![]() |
| ThS.DN. Lê Dung, Viện trưởng Viện Doanh Trí, Chủ tịch sáng lập Câu lạc bộ CEO 1983. (Ảnh: NVCC) |
APEC là không gian hợp tác kinh tế quy tụ nhiều nền kinh tế năng động, với thị trường rộng lớn và các tiêu chuẩn kinh doanh ngày càng cao. Theo bà, đâu là những cơ hội nổi bật mà APEC 2026 có thể mở ra cho doanh nghiệp Việt Nam?
Tôi cho rằng, cơ hội đáng chú ý từ APEC 2026 là doanh nghiệp Việt Nam có thêm điều kiện kết nối với đối tác, tiếp cận công nghệ và hiểu rõ hơn yêu cầu của các thị trường trong khu vực. Ba ưu tiên của năm APEC 2026 là mở cửa, đổi mới sáng tạo và hợp tác. Các nội dung về thuận lợi hóa thương mại, chuyển đổi số và kết nối chuỗi cung ứng có ý nghĩa thiết thực với doanh nghiệp, nhưng cần thời gian và sự phối hợp để chuyển thành kết quả kinh doanh.
APEC là diễn đàn hợp tác kinh tế giữa 21 nền kinh tế thành viên, hoạt động trên cơ sở tự nguyện và đồng thuận. Việc cùng tham gia APEC không tự động tạo ra ưu đãi thuế quan. Khi lựa chọn thị trường, doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra quy định nhập khẩu, yêu cầu của khách hàng và điều kiện hưởng ưu đãi theo từng hiệp định thương mại có liên quan.
| More from WVR |
Theo tôi, doanh nghiệp Việt Nam nên quan tâm đến ba hướng cơ hội.
Một là cơ hội tìm kiếm khách hàng và đối tác phân phối. Các hoạt động kết nối doanh nghiệp trong khuôn khổ và bên lề APEC có thể mở đầu cho một quan hệ hợp tác. Muốn đi tiếp, doanh nghiệp phải trả lời được những câu hỏi rất cụ thể của bên mua: Chất lượng có ổn định không, sản lượng đáp ứng đến đâu, giao hàng trong bao lâu và ai chịu trách nhiệm khi phát sinh vấn đề. Vì vậy, việc chuẩn bị trước cuộc gặp quan trọng không kém bản thân cuộc gặp.
Hai là hợp tác để bổ sung công nghệ, kỹ năng và năng lực quản trị. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đối tác có giá trị đôi khi là đơn vị giúp mình nâng chất lượng sản phẩm, cải tiến quy trình hoặc hiểu cách vận hành một kênh phân phối mới. Những hợp tác này có thể tạo nền tảng cho tăng trưởng lâu dài.
Ba là tham gia chuỗi giá trị bằng năng lực chuyên biệt. Doanh nghiệp có thể bắt đầu ở một công đoạn phù hợp với thế mạnh của mình, rồi từng bước nâng cấp. Chẳng hạn, với nông sản, ngoài chất lượng nguyên liệu còn có thể phát triển năng lực chế biến, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của nhà phân phối. Giá trị giữ lại sẽ phụ thuộc vào công đoạn đảm nhiệm, năng lực thương lượng và mức độ làm chủ sản phẩm, thị trường.
Các nền kinh tế APEC có nhu cầu và điều kiện tiếp cận thị trường khác nhau. Doanh nghiệp nên lựa chọn thị trường mục tiêu dựa trên năng lực và nguồn lực thực tế, thử nghiệm ở quy mô có thể kiểm soát rồi mới mở rộng. Theo tôi, APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, còn để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
![]() |
| Cơ hội đáng chú ý từ APEC 2026 là doanh nghiệp Việt Nam có thêm điều kiện kết nối với đối tác, tiếp cận công nghệ và hiểu rõ hơn yêu cầu của các thị trường trong khu vực. (Ảnh: Nguyễn Hồng) |
Những hạn chế lớn nhất đang cản trở doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường APEC là gì? Doanh nghiệp cần thay đổi như thế nào để nâng cao sức cạnh tranh, thưa bà?
