Biến đổi khí hậu có thể làm hồi tỉnh các virus ‘ngủ đông’

TGVN. Virus "ngủ" lâu ngày bỗng nhiên hồi tỉnh, dịch bệnh đậu mùa, sốt xuất huyết hoặc zika bất ngờ xuất hiện trở lại ở châu Âu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19
Virus corona gây dịch Covid-19 còn có khả năng đột biến

Những điều này tưởng như chỉ có trong kịch bản các bộ phim đề tài thảm họa. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngày càng có nhiều cơ sở hợp lý chứng minh đây là những viễn cảnh dịch bệnh nguy hiểm do hiện tượng nóng lên toàn cầu, một trong những tác động của biến đổi khí hậu, gây ra.

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu và khiến hơn 760.000 người tử vong có nguồn gốc từ loài dơi hoang dã trong tự nhiên.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau.

Tình trạng biến đổi khí hậu, vốn làm gia tăng nhiệt độ Trái Đất, đang ngày càng nổi lên là nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm, hoặc bằng cách mở rộng phạm vi "hoành hành" của muỗi mang mầm bệnh sốt rét và sốt xuất huyết, hoặc làm tan các lớp băng vĩnh cửu ở vùng Siberia (Nga) chứa các mầm bệnh từ thời cổ đại.

Các lớp băng vĩnh cửu, được ví như "quả bom hẹn giờ biến đổi khí hậu" trải khắp Nga, Canada và bang Alaska (Mỹ) chứa lượng carbon cao gấp 3 lần lượng khí thải ra kể từ thời kỳ công nghiệp hóa.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), ngay cả khi con người cố gắng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là mục tiêu của Hiệp định Paris năm 2015, băng vĩnh cửu sẽ vẫn tan chảy và giảm 25% diện tích vào năm 2100.

5946-covid-minh-hoa
Các nhà khoa học cho rằng việc con người ngày càng mở rộng "dấu chân sinh thái" có thể gây ra dịch bệnh theo nhiều cách khác nhau. Ảnh minh họa. (Nguồn: Environmental Protection)

Ông Vladimir Romanovsky, Giáo sư Địa vật lý tại Đại học Alaska (Mỹ), cho rằng “các vi sinh vật có thể tồn tại trong các lớp băng trong một thời gian dài”. Khi băng tan, các vi sinh vật bị "nhốt" trong hàng thiên niên kỷ sẽ theo dòng nước lên bề mặt. Đã có nhiều trường hợp những con bọ cổ đại, bị đông cứng lâu ngày, bỗng nhiên xuất hiện trở lại.

Trong khi đó, ông Jean-Michel Claverie, Giáo sư danh dự chuyên ngành gene tại Trường Y thuộc Đại học Aix-Marseille (Pháp) cho biết virus hoạt động tương tự như một hạt giống.

"Khi bạn gieo một hạt giống vào lớp đất đã bị đóng băng hàng nghìn năm, hạt giống không thể nảy mầm. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Trái Đất ấm lên, hạt giống hoàn toàn có thể nảy mầm và phát triển, hình thành cây con, Giáo sư Claverie nói.

Được biết, phòng thí nghiệm của Giáo sư Claverie đã "hồi sinh" thành công virus Siberia có tuổi đời ít nhất 3.000 năm.

Theo ông, trong lịch sử, người Neanderthals - một loài trong chi Người đã tuyệt chủng, voi ma mút, tê giác lông cừu đều mắc bệnh và “một số loại virus gây bệnh có lẽ vẫn tồn tại trong lòng đất".

Khởi nguồn ở Đông Nam Á, song loài muỗi hổ (Aedes albopictus) - mang mầm bệnh sốt xuất huyết và chikungunya, đã "di cư" đến Nam Âu vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 và đã nhanh chóng bay về phương Bắc, đến Paris (Pháp) và thậm chí xa hơn. Trong khi đó, một loài muỗi mang bệnh sốt xuất huyết khác là Aedes aegypti cũng đã xuất hiện ở châu Âu. Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) đã ghi nhận 40 trường hợp lây nhiễm virus gây bệnh sốt xuất huyết tại châu lục này từ năm 2010 đến năm 2019. Theo ECDC, nhiệt độ trung bình của Trái Đất gia tăng có thể gây ra các đợt dịch sốt xuất huyết theo mùa ở khu vực phía Nam châu Âu nếu muỗi Aedes aegypti bị nhiễm virus làm ổ.

Còn đối với bệnh sốt rét, căn bệnh từng hoành hành ở Nam Âu và miền Nam nước Mỹ, nguy cơ phơi nhiễm virus phần lớn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Theo nghiên cứu của IPCC, nếu tình trạng biến đổi khí hậu không suy giảm, hơn 5 tỷ người có thể phải sống ở các vùng dịch sốt rét. Tuy nhiên, con số này có thể giảm xuống dưới 2 tỷ người nếu điều kiện kinh tế-xã hội được cải thiện.

