Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan

HÀ ANH
TGVN. Mới đây, trong chuyến thăm Việt Nam, ông Mauri Raveala - Chủ tịch Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam đã nhắc đến một người phụ nữ Việt có công dịch cuốn sử thi Kalevala nổi tiếng của Phần Lan - TS. Bùi Việt Hoa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao tặng Huân chương Hữu nghị cho Hội hữu nghị Phần Lan – Việt Nam
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Cơ hội giao thương từ Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Phần Lan
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
Những tác phẩm là nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam và Phần Lan.

Là một dịch giả, nhà ngôn ngữ học, trong suốt 20 năm qua, TS. Bùi Việt Hoa vẫn miệt mài với công việc truyền bá, giao lưu văn hóa và thúc đẩy tình hữu nghị giữa Việt Nam và Phần Lan...

Từ tình yêu với ngôn ngữ

TS. Bùi Việt Hoa theo học ngành Văn học Hungary tại Đại học Tổng hợp Budapest vào những năm 1980 và ngôn ngữ Phần Lan cũng được bà chọn làm ngành thứ hai trong thời gian này. Vào dịp kỷ niệm 150 năm Kalevala ra đời, sử thi Phần Lan đã được giới thiệu cho độc giả dưới rất nhiều hình thức tại Hungary. Điều này khiến bà tò mò và quyết định tìm cơ hội sang Phần Lan để tìm hiểu kỹ hơn về đất nước mà bà dành rất nhiều sự cảm mến.

Năm 1986, bà được nhận học bổng sang Phần Lan tham dự khóa học về Ngôn ngữ, văn hóa và văn học Phần Lan tại Đại học Tổng hợp Helsinki. Cuối khóa học, bà đã được khuyến khích dịch sử thi Kalevala ra tiếng Việt.

Là người am hiểu sâu sắc về văn hóa, văn học của Phần Lan, chính tình yêu với ngôn ngữ của đất nước này là động lực thúc đẩy Bùi Việt Hoa hoàn thành tác phẩm dịch Kalevala - bộ sử thi được đánh giá đã nâng tầm văn học Phần Lan và góp phần phát triển ngôn ngữ Phần Lan. Với việc chuyển ngữ thành công cuốn sử thi Phần Lan bằng tiếng Việt, bà được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam cho sách dịch hay nhất trong năm 1995 và giải thưởng của Hội Kalevala tại Phần Lan. Nhưng năm sau đó, bà còn cho ra mắt cuốn Cối xay thần Xampo - phiên bản Kalevala bằng văn xuôi dành cho thiếu nhi.

Năm 2002, Bùi Việt Hoa bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ ngữ văn tại Đại học Tổng hợp Budapest với đề tài Sử thi Mường Đẻ đất đẻ nước và Kalevala. Luận án đã so sánh sự tương đồng và khác biệt nổi bật giữa nguồn tư liệu văn học dân gian của hai nước. Đặc biệt, trong thời gian dịch Kalevala sang tiếng Việt, bà đã nhiều lần được sang thăm các làng thơ Viena - nơi phần lớn nguồn tư liệu làm nên sử thi Phần Lan được sưu tập.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
TS. Bùi Việt Hoa.

... đến sứ mệnh làm nhịp cầu văn hóa

Không chỉ dừng lại ở công việc dịch thuật, từ những năm 1990, Bùi Việt Hoa đã cùng một số trí thức Việt Nam thành lập Nhóm những người bạn Kalevala. Một trong những mục tiêu của Nhóm là sáng tạo ra một sử thi Việt Nam dựa trên hình mẫu của Kalevala. Để thực hiện được mục tiêu này, Nhóm đã hợp tác với Quỹ Juminkeko tại Phần Lan và dự án sử thi Con cháu Mon Mân ra đời vào năm 2002 với sự tài trợ kinh phí của Bộ Ngoại giao Phần Lan và sự hỗ trợ của Viện Văn học Việt Nam.

