Căng thẳng Nga-Ukraine, thách thức và lối đi của doanh nghiệp Việt Nam

Nguyễn Quang Huân*
Kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng chung bởi các tác động toàn cầu và nguy cơ cao chịu tác động từ lệnh trừng phạt thứ cấp của phương Tây đối với các doanh nghiệp hợp tác với các doanh nghiệp Nga.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đã phát biểu hôm 1/3: “Khủng hoảng gây ra đau khổ sâu sắc cho người dân và hậu quả nghiêm trọng đối với nhiều khía cạnh trong đời sống của các quốc gia có liên quan trực tiếp cũng như của các quốc gia khác”.

Nhiều người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Ukraine đã phải sơ tán sang các nước khác hoặc được cứu trợ khẩn cấp đưa trở lại quê hương. Nga bị các nước phương Tây cấm vận trên hầu hết các lĩnh vực kinh tế, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế toàn cầu, từ giá xăng dầu tăng đến sự đứt gãy các chuỗi cung ứng làm cho thế giới đang gồng mình sau đại dịch Covid-19 lại càng khó khăn hơn.

Thách thức cho doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam
Sản phẩm may mặc Việt Nam xuất sang cả Nga và Ukraine. (Nguồn: TTXVN)

Nhiều thách thức

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Việt Nam đã hội nhập sâu rộng với thế giới thông qua hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được ký kết.

Vì thế, với độ mở của nền kinh tế, mặc dù giao thương trực tiếp với Nga và Ukraine không ảnh hưởng quá lớn tới nền kinh tế, nhưng chúng ta cũng chịu tác động chung ở cấp độ toàn cầu và có nguy cơ cao bị ảnh hưởng do các lệnh trừng phạt thứ cấp của các nước phương Tây đối với các doanh nghiệp hợp tác với phía đối tác Nga.

Lệnh cấm vận của Mỹ và các nước phương Tây lên Nga cùng với việc cắt kết nối ra khỏi hệ thống SWIFT (Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu) của một số ngân hàng Nga cũng đã ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động đầu tư, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nga.

Về lĩnh vực đầu tư, việc chuyển tiền ra, vào nước Nga gặp khó khăn. Cụ thể: Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và đầu tư, đến cuối tháng 2/2022, Nga đứng thứ 24 trong các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với số vốn 953 triệu USD. Việt Nam có 22 dự án đầu tư sang Nga, trị giá gần 3 tỷ USD.

Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, không những gặp khó khăn trong việc thanh toán cho nhau mà còn gặp khó khăn do đứt gãy chuỗi vận chuyển tới Nga; một số hãng tàu biển lớn như MSC, Maersk và CMA CGM đã tuyên bố dừng vận chuyển hàng hóa tới Nga.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Nga, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nga trong năm 2021 đạt 7,14 tỷ USD, chiếm khoảng 1% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Ngoài ra, khi Nga bị cấm vận thì việc nhập khẩu nguyên liệu đầu vào để sản xuất hàng xuất khẩu sang Việt Nam cũng bị ảnh hưởng.

Xung đột tại Ukraine tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của người Việt; các hoạt động đầu tư và xuất nhập khẩu với Việt Nam bị gián đoạn.

Hiện nay, Ukraine có 27 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với tổng vốn khoảng 30,1 triệu USD (theo số liệu của Cục đầu tư nước ngoài tính đến tháng 9/2020), đứng thứ 67 trên tổng số 138 nước và vùng lãnh thổ đầu tư và Việt Nam; Việt Nam có 6 dự án đầu tư tại Ukraine với tổng vốn đầu tư gần 4 triệu USD. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam thì kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam với Ukraine năm 2021 đạt 478,33 triệu USD.

Một số lĩnh vực nhập khẩu bị ảnh hưởng trực tiếp từ thị trường Nga và Ukraine như phân bón, sắt thép, than, hàng hóa nông nghiệp; những lĩnh vực xuất khẩu có ảnh hưởng như điện thoại di động, sản phẩm dệt may và thiết bị điện tử.

Khủng hoảng Nga-Ukraine sẽ gây ảnh hưởng lạm phát cho nền kinh tế Việt Nam. Nga và Ukraine là hai nước chiếm thị phần lớn trong việc cung cấp khí đốt - dầu mỏ, lúa mì, nhôm, nickel, ngô… cho thế giới.