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

Trường hợp mắc Covid-19 thứ 25 tử vong vì bệnh lý nền nặng

TGVN. Sáng 18/8, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid -19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

Tin tức ASEAN buổi sáng 18/8: Philippines phát hiện chủng virus corona mới; Kinh tế Đông Nam Á bị 'vùi dập' bởi Covid-19

TGVN. Cập nhật tình hình Covid-19 tại ASEAN, các nhà đầu tư nước ngoài có thể sớm mất kiên nhẫn vào thị trường ASEAN... là ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

Covid-19 ở Việt Nam sáng 18/8: 7 ca mắc mới, trong đó 6 ca ở Quảng Nam, Hải Dương và Hà Nội

TGVN. Bản tin lúc 6h sáng ngày 18/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 7 ca ...

(Theo NDTV, TTXVN)

Đọc thêm

Góp sức vì nguồn nhân lực tương lai

Góp sức vì nguồn nhân lực tương lai

TS. Vũ Chí Thành, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic chia sẻ, đầu tư cho đội ngũ nhà giáo thực chất là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân ...
Hàn Quốc đối thoại cùng 50 quốc gia châu Phi, tìm lời giải cho các thách thức toàn cầu

Hàn Quốc đối thoại cùng 50 quốc gia châu Phi, tìm lời giải cho các thách thức toàn cầu

Hàn Quốc và 50 quốc gia châu Phi họp tại Seoul để tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, chuỗi cung ứng và ứng phó thách thức toàn cầu.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc sẽ dự Diễn đàn Kinh tế quốc tế Saint Petersburg lần thứ 29

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc sẽ dự Diễn đàn Kinh tế quốc tế Saint Petersburg lần thứ 29

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dẫn đầu đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam tham dự Diễn đàn Kinh tế quốc tế Saint Petersburg lần thứ 29.
Đề Toán chuyên vào lớp 10 Hà Nội năm 2026

Đề Toán chuyên vào lớp 10 Hà Nội năm 2026

Hơn 3.000 thí sinh tham gia kỳ thi vào lớp chuyên Toán tại 4 trường THPT chuyên hàng đầu Hà Nội, với tỷ lệ chọi cao.
Tình hình dịch Ebola: 5 ca hồi phục thắp lên hy vọng giữa tâm dịch, xuất hiện một số trường hợp nghi nhiễm tại Brazil và Italy

Tình hình dịch Ebola: 5 ca hồi phục thắp lên hy vọng giữa tâm dịch, xuất hiện một số trường hợp nghi nhiễm tại Brazil và Italy

Năm bệnh nhân Ebola đã hồi phục tại Congo, trong khi Brazil và Italy ghi nhận các trường hợp nghi nhiễm liên quan đến du lịch.
TP. Hồ Chí Minh: Hơn 600 thí sinh bỏ thi môn Ngữ văn vào lớp 10

TP. Hồ Chí Minh: Hơn 600 thí sinh bỏ thi môn Ngữ văn vào lớp 10

Trong buổi thi môn Ngữ văn sáng 1/6 - môn thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập năm 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, có 603 ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Công nghệ xanh và dòng vốn đầu tư của Trung Quốc đang tái định hình Trung Á ra sao?

Công nghệ xanh và dòng vốn đầu tư của Trung Quốc đang tái định hình Trung Á ra sao?

Kazakhstan và các quốc gia láng giềng đang nổi lên như những đối tác hàng đầu cho các dự án năng lượng sạch của Trung Quốc.
Báo chí Indonesia đánh giá cao thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vai trò trung tâm của ASEAN

Báo chí Indonesia đánh giá cao thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vai trò trung tâm của ASEAN

Truyền thông Indonesia đánh giá cao bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Bên lề Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn chính thức với hãng tin Reuters.
EU xem xét đánh thuế dịch vụ số và tiền mã hóa

EU xem xét đánh thuế dịch vụ số và tiền mã hóa

Ủy ban châu Âu đang xem xét các đề xuất đánh thuế mới đối với dịch vụ số, cờ bạc trực tuyến và tài sản tiền mã hóa.
Hợp tác khoáng sản chiến lược Mỹ-Ấn Độ và chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Hợp tác khoáng sản chiến lược Mỹ-Ấn Độ và chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Trang Modern Diplomacy ngày 29/5 đã đăng bài phân tích về hợp tác giữa Mỹ và Ấn Độ trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược. Nội dung chính như sau:
Nước xa không cứu được lửa gần: Vì sao chiến lược Trung Quốc của châu Âu đến quá muộn và đặt mục tiêu quá thấp?

Nước xa không cứu được lửa gần: Vì sao chiến lược Trung Quốc của châu Âu đến quá muộn và đặt mục tiêu quá thấp?

Đây là câu hỏi do trang Modern Diplomacy đặt ra khi nói về quan hệ Trung Quốc-Liên minh châu Âu (EU).
Phiên bản di động