 |
| Giàn bơm dầu đứng tại mỏ dầu Inglewood ở Los Angeles, California, Mỹ. (Nguồn: Getty Images) |
Giá dầu thế giới chốt phiên ngày 18/3 với mức tăng và tiếp tục leo cao trong phiên giao dịch ngoài giờ. Diễn biến này xảy ra sau khi Iran tấn công hàng loạt cơ sở năng lượng trên khắp Trung Đông, đáp trả vụ không kích nhằm vào mỏ khí South Pars của nước này – một bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.
Kết thúc phiên 18/3, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 3,8%, lên mức 107,38 USD/thùng, và tiếp tục tăng 5,6% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Trong khi đó, giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 4% vào phiên giao dịch ngoài giờ, sau khi ghi nhận mức tăng nhẹ 0,1% lúc đóng cửa phiên, lên 96,32 USD/thùng.
Chênh lệch giữa giá dầu WTI và giá dầu Brent hiện đang ở mức lớn nhất trong 11 năm, do nguồn cung tại Mỹ gia tăng nhờ xả kho từ Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, cùng với chi phí vận chuyển tăng cao. Ngược lại, giá dầu Brent được hỗ trợ bởi các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng năng lượng tại Trung Đông.
Theo nhà phân tích Ole Hvalbye của SEB, các cuộc tấn công nhằm vào mỏ South Pars đang đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao, và bất kỳ sự leo thang nào tiếp theo nhằm vào hạ tầng năng lượng sẽ tiếp tục khiến giá “vàng đen” đi lên.
| More from WVR |
 Kinh tế Mỹ: Fed 'đứng giữa hai dòng' trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn nhất trong gần sáu thập kỷ |
Xung đột cũng đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Tổng mức cắt giảm sản lượng dầu tại Trung Đông được ước tính vào khoảng 7-10 triệu thùng/ngày, tương đương 7%-10% nhu cầu toàn cầu.
Tại Iraq, Công ty Dầu khí miền Bắc cho biết, xuất khẩu dầu thô từ các mỏ Kirkuk tới cảng Ceyhan (Thổ Nhĩ Kỳ) đã được nối lại qua đường ống, sau khi Chính phủ Iraq và chính quyền khu tự trị Kurdistan đạt thỏa thuận khôi phục dòng chảy từ ngày 17/3.
Công suất ban đầu ước tính khoảng 250.000 thùng/ngày. Riêng công ty dầu khí quốc doanh SOMO của Iraq đã ký các hợp đồng với các hãng vận tải và khách hàng quốc tế để xuất khẩu dầu qua Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan và Syria.
Theo ông Phil Flynn, chuyên gia phân tích cấp cao tại Price Futures Group, việc Iraq tăng nguồn cung diễn ra đúng thời điểm thị trường toàn cầu đang cần thêm dầu, đồng thời gia tăng áp lực lên Iran khi làm suy yếu khả năng sử dụng dầu mỏ như một “quân bài mặc cả”.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết, tồn kho dầu thô của nước này tăng trong khi tồn kho xăng và các sản phẩm chưng cất giảm trong tuần kết thúc ngày 13/3. Cụ thể, tồn kho dầu thô tăng 6,2 triệu thùng, lên 449,3 triệu thùng, cao hơn nhiều so với dự báo thị trường chỉ tăng 383.000 thùng.
| Xung đột Trung Đông: Iran tuyên bố tấn công lực lượng Mỹ tại Saudi Arabia, căng thẳng tại eo biển Hormuz gia tăng Xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu leo thang khi Iran tuyên bố tấn công căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú tại ... |
Trong khi đó, eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 1/3 nguồn cung phân bón thế giới - gần như bị phong tỏa do xung đột tại Trung Đông đang gây ra một "cú sốc" chưa từng có cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng đứt gãy và giá cả leo thang, hàng loạt quốc gia đang phải chạy đua tìm kiếm nguồn cung thay thế nhằm đảm bảo an ninh lương thực.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ngày 17/3 cảnh báo nếu xung đột không chấm dứt trước giữa năm nay và giá dầu duy trì trên mức 100 USD/thùng, sẽ có thêm gần 45 triệu người rơi vào cảnh thiếu đói hoặc thậm chí tồi tệ hơn.
Nguyên nhân chính là do việc phong tỏa eo biển Hormuz làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng phân bón – yếu tố then chốt trong sản xuất nông nghiệp toàn cầu.
| More from WVR |
 EU sẽ ngừng hoàn toàn nhập khẩu năng lượng từ Nga nhằm thực hiện mục tiêu này |
Khu vực Vùng Vịnh hiện chiếm tới 43% lượng urê, 44% lượng lưu huỳnh và hơn 25% lượng amoniac vận chuyển bằng đường biển của toàn cầu. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) - nguyên liệu đầu vào thiết yếu để sản xuất phân bón - đã buộc nhiều nhà sản xuất lớn phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng.
Hệ lụy trực tiếp là sự bùng nổ về giá cả. Dữ liệu từ nền tảng Argus cho thấy, giá urê xuất khẩu từ Trung Đông đã tăng khoảng 40%, từ mức dưới 500 USD/tấn trước khi xung đột nổ ra vọt lên mức hơn 700 USD/tấn. Tại Ai Cập, giá urê cũng tăng 25% lên 625 USD/tấn chỉ trong một thời gian ngắn. Tại thị trường Mỹ, giá các loại phân bón đã ghi nhận mức tăng lên tới 32%.
Tác động của "cú sốc" này đang lan rộng đến các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu. Brazil - quốc gia phụ thuộc gần 100% vào urê nhập khẩu với một nửa được vận chuyển qua eo biển Hormuz - đang đối mặt với rủi ro gián đoạn nguồn cung lớn. Tại Ấn Độ, nơi nhập khẩu hơn 40% phân bón từ Trung Đông, lô hàng 1,3 triệu tấn urê vừa được ký kết đang đối mặt với nguy cơ không thể giao đúng hạn.
Ngay cả một cường quốc nông nghiệp như Mỹ cũng không "miễn nhiễm" với những căng thẳng trên thị trường phân bón. Nông dân nước này đã phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung lên tới 25% ngay trong cao điểm mùa vụ. Giá phân bón tại nước này cũng đã tăng tới 32% kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
Ngân hàng Scotia Bank dự báo xuất khẩu urê toàn cầu trong tháng 3/2026 sẽ sụt giảm mạnh từ mức 3,5-5 triệu tấn trong điều kiện bình thường xuống còn 1,5 triệu tấn. Nếu xung đột tiếp diễn, giá các loại phân bón gốc nitơ có thể tăng gấp đôi, đe dọa nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực toàn cầu.
| Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu? Các cuộc không kích của Mỹ đánh trúng cơ sở hạ tầng quân sự trên đảo Kharg của Iran ở Vịnh Ba Tư. Nếu các ... |
| Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng, căng thẳng tại Trung Đông cùng với sự leo thang của giá dầu và xăng có nguy ... |
| Nhật Bản sửa đổi dự luật tăng cường an ninh kinh tế vì mục tiêu này Ngày 19/3, Nhật Bản phê chuẩn dự luật sửa đổi nhằm tăng cường an ninh kinh tế thông qua những biện pháp như hỗ trợ ... |
| Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo (Nhật Bản) đã đăng bài phân ... |
| Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh? Dù chưa ấn định thời điểm chính thức, song cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập ... |
