Cải thiện nội địa hóa để tăng tốc trên 'cao tốc' EVFTA

Ths. Hà Linh
TGVN. Hiệp định EVFTA là cơ hội để Việt Nam công nghiệp hóa thành công, thúc đẩy kinh tế số và gia tăng vị thế trên trường quốc tế. Dù vậy, Việt Nam phải nỗ lực cải thiện nội địa hóa để tận dụng mọi ưu đãi từ Hiệp định lịch sử này.
TIN LIÊN QUAN
cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta The Diplomat: Bất chấp Covid-19, ‘đối mặt’ cạnh tranh EVFTA, tương lai ô tô Việt vẫn sáng
cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta Chuyên gia nước ngoài 'mách nước' người thua trong cuộc chơi EVFTA
cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta
EVFTA đượng kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. (Nguồn: VnEconomy)

Thương mại quốc tế đang trải qua nhiều biến động trong hai năm qua khi căng thẳng Mỹ-Trung leo thang với những nguy cơ về chiến tranh lạnh và sự đứt gãy của chuỗi cung ứng do đại dịch Covid-19 chưa biết đến hồi kết.

Việc Liên minh châu Âu (EU) ký một Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thế hệ mới với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam thực sự là một tham vọng. Song, FTA giữa Việt Nam và EU (EVFTA) vẫn rất thực tế và có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai bên.

Gia tăng vị thế

Nhìn chung, việc EU ký FTA với Việt Nam (6/2019), sau khi đã ký thành công một Hiệp định khác với Singapore thể hiện chiến lược hướng về phương Đông khi nước Anh rời khỏi EU. Bản thân EU cũng cần tìm những đối tác mới, thị trường mới và nguồn nguyên liệu mới sau chuỗi ngày bất ổn do Brexit và những biến động từ Trung Quốc.

Trong khi đó, Việt Nam đang thể hiện là đối tác tiềm năng trong nhiều “cuộc chơi” tầm cỡ như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hoặc Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) (đang trong quá trình xây dựng). Bên cạnh đó, EVFTA cũng là động lực để tái khởi động đàm phán EU-ASEAN đã tạm dừng từ 2009.

Tin liên quan
cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta Chuyên gia nước ngoài 'mách nước' người thua trong cuộc chơi EVFTA
cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta Biến kỳ vọng từ EVFTA thành động lực phát triển - Không dễ nhưng không phải không thể

Đối với Việt Nam, thứ nhất, EVFTA chắc chắn góp phần giúp gia tăng vị thế trên trường quốc tế, đặc biệt trong thời điểm các doanh nghiệp đang tìm cho mình một điểm dừng chân sau nhiều  bất ổn.

Thứ hai, EVFTA sẽ giúp nâng cao hơn nữa kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và EU vốn đã rất hiệu quả (từ năm 2000 đến 2019, kim ngạch nâng từ mức 4,1 tỷ USD lên 56,45 tỷ USD). Trong đại dịch Covid-19, đã xuất hiện dấu hiệu suy giảm trong xuất khẩu của Việt Nam (kim ngạch xuất khẩu tháng 4/2020 giảm 18,4% so với tháng 3/2020), tuy nhiên, EVFTA được kỳ vọng sẽ đưa Việt Nam trở lại mức tăng trưởng xuất khẩu trước Covid-19.

Thúc đẩy kinh tế số

Tính đến đầu năm 2020, Việt Nam đã ký hơn 16 FTA,12 Hiệp định trong số đó đã có hiệu lực và 4 Hiệp định còn lại đang trong quá trình đàm phán. Giống như CPTPP, EVFTA là FTA thế hệ mới. Điều đó đồng nghĩa với việc bên cạnh yếu tố tiên quyết là thúc đẩy thương mại, các FTA này sẽ tập trung thúc đẩy ba trụ cột chính:

Thứ nhất, đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực thương mại điện tử, dịch vụ, đầu tư dựa trên những điều khoản mới; Thứ hai, giải quyết các vấn đề về môi trường, điều kiện lao động sản xuất; Thứ ba, khuyến khích tăng trưởng bao trùm - một trong những mục tiêu của Liên hợp quốc về phát triển bền vững cho đến năm 2020. Vì vậy, chuyển đổi số, tăng cường thương mại số luôn nằm trong chiến lược của việc ký kết các FTA thế hệ mới như EVFTA và CPTPP.

