy mầm. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Trái Đất ấm lên, hạt giống hoàn toàn có thể nảy mầm và phát triển, hình thành cây con, Giáo sư Claverie nói.

Được biết, phòng thí nghiệm của Giáo sư Claverie đã "hồi sinh" thành công virus Siberia có tuổi đời ít nhất 3.000 năm.

Theo ông, trong lịch sử, người Neanderthals - một loài trong chi Người đã tuyệt chủng, voi ma mút, tê giác lông cừu đều mắc bệnh và “một số loại virus gây bệnh có lẽ vẫn tồn tại trong lòng đất".

Khởi nguồn ở Đông Nam Á, song loài muỗi hổ (Aedes albopictus) - mang mầm bệnh sốt xuất huyết và chikungunya, đã "di cư" đến Nam Âu vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 và đã nhanh chóng bay về phương Bắc, đến Paris (Pháp) và thậm chí xa hơn. Trong khi đó, một loài muỗi mang bệnh sốt xuất huyết khác là Aedes aegypti cũng đã xuất hiện ở châu Âu. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) đã ghi nhận 40 trường hợp lây nhiễm virus gây bệnh sốt xuất huyết tại châu lục này từ năm 2010 đến năm 2019. Theo ECDC, nhiệt độ trung bình của Trái Đất gia tăng có thể gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết theo mùa ở khu vực phía Nam châu Âu nếu muỗi Aedes aegypti bị nhiễm virus làm ổ.

Còn đối với bệnh sốt rét, căn bệnh từng hoành hành ở Nam Âu và miền Nam nước Mỹ, nguy cơ phơi nhiễm virus phần lớn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Theo nghiên cứu của IPCC, nếu tình trạng biến đổi khí hậu không suy giảm, hơn 5 tỷ người có thể phải sống ở các vùng dịch sốt rét. Tuy nhiên, con số này có thể giảm xuống dưới 2 tỷ người nếu điều kiện kinh tế-xã hội được cải thiện.

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

TGVN. Sáng 18/8, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid -19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

TGVN. Cập nhật tình hình Covid-19 tại ASEAN, các nhà đầu tư nước ngoài có thể sớm mất kiên nhẫn vào thị trường ASEAN... là ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

TGVN. Bản tin lúc 6h sáng ngày 18/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 7 ca ...

(Theo NDTV, TTXVN)

Đọc thêm

Manchester United sắp có sân nhà lớn nhất nước Anh

Manchester United sắp có sân nhà lớn nhất nước Anh

Manchester United đã hoàn tất việc sở hữu phần lớn diện tích đất cần thiết để xây dựng sân vận động mới có sức chứa 100.000 chỗ ngồi.
Đại sứ Nguyễn Thành Lê bắt đầu nhiệm kỳ công tác tại Kazakhstan

Đại sứ Nguyễn Thành Lê bắt đầu nhiệm kỳ công tác tại Kazakhstan

Ngày 22/6, Đại sứ Nguyễn Thành Lê đã trình bản sao Quốc thư tới Ngài Alibek Kuantyrov, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Kazakhstan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao

Sáng 22/6, tại Văn phòng Chủ tịch nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.
Giá vàng hôm nay 23/6/2026 giữ sắc xanh, biên độ dao động sẽ lớn hơn, hãy mua khi giá giảm!

Giá vàng hôm nay 23/6/2026 giữ sắc xanh, biên độ dao động sẽ lớn hơn, hãy mua khi giá giảm!

Giá vàng hôm nay 23/6/2026 bật tăng mạnh mẽ tại thị trường trong nước và thế giới.
Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm và đang ngày càng đặt châu Âu trước những lựa chọn chiến lược mang tính sống còn.
Cận cảnh Audi Q3 2026 vừa ra mắt tại Việt Nam, giá từ 2,099 tỷ đồng

Cận cảnh Audi Q3 2026 vừa ra mắt tại Việt Nam, giá từ 2,099 tỷ đồng

Audi Q3 2026ra mắt thị trường Việt Nam, với loạt nâng cấp mạnh về công nghệ, không gian nội thất và hệ thống hỗ trợ lái, hướng tới nhóm khách ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Mười năm trước, Anh từ bỏ tư cách thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Và kể từ đó, nước này đã phải trả giá, theo CNN.
Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Ngày 21/6, tờ The Observer của Anh đưa tin, Thủ tướng Keir Starmer dự kiến từ chức vào ngày 22/6 và công bố lộ trình rời cương vị lãnh đạo.
Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran cho thấy, việc sử dụng sức mạnh quân sự thay cho đàm phán sẽ không đủ để tạo ra những kết quả chính trị lâu dài.
Kinh tế Nga: Phép màu đằng sau sự tăng trưởng ấn tượng của ngành du lịch

Kinh tế Nga: Phép màu đằng sau sự tăng trưởng ấn tượng của ngành du lịch

Nga đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể của ngành du lịch khi đón 1,6 triệu lượt khách quốc tế.
Báo chí Tatarstan theo sát, đưa tin đậm nét về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Báo chí Tatarstan theo sát, đưa tin đậm nét về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Kazan tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga đã thu hút sự quan tâm của truyền thông Tatarstan.
Sau cuộc chiến với Mỹ và Israel, nền kinh tế Iran được gì và mất gì?

Sau cuộc chiến với Mỹ và Israel, nền kinh tế Iran được gì và mất gì?

Nhiều tháng chiến sự khiến hải quân Iran gần như bị vô hiệu hóa tại vùng Vịnh Ba Tư, không quân bị phá hủy và nền kinh tế rơi vào tình trạng kiệt quệ.
Phiên bản di động