Từ góc độ đào tạo và kết nối doanh nhân, tôi cho rằng, một điểm nghẽn cần ưu tiên là khoảng cách giữa khả năng làm ra sản phẩm với khả năng tổ chức kinh doanh trên thị trường quốc tế. Mức độ khó khăn khác nhau giữa các ngành và doanh nghiệp, nhưng câu hỏi chung vẫn là khi quy mô đơn hàng tăng lên, hệ thống quản trị có đáp ứng được hay không?
Có sản phẩm tốt là điều kiện cần. Để duy trì quan hệ với đối tác, doanh nghiệp còn phải chứng minh được chất lượng ổn định, tiến độ giao hàng, khả năng kiểm soát chi phí và cách xử lý khi gặp sự cố. Một đơn hàng lớn có thể trở thành áp lực nếu quy trình sản xuất, vốn lưu động và đội ngũ quản lý chưa theo kịp.
Vì vậy, thay đổi đầu tiên cần nằm ở tư duy quản trị. Người đứng đầu phải xác định rõ doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng yếu tố nào, phục vụ nhóm khách hàng nào và chấp nhận đầu tư bao lâu để xây dựng năng lực đó. Lợi thế chi phí vẫn quan trọng, nhưng cần được củng cố bằng năng suất, chất lượng và khả năng đáp ứng. Nếu chỉ giảm giá mà không cải thiện hiệu quả vận hành, doanh nghiệp sẽ thiếu nguồn lực để phát triển.
Về công nghệ, cần bắt đầu từ vấn đề cụ thể. Nếu thường xuyên giao hàng chậm, doanh nghiệp phải xác định nguyên nhân nằm ở kế hoạch sản xuất, tồn kho hay sự phối hợp giữa các bộ phận, rồi mới lựa chọn giải pháp. Với trí tuệ nhân tạo (AI), cần xác định công việc phù hợp, chất lượng dữ liệu, yêu cầu bảo mật và trách nhiệm kiểm tra kết quả. Nên thử nghiệm trong phạm vi nhỏ, đo hiệu quả rồi mới mở rộng đầu tư.
Về nhân lực, bên cạnh ngoại ngữ và chuyên môn, doanh nghiệp cần những người hiểu hợp đồng, biết phối hợp công việc và có khả năng xử lý tình huống với đối tác quốc tế. Đội ngũ quản lý trung gian đặc biệt quan trọng, bởi doanh nghiệp khó mở rộng nếu mọi việc đều chờ người chủ quyết định.
Ngoài ra, cần tính đủ chi phí và rủi ro của giao dịch quốc tế, từ vận chuyển, kiểm nghiệm, tỷ giá đến thanh toán và xử lý khiếu nại. Doanh thu cao chưa chắc đi cùng lợi nhuận tốt hoặc dòng tiền an toàn. Doanh nghiệp cũng cần hiểu nghĩa vụ hợp đồng, quy tắc xuất xứ khi xin ưu đãi và những yêu cầu pháp lý liên quan đến hàng hóa, dịch vụ của mình.
Theo tôi, chuẩn bị cho hội nhập cũng chính là quá trình nâng chất lượng quản trị bên trong doanh nghiệp. Nền tảng ấy càng vững, khả năng tận dụng cơ hội bên ngoài càng cao.
Cần có những cơ chế, chính sách và chương trình kết nối cụ thể nào để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa?
Theo tôi, cần rà soát các chương trình hỗ trợ đang có, làm rõ đầu mối và giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận tiện hơn. Sau đó, tổ chức hỗ trợ theo từng thị trường mục tiêu: Đánh giá mức độ sẵn sàng, khắc phục điểm thiếu, kết nối đối tác và theo dõi quá trình thực hiện. Cách làm này đòi hỏi cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến, hiệp hội và đơn vị chuyên môn phối hợp, tránh để doanh nghiệp tự đi tìm từng dịch vụ rời rạc.
Trước hết, thông tin thị trường cần đủ cụ thể để doanh nghiệp sử dụng. Một báo cáo về tiềm năng thị trường sẽ hữu ích hơn nếu chỉ ra sản phẩm nào có nhu cầu, điều kiện tiếp cận là gì, kênh phân phối phù hợp và những chi phí cần dự kiến. Các cơ quan xúc tiến, thương vụ và hiệp hội ngành hàng có thể phối hợp xây dựng thông tin theo từng ngành, từng thị trường, đồng thời cập nhật những thay đổi quan trọng.