Tuy nhiên, nếu so sánh với CPTPP, EVFTA sẽ mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam xây dựng kinh tế số hơn. Bởi lẽ, về mặt đối tác thương mại, EVFTA chỉ xoay quay hai chủ thể chính là Việt Nam và EU, dẫn đầu là Đức - quốc gia khởi xướng cách mạnh công nghiệp (CMCN) 4.0 trên toàn thế giới và quyết định phần lớn giá trị, tỷ trọng xuất nhập khẩu hàng hóa công nghệ cao trong EU. Trong khi, tại CPTPP, quốc gia dẫn đầu là Nhật Bản, sau sự rời đi của Mỹ, các nước còn lại như Australia, New Zealand, Mexico, Singapore… cũng có nhiều thành tựu về công nghệ song chưa phải những “tay chơi lớn” về kinh tế số.

Bên cạnh đó, nếu quan sát lịch sử thương mại của Việt Nam với các nước trong EVFTA và CPTPP, thì EU có truyền thống xuất nhập khẩu các mặt hàng công nghệ thông tin hoặc hỗ trợ công nghệ thông tin với Việt Nam. Cụ thể, kim ngạch thương mại của Việt Nam và EU phần lớn dành cho máy móc thiết bị, linh kiện, phụ kiện với tỷ trọng cao. Còn xuất khẩu của Việt Nam trong nhóm CPTPP chủ yếu là giày dép, dệt may, nhập khẩu phần lớn các sản phẩm công nghệ từ Nhật Bản.

cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta
Tác giả Ths. Hà Linh hiện đang là Cán bộ dự án và nghiên cứu kinh tế của Viện Friedrich Naumann Foundation tại Việt Nam. Ths. Hà Linh từng có thời gian nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) và một số công trình nghiên cứu kinh tế độc lập.

Mặc dù cùng với mục đích đưa Việt Nam ra nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, song CPTPP tập trung tận dụng Việt Nam ở nguồn nhân lực dồi dào, giá rẻ, nguồn nguyên liệu tiềm năng, trong khi với EVFTA, Việt Nam có khả năng tìm kiếm nhiều hơn những cơ hội tham gia vào chuỗi sản xuất những sản phẩm công nghệ cao, chuyển giao công nghệ từ Đức, Hà Lan, Pháp… qua các dự án FDI và thương mại quốc tế.

Tự cải thiện, tăng tốc nội địa hóa

Có thể khẳng định rằng, việc EVFTA đưa Việt Nam gia nhập sâu vào chuỗi cung ứng là một trong những mục tiêu chung mà cả EU và Việt Nam cùng hướng tới. EU có kinh nghiệm nhiều năm trong sản xuất công nghiệp và đi tiên phong trong CMCN 4.0, ngược lại, Việt Nam là nước gia công, lắp ráp, sản xuất linh kiện phụ kiện cho nhiều công ty của châu Âu như Bosch Powertrain Solution tại Đồng Nai, Thaco Parts và Universal Alloy Corporation, vậy nên, EVFTA là “chất xúc tác” vô cùng hợp lý để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng các sản phẩm công nghiệp. Đây thực sự là cơ hội để Việt Nam công nghiệp hóa thành công, từng bước học tập và gia nhập sâu vào quy trình sản xuất.

Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là Việt Nam cần chủ động về nguồn nguyên liệu, phụ liệu trong sản xuất để đảm bảo mình được nhận ưu đãi thuế quan từ EVFTA. Thông thường, các FTA thế hệ mới ràng buộc tỷ lệ nội địa hóa cao nhằm tránh việc các quốc gia như Việt Nam thành sân sau của Trung Quốc để tiếp cận ưu đãi thuế quan. Do vậy, nếu muốn “mượn” EVFTA làm cơ sở xuất khẩu hàng hóa có giá rẻ hơn, Việt Nam cần chú ý đến tỷ lệ nội địa hóa của sản phẩm.

