Bộ Y tế hướng dẫn chẩn đoán, điều trị suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em

Bộ Y tế vừa ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em từ 0-59 tháng tuổi”, thay thế hướng dẫn được ban hành năm 2016.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Hướng dẫn mới cập nhật các bằng chứng khoa học, chuẩn hóa việc phát hiện, chẩn đoán, phân loại và điều trị, đồng thời nhấn mạnh vai trò của y tế cơ sở trong sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý trẻ suy dinh dưỡng ngay tại cộng đồng. Trẻ suy dinh dưỡng cấp tính có thể mắc các bệnh nhiễm trùng thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi.

Suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em là vấn đề nghiêm trọng đối với cả y tế công cộng và điều trị lâm sàng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn cũng như quá trình phát triển thể chất, trí tuệ của trẻ.

Theo hướng dẫn, trên thế giới hiện có hơn 45 triệu trẻ em dưới 5 tuổi mắc suy dinh dưỡng cấp tính, trong đó khoảng 13,6 triệu trẻ mắc suy dinh dưỡng cấp tính nặng. Đây là tình trạng có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến gần 1/5 số ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp tính vẫn ở mức khoảng 4,5%–5,6% trên phạm vi toàn quốc. Tình trạng này tập trung nhiều tại khu vực Tây Nguyên, trung du và miền núi phía Bắc; tại một số địa phương, tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp tính trên 10%. Trẻ em dân tộc thiểu số, trẻ sinh sống tại khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai và trẻ mắc các bệnh mạn tính là những nhóm có nguy cơ cao. Điều đáng lưu ý là suy dinh dưỡng cấp tính không chỉ khiến trẻ thiếu hụt dinh dưỡng trong một giai đoạn nhất định mà còn làm gia tăng nguy cơ tử vong và khiến trẻ dễ bị tổn thương hơn trước bệnh tật.

Trẻ suy dinh dưỡng cấp tính có thể mắc các bệnh nhiễm trùng thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi với mức độ nặng hơn. Ngược lại, bệnh nhiễm trùng cũng có thể làm tình trạng suy dinh dưỡng trở nên nghiêm trọng hơn, tạo thành vòng xoắn bất lợi đối với sức khỏe của trẻ.

Tuy nhiên, suy dinh dưỡng cấp tính không đồng nghĩa với việc trẻ mất đi cơ hội phục hồi. Nếu được phát hiện sớm, đánh giá đúng mức độ và điều trị phù hợp, trẻ có thể hồi phục tốt và tiếp tục phát triển bình thường.

Bộ Y tế hướng dẫn chẩn đoán, điều trị suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em
TS.BS Dương Huy Lương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh chủ trì cuộc họp Hội đồng Chuyên môn xây dựng “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em từ 0-59 tháng tuổi”. (Ảnh: LH)

Yếu tố nào xác định trẻ suy dinh dưỡng?

Hướng dẫn mới được xây dựng trên cơ sở kế thừa những nội dung phù hợp của hướng dẫn trước đây, đồng thời cập nhật các bằng chứng khoa học mới từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2023.

Mục tiêu là chuẩn hóa các khái niệm, tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại và phác đồ điều trị suy dinh dưỡng do thiếu protein - năng lượng, bảo đảm tính khoa học, thống nhất và khả thi khi triển khai trên hệ thống y tế.

Theo WHO, suy dinh dưỡng ở trẻ em từ 0–59 tháng tuổi được xác định dựa trên các chỉ số cân nặng theo chiều cao hoặc cân nặng theo chiều dài, chu vi vòng cánh tay hoặc sự hiện diện của phù dinh dưỡng.

Bệnh được chia thành hai mức độ là suy dinh dưỡng cấp tính vừa và suy dinh dưỡng cấp tính nặng.

Việc chuẩn hóa các tiêu chí chẩn đoán và phân loại có ý nghĩa quan trọng trong thực hành, bởi mức độ suy dinh dưỡng khác nhau đòi hỏi cách tiếp cận và theo dõi khác nhau. Khi được đánh giá đúng ngay từ đầu, nhân viên y tế có thể lựa chọn phương án can thiệp phù hợp, đồng thời nhận diện sớm những trường hợp có nguy cơ diễn biến nặng.