Một nhu cầu thiết thực là giảm chi phí chuẩn bị vào thị trường. Tôi kiến nghị sử dụng hoặc bổ sung cơ chế đồng tài trợ phù hợp cho tư vấn cải tiến quy trình, kiểm nghiệm, chứng nhận và bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Việc hỗ trợ cần dựa trên phương án tiếp cận thị trường khả thi, có phần trách nhiệm của doanh nghiệp và đánh giá kết quả. Đặc biệt, phải phân biệt quy định bắt buộc của thị trường nhập khẩu, yêu cầu riêng của bên mua và tiêu chuẩn tự nguyện để lựa chọn đúng khoản đầu tư.
Đối với xúc tiến thương mại, khâu sau kết nối rất quan trọng. Sau buổi gặp, doanh nghiệp có thể cần hỗ trợ thẩm định đối tác, hoàn thiện mẫu hàng, đàm phán điều khoản thanh toán hoặc xử lý vấn đề logistics. Mỗi chương trình nên có đầu mối theo dõi trong một khoảng thời gian phù hợp. Kết quả cần được đánh giá bằng giao dịch thực hiện và khả năng duy trì quan hệ kinh doanh, bên cạnh số lượng cuộc gặp hay biên bản ghi nhớ.
![]() |
| Cộng đồng CEO cần đầu tư vào năng lực của từng doanh nghiệp và cách tổ chức hợp tác giữa các thành viên. (Ảnh: NVCC) |
Về vốn, cần tăng khả năng tiếp cận các sản phẩm tài chính phù hợp với chu kỳ sản xuất và thời hạn thanh toán của đơn hàng. Tài trợ thương mại, bảo lãnh tín dụng hoặc bảo hiểm tín dụng xuất khẩu có thể được xem xét theo điều kiện áp dụng, khả năng cung ứng và mức độ rủi ro từng trường hợp. Phía doanh nghiệp phải chuẩn hóa sổ sách, quản trị dòng tiền và chứng minh phương án kinh doanh; phía các tổ chức tài chính cần được kết nối sớm để cùng đánh giá nhu cầu thực tế.
Về công nghệ và mạng lưới phân phối, nên tổ chức các chương trình kết nối theo bài toán cụ thể: doanh nghiệp cần cải tiến công đoạn nào, đối tác có thể hỗ trợ gì, chi phí và trách nhiệm được phân chia ra sao. Có thể kết hợp với chương trình phát triển nhà cung cấp, liên kết doanh nghiệp đầu chuỗi và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Đây là con đường để doanh nghiệp nhỏ tích lũy năng lực tham gia chuỗi giá trị quốc tế, song song với việc tìm kiếm khách hàng xuất khẩu trực tiếp.
Với tôi, một chương trình hỗ trợ có hiệu quả phải để lại năng lực trong doanh nghiệp: Biết lựa chọn thị trường, hiểu yêu cầu của đối tác và có thể chủ động thực hiện những giao dịch tiếp theo.
Bà đánh giá thế nào về vai trò của đội ngũ doanh nhân trong nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt Nam tại APEC? Cộng đồng Giám đốc điều hành (CEO) cần xây dựng năng lực và chiến lược hợp tác dài hạn nào?
Theo tôi, doanh nhân có vai trò trực tiếp trong việc tạo dựng uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đối tác đánh giá chúng ta qua những việc rất cụ thể như chất lượng hàng hóa, tiến độ thực hiện, tính minh bạch và thái độ khi xử lý bất đồng. Những điều đó được tích lũy qua nhiều giao dịch mới hình thành niềm tin lâu dài.
Với 18 năm kinh nghiệm trong công tác đào tạo và kết nối cộng đồng doanh nhân, tôi quan tâm nhất đến việc tri thức được áp dụng như thế nào trong doanh nghiệp. Trên các cương vị Viện trưởng Viện Doanh Trí, Chủ tịch sáng lập Cộng đồng Doanh Trí Việt và Chủ tịch Câu lạc bộ CEO 1983 thuộc HANOIBA, tôi cho rằng, một buổi chia sẻ có giá trị khi giúp người tham gia tìm được hướng giải quyết vấn đề của mình. Với hoạt động kết nối cũng vậy, các bên cần hiểu rõ năng lực của nhau và xác định được công việc có thể cùng thực hiện.