Dự án sử thi được đánh giá là hoàn toàn có khả năng thực hiện vì Việt Nam có nền văn học dân gian giàu có còn hiện hữu cho đến ngày nay. Phần Lan là địa điểm được chọn làm nơi thực hiện các phần việc chính của dự án. Ở đây có Viện lưu trữ văn học dân gian lớn nhất trên thế giới, cũng như Viện nghiên cứu và so sánh sử thi thế giới là Viện Kalevala. Bên cạnh đó thành viên của dự án đã có các chuyến sưu tầm văn học dân gian ở Việt Nam và việc minh họa sử thi được thực hiện tại Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ Kalevala của tác giả Elias Lonnrot, sử thi Con cháu Mon Mân được biên soạn dựa trên các sử thi cũng như nhiều nguồn văn học dân gian của các dân tộc sống trên đất Việt Nam. Công trình kéo dài từ năm 2002-2008 kể về sự ra đời của con người cùng thế giới và phần anh hùng ca ca ngợi những con người sáng lập và xây dựng đất nước, đánh đuổi kẻ thù xâm lăng… Đáng chú ý, tác phẩm được thực hiện theo phương pháp người sưu tầm cũng là người kể chuyện, gắn kết các bài thơ và được dịch ra tiếng Anh đã góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam và giúp văn học dân gian Việt Nam được thế giới biết đến nhiều hơn.

Khi viết Con cháu Mon Mân, TS. Bùi Việt Hoa cùng những người bạn của mình mong muốn các dân tộc trên đất nước Việt Nam đều tìm được ở trong đó những điều thân thuộc của riêng mình. Bên cạnh mục tiêu tập tuyển các giá trị văn học truyền miệng của các dân tộc, dự án muốn bảo tồn và đề cao vai trò và vị thế của các dân tộc thiểu số trong xã hội Việt Nam, cũng như đưa ra một cách tiếp cận mới cho ngành nghiên cứu sử thi ở Việt Nam.

Hiện tại, Bùi Việt Hoa là hội viên Hội Văn học Phần Lan, Hội Kalevala (Phần Lan) và Hội Nhà văn Việt Nam. Cùng với việc tham gia Dự án Nhịp cầu văn hóa của Quỹ Juminkeko, bà cũng là dịch giả của một số tác phẩm văn học dân gian Việt Nam, văn học Phần Lan và Hungary và tác giả của nhiều bài viết nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai nước.

Đặc biệt, là thành viên của Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam, bà cùng các đồng nghiệp thường xuyên tổ chức các hoạt động gây quỹ ủng hộ Việt Nam, các buổi nói chuyện chuyên đề quảng bá văn hóa, đất nước, con người Việt Nam, tổ chức đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu cùng các gia đình bà con kiều bào Việt và tham vấn cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Phần Lan mong muốn sang thăm, làm việc, tìm hiểu cơ hội hợp tác, làm ăn với các đối tác Việt Nam.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao Giấy chấp nhận lãnh sự danh dự Phần Lan tại TP. Hồ Chí Minh

TGVN. Ngày 30/9, Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao Vũ Việt Anh đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho ông Salomaa Atte, công ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Khởi nghiệp “độc và lạ” như Jesse Khánh Trần!

TGVN. Ý tưởng sản xuất giầy chống thấm nước làm từ bã cà phê cho thấy sức trẻ, sự tự tin, chất "độc và lạ" ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Việt Nam - Phần Lan: Đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ sạch

Chiều 15/10, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tiếp Bộ trưởng Kinh tế Phần Lan Mika Tapani Lintila.

