Cách mạng Tháng Tám và giá trị của độc lập, tự do

Theo dõi TGVN trên
Nếu chúng ta không vươn lên để đuổi kịp các nước đi trước, chúng ta khó lòng bảo đảm được một cách đầy đủ quyền độc lập của mình - TS. Nguyễn Sĩ Dũng viết.

63 năm đã trôi qua kể từ ngày 19/8 năm 1945 - ngày nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã làm nên Cách mạng tháng Tám lịch sử. Kỷ niệm ngày này là dịp để chúng ta tiếp tục nhìn nhận về những giá trị mà Cách mạng đã mang lại cho dân tộc. 

Độc lập và hội nhập

Hai giá trị to lớn nhất mà tháng Tám đã mang lại cho dân tộc ta là độc lập và tự do. Mặc dù để bảo vệ thành công hai giá trị này, nhân dân đã phải tiếp tục chiến đấu và hy sinh thêm 30 năm nữa. 

Độc lập là giá trị vĩnh hằng, nhưng không phải là một giá trị bất biến. Nó luôn luôn phát triển cùng với sự phát triển của dân tộc. 

Đất nước Việt Nam đang bước vào một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ của hội nhập và toàn cầu hóa. Trong thời kỳ này, độc lập vừa là sự tự chủ, cũng vừa là sự hợp tác với bên ngoài. Độc lập vừa là tinh thần tự lực, tự cường, cũng vừa là sự tiếp thu thành tựu của thế giới, sự tận dụng các nguồn lực của thế giới để vươn lên.

Nếu chúng ta không vươn lên để đuổi kịp các nước đi trước, chúng ta khó lòng bảo đảm được một cách đầy đủ quyền độc lập của mình.

Mối quan hệ giữa tính độc lập và tính phụ thuộc lẫn nhau giữa các dân tộc trong thế giới hôm nay là biện chứng. Không có bản sắc, không có những giá trị đặc trưng của riêng mình, chúng ta khó lòng bổ sung được giá trị gia tăng cho thế giới và khó lòng trở thành một phần cấu thành hữu ích của thế giới.

Tuy nhiên, không tiếp nhận l

Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh tư liệu
uật chơi chung, không hợp tác và không tận dụng các thành tựu của thế giới, chúng ta sẽ bị gạt ra bên lề và bị bỏ lại phía sau. Độc lập không loại trừ hội nhập, và hội nhập không tước bỏ giá trị của độc lập. 

Trong thời Pháp thuộc, chúng ta không có quyền tự quyết, thực dân Pháp đã áp đặt rất nhiều thứ cho dân tộc ta, kể cả hệ thống pháp luật và chế độ chính trị. Ngày nay, chúng ta đã giành được toàn quyền tự quyết. Tuy nhiên, tự quyết không có nghĩa là muốn quyết thế nào cũng được.

Càng hội nhập sâu hơn, chúng ta càng phải có những quyết sách phù hợp hơn với luật chơi chung. Cân đối giữa bản sắc dân tộc và chuẩn mực quốc tế là một sự cân nhắc khó khăn. Tuy nhiên, ngoài tầm trí tuệ, sự nhạy cảm và bản lĩnh của chính mình, chúng ta không thể trông chờ vào sự mách bảo của bất kỳ ai.

Trao cơ hội cho kẻ yếu

Giá trị to lớn thứ hai mà Cách mạng tháng Tám mang lại là tự do. Tự do cũng là một giá trị vĩnh hằng, nhưng cũng không phải là một giá trị bất biến. 

Tự do đóng vai trò quan trọng đối với sự giàu có và thịnh vượng của đất nước. Bởi vì tự do là động lực, đồng thời cũng là công cụ để phân bổ tối ưu mọi nguồn lực của đất nước. Không có tự do, một cá nhân không thể phát huy hết tiềm năng và sức mạnh sáng tạo của mình, không thể tự hoạch định và “mưu cầu hạnh phúc” cho mình.  Không có tự do, nguồn nhân lực và tài lực của đất nước khó có thể được phân bổ hợp lý tối đa. Tuy nhiên, tự do không đương nhiên mang lại cho chúng ta công bằng - một trong những giá trị mà dân tộc ta đã đổ máu xương để theo đuổi trong gần suốt cả thế kỷ XX và cho đến nay. Ngược lại, tự do và cơ chế thị trường có thể làm cho sự phân cách giàu nghèo có thể ngày càng mở rộng. 

Cân đối giữa tự do và công bằng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của hệ thống chính trị hôm nay. Bởi vì mọi sự thiên lệch đều rất dễ dẫn đến những hậu quả bất lợi.

Nếu chúng ta chỉ coi trọng tự do, tiền sẽ chỉ được tập trung cho những người biết kiếm ra nhiều tiền nhất, đất chỉ được tập trung cho những người biết khai thác đất hiệu quả nhất. Kinh tế nhờ đó có thể sẽ phát triển nhanh chóng hơn. Thế nhưng, đại đa số những người bình thường khác thì thì sẽ ra sao? Xã hội có thể ổn định được bao lâu?

"Cân đối giữa tự do và công bằng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của hệ thống chính trị hôm nay". Ảnh: Lê Anh Dũng

Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ coi trọng công bằng, thì không khéo động lực kinh doanh và sáng tạo sẽ bị triệt tiêu. Trong một xã hội không ai có động lực để làm ra của cải nhiều hơn người khác, thì kinh tế sẽ đình đốn và sẽ xảy ra đói nghèo. Làm như vậy, không khéo chúng ta sẽ trở lại vết xe đổ của thời kỳ bao cấp, một thời kỳ trì trệ và khốn khó.