Lấy một ví dụ đơn giản, Việt Nam tự hào mình có lợi thế trong lĩnh vực may mặc, nhóm hàng xuất khẩu với kim ngạch cao sang châu Âu. Song nếu đi sâu hơn vào ngành này, liệu Việt Nam có thể nhận được ưu đãi thuế quan hay không khi tỷ lệ nội địa hóa mới chỉ đạt được cao nhất là 45%, còn lại là nhập khẩu phần lớn là từ Trung Quốc?

Việt Nam không có điều kiện thuận lợi để trồng bông, quá trình nhuộm thì quá ô nhiễm, những sản phẩm như kim, chỉ… sản xuất ra đều đắt hơn nhập từ Trung Quốc. Vậy, cho dù có ưu đã thuế quan thì giá sản phẩm dệt may xuất khẩu sang thị trường EU cũng chưa chắc đã cạnh tranh hơn trước khi có EVFTA.

Tương tự, theo số liệu từ Bộ Công Thương, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành điện tử, tin học viễn thông chỉ đạt 15%, các ngành công nghệ cao đạt 5%, đây là mức rất thấp và có thể chưa đủ tạo lợi thế cho sản phẩm Việt Nam trong lĩnh vực này.

Như vậy, để tận dụng triệt để những ưu đãi từ EVFTA, Việt Nam phải đảm bảo tỷ lệ nội địa hóa nhất định. Đây chính là một rào cản lớn mà Việt Nam cần vượt qua và muốn vượt qua rào cản này, không cách nào khác ngoài việc tự cải thiện chính mình.

cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta

EVFTA: Cơ hội giúp doanh nghiệp Việt lấy lại đà tăng trưởng

TGVN. Từ phía doanh nghiệp, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) còn được khẳng định là cứu cánh mang đến ...

cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta

GS.TS. Andreas Stoffers: Tối ưu hóa EVFTA

TGVN. Hiệp định EVFTA sẽ mang đến cho Việt Nam nhiều cơ hội, dẫu vẫn còn chặng đường khá chông gai ở phía trước.

cai thien noi dia hoa de tang toc tren cao toc evfta

Chủ tịch EuroCham: Cùng “mở khóa” EVFTA

TGVN. Chia sẻ với TG&VN, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Nicolas Audier khẳng định, doanh nghiệp hai bên ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Việt Nam với Hiệp định EVFTA

Đọc thêm

tin bong da chieu 219 real madrid sap no bom tan dele alli hlv zidane len tieng ve tin don hiem khich voi jovic

Tin Bóng đá chiều 21/9: Real Madrid sắp nổ 'bom tấn' Dele Alli; HLV Zidane lên tiếng về tin đồn hiềm khích với Jovic

Thông tin bóng đá thế giới hấp dẫn trong 12 giờ qua trên Báo Thế giới & Việt Nam.
xuc dong truoc hinh anh lang que viet nam than thuong qua nhung buc tranh ve tay

Xúc động trước hình ảnh làng quê Việt Nam thân thương qua những bức tranh vẽ tay

Gần đây, mạng xã hội đã chia sẻ tích cực những bức tranh vẽ hình ảnh làng quê thân thương với nhiều ký ức xa xưa của họa sĩ trẻ ...
khong quan trung quoc lay dao guam cua my lam muc tieu tan cong gia dinh

Không quân Trung Quốc lấy đảo Guam của Mỹ làm mục tiêu tấn công giả định?