Vì thế, cộng đồng CEO cần đầu tư vào năng lực của từng doanh nghiệp và cách tổ chức hợp tác giữa các thành viên.
![]() |
| Đường phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc được trang hoàng với các biểu tượng APEC 2026. (Nguồn: VCG) |
Ở cấp doanh nghiệp, người lãnh đạo phải có khả năng lựa chọn chiến lược: Thị trường nào phù hợp, lợi thế nào có thể duy trì và khi nào đủ sức mở rộng. Quyết định đi ra quốc tế cần đi cùng phương án nguồn lực và giới hạn rủi ro có thể chấp nhận.
Cùng với đó là khả năng tổ chức học hỏi và đổi mới. CEO cần xây dựng đội ngũ có thể tiếp nhận công nghệ, điều chỉnh sản phẩm và cải tiến quy trình. Kiến thức từ một khóa học hay một chuyến khảo sát cần được chuyển thành công việc cụ thể, có người phụ trách và có theo dõi kết quả.
Ở cấp cộng đồng, sự tin cậy giúp mở đầu hợp tác, còn những nguyên tắc rõ ràng giúp hợp tác bền hơn. Khi cùng kinh doanh, các bên vẫn cần thỏa thuận cụ thể về chất lượng, tài chính, trách nhiệm và cách giải quyết bất đồng. Sự quen biết càng gần gũi thì việc làm rõ cam kết từ đầu càng cần thiết.
Về chiến lược dài hạn, các cộng đồng CEO có thể phát triển những nhóm hợp tác theo ngành hoặc theo nhu cầu thị trường, cùng nghiên cứu khách hàng, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng năng lực cung ứng bổ sung cho nhau. Mục tiêu nên đủ cụ thể, chẳng hạn cùng đáp ứng yêu cầu của một bên mua hoặc phát triển một kênh phân phối.
Về đóng góp vào các chuẩn mực kinh doanh, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng thực hành minh bạch, có trách nhiệm và chia sẻ những kinh nghiệm đã được kiểm chứng. Các vướng mắc, kiến nghị cần được tổng hợp có bằng chứng qua hiệp hội và cơ chế tham vấn phù hợp, trong đó có việc chuyển đề xuất tới các đại diện Việt Nam trong Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC). Đây là kênh tư vấn của giới doanh nghiệp cho các nhà lãnh đạo APEC. Riêng việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cần đi qua những quy trình chuyên môn tương ứng; cần phân biệt với vai trò tham vấn chính sách của ABAC.
Phát triển bền vững cũng cần bắt đầu từ công việc có thể đo lường: sử dụng nguyên liệu hiệu quả hơn, giảm lãng phí, bảo đảm điều kiện lao động và minh bạch thông tin. Khi làm tốt, doanh nghiệp vừa cải thiện hiệu quả vận hành, vừa có cơ sở để trao đổi với đối tác bằng kết quả thực tế.
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam tham vấn về công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 tại Trung Quốc Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn vừa có cuộc làm việc song phương với Bộ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc Lan Fo’an ... |
| Tập trung cao độ hoàn thành các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 đúng cam kết Chiều 22/10, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc làm việc với tỉnh An ... |
| Thứ trưởng Thường trực, Trưởng Ban Thư ký Quốc gia APEC 2027 Nguyễn Minh Vũ rà soát công tác chuẩn bị Hội nghị ISOM APEC 2027 tại Gia Lai Hội nghị ISOM tại Quy Nhơn là sự kiện mở đầu cho Năm APEC 2027, công tác chuẩn bị không chỉ phải bảo đảm thành ... |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kiểm tra tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027 Ngày 25/10, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng Đoàn công tác Trung ương đã làm việc với lãnh ... |
| Việt Nam chuẩn bị toàn diện, bài bản cho Năm APEC 2027 Chiều 28/10, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tiến độ chuẩn bị cho ... |