Như vậy, phải tận dụng cơ chế thị trường, nhưng đồng thời cũng phải phấn đấu để bảo đảm công bằng xã hội. Và nếu triết lý của cơ chế thị trường là kẻ mạnh hơn phải thắng, thì triết lý của dân chủ là kẻ yếu hơn phải có cơ hội.

Kết hợp cơ chế thị trường với việc mở rộng dân chủ và bảo đảm quyền tham gia quyết định của người dân phải là phương châm hành động của chúng ta trong thời kỳ mới.

Theo VNN

Đọc thêm

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Baoquocte.vn. Cuộc đời của danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn cảm hứng không chỉ đối với người dân Việt Nam mà còn với cả nhân loại.
Kinh tế thế giới nổi bật (1-7/7): Châu Âu 'quay cuồng' vì khủng hoảng khí đốt, Nga áp dụng biện pháp kinh tế đặc biệt, Mỹ-Trung nói chuyện thẳng thắn

Kinh tế thế giới nổi bật (1-7/7): Châu Âu 'quay cuồng' vì khủng hoảng khí đốt, Nga áp dụng biện pháp kinh tế đặc biệt, Mỹ-Trung nói chuyện thẳng thắn

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20, Mỹ-Trung Quốc điện đàm về chuỗi cung ứng, Nga thông qua hai dự luật đặc biệt… là in kinh tế thế giới nổi ...
XSAG 7/7, kết quả xổ số An Giang hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022 - KQXSAG 7/7

XSAG 7/7, kết quả xổ số An Giang hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022 - KQXSAG 7/7

Baoquocte.vn. XSAG 7/7. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay - XSAG 7/7/2022. KQXSAG. xo so An Giang. KQXSAG.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 8/7/2022: Tuổi Dần công việc dần tốt hơn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 8/7/2022: Tuổi Dần công việc dần tốt hơn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 8/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 8/7, xem âm lịch hôm nay Thứ 6 ngày 8/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 8/7/2022

Lịch âm 8/7, xem âm lịch hôm nay Thứ 6 ngày 8/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 8/7/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 8/7. âm lịch hôm nay 8/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 8/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 8 tháng 7 năm 2022 hôm nay.
XSBTH 7/7, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 7/7/2022 - KQXSBTH thứ 5

XSBTH 7/7, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 7/7/2022 - KQXSBTH thứ 5

Baoquocte.vn. XSBTH 7/7. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Thuận nhanh nhất hôm nay - XSBTH 7/7/2022. XSBTH. xo so Binh Thuan. KQXSBTH.
XSTN 7/7, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 7/7/2022 - XSTN thứ 5

XSTN 7/7, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 7/7/2022 - XSTN thứ 5

Baoquocte.vn. XSTN 7/7. Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 7/7/2022. KQXSTN. ket qua xo so tay ninh.
Gợi ý đáp án môn Ngữ Văn thi tốt nghiệp THPT 2022, có 'đất' cho học sinh khá, giỏi

Gợi ý đáp án môn Ngữ Văn thi tốt nghiệp THPT 2022, có 'đất' cho học sinh khá, giỏi

Baoquocte.vn. Đề thi Ngữ văn 2022 không mới nhưng có khả năng khơi gợi cảm xúc, có 'đất' cho thí sinh khá, giỏi. Điểm trung bình dự kiến từ 6 -6,5 ...
Rafael Nadal vượt qua chấn thương giành vé vào bán kết Wimbledon 2022

Rafael Nadal vượt qua chấn thương giành vé vào bán kết Wimbledon 2022

Baoquocte.vn. Tay vợt Rafael Nadal tiếp tục trận tứ kết Wimbledon với Taylor Fritz hôm 6/7 bất chấp bị chấn thương ở bụng và lời thúc giục rút lui của bố.
Mỹ và đồng minh muốn giới hạn giá dầu Nga ở mức nào?

Mỹ và đồng minh muốn giới hạn giá dầu Nga ở mức nào?

Baoquocte.vn. Ngày 6/7, Mỹ và các đồng minh đang thảo luận về việc thiết lập mức giá trần đối với dầu của Nga trong khoảng từ 40-60 USD/thùng.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Baoquocte.vn. Đến hẹn lại lên, khi Hội nghị thượng đỉnh NATO sắp diễn ra, cuộc tranh luận về việc các đồng minh có chi tiêu quá ít cho quốc phòng lại được nhắc đến.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Baoquocte.vn. Năm 2022 mở đầu với những hy vọng tràn trề về một thế giới ổn định, kinh tế toàn cầu tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch Covid-19. Nhưng...
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Baoquocte.vn. Tìm lời giải cho khủng hoảng lương thực, cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc là trọng tâm của Ngoại trưởng Mỹ tại Hội nghị Ngoại trưởng G20.
Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Baoquocte.vn. Những ngày đầu của cuộc xung đột, Ukraine từng tự tin trong việc lựa chọn vũ khí chiến lược của mình.
Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nga, Việt Nam có vai trò quan trọng đối với Nga, giống như một điểm tựa cho mối quan hệ ổn định của toàn nước Nga với Đông Nam Á.
Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Baoquocte.vn. Chương trình phát triển vũ khí siêu thanh của Mỹ lại chịu một thất bại mới.
Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Baoquocte.vn. Trong xung đột tại Ukraine, nhiều vũ khí mà NATO viện trợ cho Kiev đã bị Nga thu giữ và chuyển về nhà máy chế tạo để nghiên cứu.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Phiên bản di động