Do tác động của khủng khoảng, nguồn cung bị hạn chế nên giá của những mặt hàng trên tăng cao, đặc biệt là năng lượng dầu mỏ, khí đốt ảnh hưởng đến đầu vào sản xuất.

Tìm cách thích ứng

Rõ ràng là khủng khoảng Nga-Ukraine tạo ra những khó khăn, thách thức nhất định cho các doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam; có thể ảnh hưởng tới các kế hoạch tăng trưởng mà Quốc hội đã thông qua.

Nhưng “cái khó ló cái khôn”, đấy là cách mà doanh nghiệp và người dân chúng ta đã thường xuyên ứng phó với khó khăn tương tự đã xảy ra. Trong quá trình tìm hiểu, thích ứng đấy, rất có thể chúng ta lại bắt gặp những cơ hội mới.

Trước hết, các doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hệ thống quy trình sản xuất kinh doanh, cập nhật thông tin để dự báo chính xác xu thế thị trường, mở rộng thị phần và các thị trường thay thế để bù đắp các thiếu hụt nguồn cung từ thị trường truyền thống; đồng thời tăng khả năng cạnh tranh, am hiểu thông lệ quốc tế để thiết lập các thị trường mới, đặc biệt là các thị trường khó tính nhưng có giá trị cao như Mỹ, Nhật và các nước Tây Âu.

Trung Quốc luôn luôn là đối tác thay thế tiềm năng, ở cả khía cạnh thị trường xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu nguyên vật liệu, sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên, chúng ta cần hạn chế tối đa xuất nhập khẩu thông qua con đường tiểu ngạch qua các tỉnh biên giới như hiện nay.

Để làm ăn lâu dài và ổn định với Trung Quốc, chúng ta cần tuân thủ các chuẩn mực quốc tế, thông qua các hợp đồng hợp tác tương tự như với các nước phương Tây. Sự nhất quán, minh bạch, công bằng trong hợp tác kinh tế với nước lớn sẽ không chỉ gia tăng đáng kể kim ngạch xuất nhập khẩu mà còn nâng cao vị thế và giữ vững độc lập chủ quyền an ninh quốc gia.

Cuối cùng, ở tầm vĩ mô, là nước có quan hệ truyền thống với cả Nga và Ukraine, Việt Nam đã nêu rõ quan điểm nhất quán là kêu gọi chấm dứt hành động sử dụng vũ lực, nối lại đối thoại và tìm kiếm giải pháp lâu dài cho các bất đồng.

Khi hòa bình được lập lại ở châu Âu, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ đứng trước cơ hội vàng để trở lại Nga và Ukraine với các phương án mới, với hoài bão mới.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thu Hằng phát biểu về tình hình Ukraine hôm 3/3:

Việt Nam yêu cầu tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, đặc biệt là các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.


* Đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam.

Na Uy quyết tâm đồng hành cùng Việt Nam thực hiện mục tiêu phục hồi kinh tế xanh và bền vững

Na Uy quyết tâm đồng hành cùng Việt Nam thực hiện mục tiêu phục hồi kinh tế xanh và bền vững

Đó là khẳng định của Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Grete Lochen trước cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong ...

Bất chấp thách thức, kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng ấn tượng, thương mại bùng nổ, vì sao?

Bất chấp thách thức, kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng ấn tượng, thương mại bùng nổ, vì sao?

Trong khi Mỹ đau đầu với lạm phát cao nhất trong 40 năm, nhiều nước tăng trưởng chậm lại thì GDP Trung Quốc năm 2021 ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Ngày 18/11, Peru ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu nhằm chủ động ứng phó nguy cơ do hiện tượng El Niño.
Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gay gắt với châu Á, nguy cơ thiếu hụt khí đốt và chi phí năng lượng leo thang là nỗi lo với châu Âu.
Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Giá vàng hôm nay 20/11/2026 giảm không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, Fed kiên định với định hướng tăng lãi suất
Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Trừng phạt Nga: Tại sao người phụ nữ này trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?
Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Sau nhiều năm đối mặt với khó khăn, kinh tế Đức đã phát đi những tín hiệu phục hồi tích cực hơn dự kiến.
Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động