Trung Quốc công bố video cho thấy các máy bay ném bom H-6 đang thực hiện một cuộc tấn công mô phỏng vào nơi dường như là đảo Guam.
du bao thoi tiet dem nay va ngay mai 21 229 dem mua rao va dong rai rac phia bac chuan bi don khong khi lanh

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/9): Đêm mưa rào và dông rải rác; phía Bắc chuẩn bị đón không khí lạnh

Dự báo thời tiết Hà Nội ngày mai (22/9) có lúc mưa rào và dông, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật ...
my bi facebook am tham theo doi qua camera nguoi dung iphone dam don kien

Mỹ: Bị Facebook âm thầm theo dõi qua camera, người dùng iPhone đâm đơn kiện

Một người dùng tại Mỹ đã gửi đơn kiện Facebook lên tòa án sau khi Instagram bị phát hiện âm thầm sử dụng camera trên iPhone.
gia vang chieu nay 219 it bien dong hon so voi the gioi thi truong am dam nha dau tu cho doi gi

Giá vàng chiều nay 21/9: Ít biến động hơn so với thế giới, thị trường ảm đạm, nhà đầu tư chờ đợi gì?

Giá vàng trong nước phiên giao dịch sáng nay có hướng tăng nhẹ, nhưng không đáng kể và biến động ít hơn so với thế giới.
thang dau tien evfta co hieu luc xuat khau sang eu dat gan 38 ty usd

Tháng đầu tiên EVFTA có hiệu lực, xuất khẩu sang EU đạt gần 3,8 tỷ USD

Tháng đầu tiên Hiệp định EVFTA có hiệu lực, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 3,78 tỷ USD.
tang cuong quan he dong minh honduras co y dinh chuyen dai su quan tai israel den jerusalem

Tăng cường quan hệ đồng minh, Honduras có ý định chuyển Đại sứ quán tại Israel đến Jerusalem

Tháng 9/2019, Honduras đã khai trương Văn phòng thương mại ngoại giao tại Jerusalem, khởi đầu cho việc chuyển Đại sứ quán tới thành phố này.
giang to truoc khung thanh dang van lam co ten trong doi hinh tieu bieu vong 6 thai league

'Giăng tơ' trước khung thành, Đặng Văn Lâm có tên trong đội hình tiêu biểu vòng 6 Thai-League

Phong độ ấn tượng trong trận đấu giữa Muangthong United và Samut Prakan giúp Đặng Văn Lâm có tên trong đội hình tiêu biểu vòng 6 Thai-League.
ly do my yeu cau co dieu khoan rieng ve trung quoc trong bat ky thoa thuan kiem soat vu khi nao voi nga

Lý do Mỹ yêu cầu có điều khoản riêng về Trung Quốc trong bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào với Nga

Theo Mỹ, việc đưa ra yêu cầu đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí là do Bắc Kinh đang tích cực phát triển và triển khai vũ khí ...
tiktok global len ke hoach phat hanh co phieu

TikTok Global lên kế hoạch phát hành cổ phiếu

TikTok Global sẽ tiến hành vòng huy động vốn trước khi IPO, theo đó sẽ để ByteDance nắm giữ 80% cổ phần trong công ty.
apple bi thoi bay hon 500 ty usd gia tri von hoa thi truong pho wall boi roi

Apple bị thổi bay hơn 500 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường, Phố Wall 'bối rối'

Chỉ sau 12 phiên giao dịch, cổ phiếu Apple đã giảm hơn 20% từ mức cao nhất từ trước tới nay.
kinh te the gioi hau dich covid 19 mo hinh phuc hoi hinh chu k

Kinh tế thế giới hậu dịch Covid-19: Mô hình phục hồi hình chữ K

Mô hình chữ K thể hiện sự phân hóa trong nền kinh tế với những nhóm ngành được hưởng lợi sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong đại dịch Covid-19.
mau chot de xoa diu tranh chap kinh te trung quoc australia

Mấu chốt để xoa dịu tranh chấp kinh tế Trung Quốc-Australia

Cộng đồng quốc tế kêu gọi Trung Quốc và Australia tiếp tục hợp tác kinh tế và thương mại song phương, dù mối quan hệ này đang xấu đi.
Phiên bản di động