Hướng dẫn mới cũng bổ sung, tích hợp những tiến bộ khoa học trong quản lý suy dinh dưỡng cấp tính, trong đó có các nội dung liên quan đến hệ vi sinh đường ruột và miễn dịch, quản lý và cá thể hóa điều trị, cũng như kiểm soát nguy cơ hội chứng nuôi ăn lại.

Những cập nhật này hướng tới việc điều trị không chỉ dựa trên một phác đồ chung mà cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng của từng trẻ, mức độ bệnh và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Không chỉ điều trị khi trẻ đã suy dinh dưỡng

Một điểm được Bộ Y tế nhấn mạnh là phòng, chống suy dinh dưỡng cần bắt đầu từ sớm và được thực hiện liên tục, từ trước khi trẻ ra đời cho đến những năm đầu đời.

Điều này gắn chặt với chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em tại cộng đồng, từ bảo đảm dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai và bà mẹ cho con bú, nuôi con bằng sữa mẹ, ăn bổ sung hợp lý đến theo dõi tăng trưởng và bổ sung vi chất. Cùng với đó là bảo đảm tiêm chủng, phát hiện và điều trị sớm các bệnh nhiễm khuẩn, giữ gìn vệ sinh và bảo đảm nước sạch.

Trong chuỗi chăm sóc đó, y tế cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Theo Bộ Y tế, y tế cơ sở cần tổ chức sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm trẻ có nguy cơ hoặc đã có biểu hiện suy dinh dưỡng ngay tại cộng đồng. Việc phát hiện sớm giúp trẻ được can thiệp kịp thời, đồng thời hạn chế những trường hợp bệnh diễn biến nặng phải chuyển lên tuyến trên.

Bên cạnh việc cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán và điều trị, Hướng dẫn mới nhấn mạnh vai trò phối hợp đa chuyên ngành trong chăm sóc trẻ suy dinh dưỡng cấp tính.

Trong quá trình điều trị, nhi khoa, dinh dưỡng lâm sàng, điều dưỡng và y tế dự phòng cần phối hợp chặt chẽ, từ đánh giá tình trạng trẻ, xây dựng kế hoạch điều trị, theo dõi đáp ứng đến tư vấn và quản lý sau khi trẻ xuất viện. Việc cá thể hóa điều trị cũng giúp nhân viên y tế chủ động hơn trong kiểm soát các nguy cơ trong quá trình nuôi dưỡng và phục hồi, trong đó có hội chứng nuôi ăn lại.

Hướng dẫn góp phần nâng cao chất lượng quản lý và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính, giảm nguy cơ tử vong và các hậu quả lâu dài, qua đó đóng góp vào mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe, tầm vóc của trẻ em Việt Nam...

Nghị quyết số 72-NQ/TW: Các địa phương mở đợt cao điểm khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm ...

Thời gian ngủ trưa lý tưởng để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Nếu một người thường xuyên cần những giấc ngủ trưa kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim chưa được phát ...

Những dấu hiệu dễ bị bỏ qua từ sớm của người sa sút trí tuệ

Khó tìm từ quen thuộc, thay đổi tâm trạng hoặc thu mình... là các dấu hiệu xuất hiện nhiều năm, thậm chí cả chục năm, ...

Phát hiện nguyên nhân khiến mắt lão hóa khó tái tạo tế bào thần kinh

Quá trình lão hóa làm giảm đáng kể khả năng biến đổi của các tế bào hỗ trợ trong võng mạc, trong khi tình trạng ...

(theo SK&ĐS)

Đọc thêm

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Chi phí cưới hỏi ngày càng nặng nề, trong khi các nghi thức truyền thống và áp lực chuẩn bị khiến nhiều cặp đôi trẻ mệt mỏi. Tại Trung Quốc, ...
Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Hơn 3.000 cầu thủ tham gia hệ thống giải đấu khu vực, 24 đội bóng xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc FAVIJA CHAMPIONS CUP 2026.
Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 lao dốc về ngưỡng 3.500 USD/ounce, khiến nhà đầu tư giữ tâm lý bi quan.
Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Phiên bản di động