 |
| (Ảnh minh họa) |
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ được đăng trên tờ Epidemiology, lúc trẻ thông minh hơn thì về già sẽ sống lâu hơn. Tiến sĩ Laurie Martin và Laura Kubzansky tại Trường Y Harvard khảo sát 862 cụ già đã được đo chỉ số IQ lúc nhỏ và phát hiện những người có chỉ số IQ cao sống thọ hơn so với nhóm có chỉ số IQ thấp. Chẳng hạn các cụ có IQ ở mức 150 lúc còn nhỏ thì giảm được 44% nguy cơ tử vong so với các cụ có IQ là 135. Một nghiên cứu khác do Giáo sư tâm lý học Ian Deary ở ĐH Edinburgh tiến hành ở Scotland cũng cho thấy IQ thấp hơn 15 điểm thì tỷ lệ tử vong sẽ cao hơn 17%.
Để hiểu rõ cơ chế tác động của chỉ số IQ lên tuổi thọ có thể giúp cải thiện sức khỏe con người, Giáo sư Ian Deary đã đăng tải trên Project Syndicate, nêu ra một số cách giải thích tại sao người thông minh hơn lại sống thọ hơn:
Thứ nhất, thông minh tương quan chặt chẽ với hiểu biết về sức khỏe - khả năng hiểu và theo chỉ dẫn của các đơn thuốc để phòng bệnh và chữa bệnh. Thực vậy, những người thông minh sẽ tiếp cận và xử lý thông tin về y học tốt hơn. Theo số liệu đăng trên tạp chí Personality & Social Psychology, chỉ trong hơn 2.500 bệnh nhân của một bệnh viện ở Mỹ, đã có tới 26% hiểu sai hướng dẫn của bác sĩ, chưa kể 30% bệnh nhân sử dụng thuốc theo cách đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe của họ. Điều này phản ánh vấn đề bệnh nhân không hiểu hướng dẫn của bác sĩ và cũng lý giải sự thất bại của các chương trình sức khỏe cộng đồng nhằm làm giảm khoảng cách sức khỏe giàu-nghèo là do những bệnh nhân có chỉ số IQ thấp đang sử dụng những phúc lợi được hưởng kém hiệu quả.
Mặt khác, người hiểu biết rõ về sức khỏe cũng giúp đưa ra được những quyết định đúng và kịp thời, đặc biệt là với các bệnh kinh niên như hen suyễn, tiểu đường và tim mạch. Việc này cũng giống như làm việc nơi công sở, những người thông minh sẽ hiểu những gì cần làm nhanh hơn, cái gì quan trọng và cái gì không quan trọng để xử lý trong những tình huống khẩn cấp.
Thứ hai, thông minh tương quan chặt chẽ với môi trường và gien. Ngoài yếu tố về gien di truyền, những đứa trẻ được nuôi dưỡng tốt có xu hướng thông minh hơn, khỏe mạnh hơn và sống lâu hơn. Rõ ràng, người thông minh sẽ biết nên ăn uống, tập luyện thế nào tốt cho sức khỏe hay tránh xa thuốc lá… Một nghiên cứu do Trung tâm Kiểm soát và ngăn ngừa bệnh dịch Mỹ tiến hành đã chỉ ra rằng các cử nhân đại học có xu hướng khỏe gấp 3 lần những người chưa học hết cấp 3. Hoặc với những trẻ có cân nặng thấp hơn (không tính cân nặng lúc sơ sinh), chỉ số IQ của chúng có xu hướng thấp hơn những trẻ có cân nặng bình thường. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu còn nhìn nhận IQ cao không chỉ thể hiện một bộ não hiệu quả. Não bộ chỉ là một cơ quan trong cơ thể con người, vì vậy những người có bộ não hoạt động tốt lúc đầu đời cũng có thể là có các cơ quan và hệ thống khác hiệu quả hơn.
Thứ ba, thông minh tương quan rất rõ ràng với sự giàu có và địa vị xã hội. Trong cuốn Social Determinants of Health của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có viết: Những người sống gần với đáy của “chiếc thang” xã hội có nguy cơ mắc bệnh hiểm nghèo và chết yểu cao gấp hai lần với những người sống gần phần trên của thang. Một bằng chứng khác, chỉ số IQ trung bình của người dân Mỹ theo Viện Dân số là 111. Chỉ số này đối với những lao động không có trình độ là 89. Một người Mỹ có chỉ số IQ trong khoảng từ 76 đến 90 (thấp hơn nhiều so với mức trung bình) có nguy cơ sống trong nghèo đói gấp 8 lần so với một người IQ trên 125.
Thực ra, lập luận một cách logic cũng thấy những người lúc nhỏ thông minh hơn sẽ có xu hướng được giáo dục tốt hơn, làm những công việc có địa vị hơn, có thu nhập cao hơn và sống ở những nơi giàu có hơn. Từ giàu có và địa vị xã hội cao, họ có điều kiện tiếp cận với y tế nhiều hơn, được bảo vệ nhiều hơn, ít dẫn tới stress, một trong những nguyên nhân ảnh hưởng lớn tới sức khỏe con người.
Hạnh Thúy(Theo Project Syndicate, Epidemiology)