Đọc thêm

Phú Quốc được báo Thái Lan ca ngợi là điểm đến biển phát triển nhanh hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quốc được báo Thái Lan ca ngợi là điểm đến biển phát triển nhanh hàng đầu Đông Nam Á

Trang tiếng Anh của báo Khaosod ngày 9/5 có bài viết ca ngợi đảo Phú Quốc của Việt Nam là một trong những điểm du lịch biển phát triển nhanh ...
Kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU

Kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Quyết định số 815 về IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản.
Một loại hóa chất phổ biến bất ngờ trở nên khan hiếm do xung đột Trung Đông

Một loại hóa chất phổ biến bất ngờ trở nên khan hiếm do xung đột Trung Đông

Xung đột Trung Đông cùng với các biện pháp của Trung Quốc đã khiến giá axit sulfuric tăng, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung của loại hóa chất ...
Giữa nhiều đồn đoán về sức khỏe, Lãnh tụ tối cao Iran gặp chỉ huy quân sự cấp cao, ra chỉ thị mới cho quân đội

Giữa nhiều đồn đoán về sức khỏe, Lãnh tụ tối cao Iran gặp chỉ huy quân sự cấp cao, ra chỉ thị mới cho quân đội

Ngày 10/5, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã có cuộc gặp với một chỉ huy quân sự cấp cao và nghe báo cáo về mức độ sẵn sàng ...
NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến: 'Sân khấu Việt phải giữ được linh hồn văn hóa trong một hình thức biểu đạt hiện đại'

NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến: 'Sân khấu Việt phải giữ được linh hồn văn hóa trong một hình thức biểu đạt hiện đại'

Trong bối cảnh nghệ thuật biểu diễn đứng trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các nền tảng giải trí số, sân khấu Việt Nam cũng đang bước ...
Quan hệ Nga–Trung là yếu tố quan trọng nhất giúp ổn định quan hệ quốc tế

Quan hệ Nga–Trung là yếu tố quan trọng nhất giúp ổn định quan hệ quốc tế

Ngày 9/5, Tổng thống Vladimir Putin cho rằng, sự tương tác giữa Nga và Trung Quốc là yếu tố quan trọng nhất góp phần ổn định quan hệ quốc tế.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Quan hệ Thái Lan-Campuchia: Đã đến lúc bước tiếp

Quan hệ Thái Lan-Campuchia: Đã đến lúc bước tiếp

Cuộc gặp bên giữa Thủ tướng Thái Lan và Thủ tướng Campuchia đã tạo ra một bước đệm cụ thể để hai nước nâng quan hệ lên một tầm cao mới.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Một năm sau khi nhậm chức, Thủ tướng Friedrich Merz, lãnh đạo liên bang Đức, đang vật lộn với những gánh nặng của một chính phủ liên minh.
Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Sự thay đổi về vị thế của phụ nữ tại Saudi Arabia thu hút sự quan tâm và bàn luận trong tiến trình cải cách của quốc gia này.
'Phép màu' tăng trưởng kinh tế Ireland: Không phải mọi thứ lấp lánh đều là vàng

'Phép màu' tăng trưởng kinh tế Ireland: Không phải mọi thứ lấp lánh đều là vàng

Theo Euro News, tăng trưởng của Ireland năm 2025 chủ yếu đến từ hoạt động của các tập đoàn đa quốc gia, hơn là sự bứt phá thực chất của nền kinh tế.
Phòng ngừa rủi ro trong AUKUS: Australia tìm ra một 'phương án bảo hiểm'

Phòng ngừa rủi ro trong AUKUS: Australia tìm ra một 'phương án bảo hiểm'

Australia cần nhanh chóng chuẩn bị một 'kế hoạch B' thay vì đặt cược hoàn toàn vào AUKUS.
Một thập kỷ Brexit: Cổ phiếu và đồng Bảng Anh 'hụt hơi' so với Phố Wall và châu Âu

Một thập kỷ Brexit: Cổ phiếu và đồng Bảng Anh 'hụt hơi' so với Phố Wall và châu Âu

Gần một thập kỷ sau Brexit, đồng Bảng Anh yếu đi so với đồng USD và Euro, và khoảng 160 tỷ USD đã bị rút khỏi các quỹ cổ phiếu Anh.
Phiên bản di động