Xung đột Trung Đông: Iran tuyên bố tấn công lực lượng Mỹ tại Saudi Arabia, căng thẳng tại eo biển Hormuz gia tăng

Máy bay không người lái của Iran tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Saudi Arabia hồi đầu tháng 3. (Nguồn: PBS News)

Tối 14/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa nhằm vào lực lượng Mỹ đồn trú tại Căn cứ Không quân Prince Sultan ở khu vực Al-Kharj của Saudi Arabia.

Theo IRGC, căn cứ này được sử dụng để triển khai các máy bay chiến đấu F-35, F-16 và là nơi tập kết các xe bồn chở nhiên liệu phục vụ hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực.

Phía Saudi Arabia chưa đưa ra xác nhận ngay lập tức về vụ tấn công. Tuy nhiên trước đó, Bộ Quốc phòng nước này cho biết các hệ thống phòng không đã đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo đang hướng về khu vực Al-Kharj.

Cùng ngày, Iran tuyên bố mở rộng danh sách các mục tiêu tấn công trong khu vực sau cuộc không kích của Mỹ nhằm vào đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu thô quan trọng của nước này.

IRGC cho biết các cơ sở liên quan đến Mỹ tại Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), bao gồm cảng biển, cầu cảng và các căn cứ quân sự, hiện được coi là “mục tiêu hợp pháp”. Lực lượng này cũng khuyến cáo người dân tại UAE tránh xa những địa điểm trên nhằm hạn chế thương vong dân sự.

Ngay sau đó, Cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE Anwar Gargash bác bỏ cáo buộc của Iran cho rằng cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Kharg được tiến hành từ lãnh thổ UAE, cho rằng nhận định này phản ánh “sự nhầm lẫn và thiếu khôn ngoan trong chính sách của Tehran”.

Truyền thông nhà nước Iran cùng ngày dẫn tuyên bố của Bộ Quốc phòng nước này cho biết Tehran sẽ tăng cường sử dụng các loại vũ khí tiên tiến có sức công phá lớn hơn trong cuộc xung đột hiện nay.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cảnh báo Ukraine có thể trở thành “mục tiêu hợp pháp” nếu tiếp tục hỗ trợ Israel đối phó với các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của Tehran.

Song song với các diễn biến trên, căng thẳng tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, cũng đang gia tăng khi Iran siết chặt kiểm soát hoạt động hàng hải trong khu vực, trong khi Mỹ triển khai thêm lực lượng quân sự tới Trung Đông.

Theo các nguồn tin quốc phòng Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng nước này đã phê duyệt đề xuất của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) điều Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31, lực lượng thường trú tại Nhật Bản tới khu vực.

Đơn vị này gồm khoảng 2.200 lính thủy quân lục chiến, được triển khai trên ba tàu tấn công đổ bộ do tàu USS Tripoli dẫn đầu, cùng các máy bay tiêm kích F-35 và máy bay vận tải cất – hạ cánh thẳng đứng V-22 Osprey.

Giới chức Mỹ cho biết việc tăng cường lực lượng nhằm mở rộng các lựa chọn tác chiến và chuẩn bị cho khả năng bảo đảm tự do hàng hải tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh Washington không có kế hoạch tiến hành chiến dịch trên bộ tại Iran.

Tư lệnh lực lượng hải quân thuộc IRGC, Đô đốc Alireza Tangsiri tuyên bố mọi tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz phải được Tehran cho phép. Tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cũng cho rằng việc đóng eo biển này có thể được sử dụng như một “công cụ gây sức ép”.

Trước nguy cơ gián đoạn vận tải biển, một số quốc gia đã tìm cách đàm phán trực tiếp với Iran nhằm bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của mình. Tehran đã cho phép hai tàu chở khí mang cờ Ấn Độ đi qua eo biển, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cho biết một tàu của nước này cũng được cấp phép sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao.

Theo các nguồn tin châu Âu, Pháp và Italy cũng đã bắt đầu trao đổi với Iran nhằm tìm giải pháp bảo đảm hành lang hàng hải an toàn cho tàu thuyền trong khu vực. Giới quan sát cho rằng những diễn biến này cho thấy căng thẳng tại eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn năng lượng của thế giới tiếp tục gia tăng.