Cạnh tranh Mỹ-Trung tại Đông Á: Cuộc chiến 'mượn tay kẻ khác' hay sự đối đầu chiến lược giữa hai siêu cường?

Thái Bình
Đông Á được công nhận là một trong những khu vực phát triển năng động nhất, với sự thừa nhận trên trường quốc tế. Tuy nhiên, các vấn đề chính trị đã dẫn đến một nghịch lý gây bất ổn cho môi trường kinh tế trong khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á
Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại Đông Á đang trở nên gay gắt hơn. (Nguồn: Getty Images)

Đông Á trên bàn cờ chính trị quốc tế

Những hành động gần đây của Trung Quốc cho thấy nước này muốn thâu tóm được Đông Á và chính tham vọng này đã ảnh hưởng tới quan hệ Mỹ-Trung Quốc trong khu vực.

Thách thức chính đối với Trung Quốc là làm cho Mỹ từ bỏ ý định can thiệp Đông Á nhằm tạo thế cân bằng chiến lược. Tuy nhiên hành động này có thể kích động Mỹ và các đồng minh của Washington tại Đông Á như Nhật Bản, vốn luôn ủng hộ Mỹ ngăn chặn sự thống trị của Trung Quốc tại khu vực.

Trong khi đó, thách thức đối với Mỹ và các đồng minh ở Đông Á phức tạp hơn vì vai trò của Trung Quốc trong việc ổn định nền kinh tế thế giới.

Đây có thể là một cuộc chiến tranh "mượn tay kẻ khác" của cả hai siêu cường ở khu vực Đông Á, nơi xung đột có thể ảnh hưởng đến ổn định chiến lược của khu vực.

Địa vị chiến lược của Mỹ nằm ở khả năng và sức mạnh triển khai thực tế trong khoảng thời gian dài. Chính điều này đã trở thành nền tảng cho các chính sách và định hình mạng lưới đồng minh của cường quốc số một thế giới.

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Theo trang wedge.ismedia.jp ngày 29/11, chính phủ Nhật Bản đang thể hiện sự bối rối trước ý định tẩy chay ngoại giao đối với Thế ...

Tại Mỹ, có một quan điểm khá phổ biến rằng, mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh ở châu Á là trở thành bá chủ khu vực và xây dựng một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm.

Thứ nhất, Bắc Kinh ủng hộ các mối quan hệ đơn cực ở cả cấp độ toàn cầu và khu vực, đồng thời tin rằng, với tốc độ tăng trưởng kinh tế hiện nay, xu hướng này sẽ tiếp tục phổ biến trong tham vấn chính trị ở châu Á và tác động đến các vấn đề của khu vực sẽ diễn ra đa dạng và toàn diện hơn.

Thứ hai, dù muốn tăng cường ảnh hưởng tại châu Á, Trung Quốc rõ ràng hiểu rằng, với những phạm vi quyền lực cứng và đặc biệt là quyền lực mềm, Bắc Kinh có thể sẽ không bao giờ giành được sự tôn trọng như Trung Hoa cổ đại từng có, hay tương tự những gì mà Mỹ sở hữu trong khu vực ở thời điểm hiện tại.

Cách tiếp cận luôn khác biệt

Từ góc độ của Trung Quốc, Mỹ là một cường quốc tại Đông Á, dù không phải là một cường quốc châu Á. Các lợi ích chính trị, kinh tế cũng như an ninh tại khu vực của Washington cũng như những cam kết về sự phát triển ổn định và thịnh vượng cho khu vực có sự gắn kết chặt chẽ.

Trung Quốc đánh giá cao vai trò mang tính xây dựng của Mỹ trong các vấn đề khu vực. Tuy nhiên, Bắc Kinh cảm thấy “không thoải mái” với một số chính sách của Washington.

Với tư cách siêu cường, Mỹ đã quá lấn lướt và thậm chí là can thiệp quá sâu vào việc quản lý các vấn đề khu vực, không mấy để tâm tới quan điểm của những nhân tố khác, thiếu sự hiểu biết đúng mực về các vấn đề văn hóa, lịch sử và các giá trị.

Những tác động này sẽ tạo thêm không gian để Mỹ đối phó với Trung Quốc ở Đông Á. Thúc đẩy chính sách an ninh chiến lược toàn diện là nhu cầu cần thiết để đảm bảo lợi ích quốc gia trong khu vực.

Tin liên quan
Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư? Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng di cư?

Cả hai quốc gia đều nhìn nhận đối phương tiềm ẩn các mối đe dọa, và vì vậy luôn tìm cách củng cố năng lực để đảm bảo an ninh và an toàn.

Mỹ gặp bất lợi về địa lý khi đối phó với một cường quốc khác ở xa, gặp nhiều khó khăn trong duy trì quân đội và bảo vệ đồng minh. Cách hành xử gây hấn trong cạnh tranh chiến lược có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn. Mỹ có thể phải chấp nhận những thực tế chiến lược của Trung Quốc để bình thường hóa quan hệ.

Mặt khác, Trung Quốc cũng nên xem xét lại các chính sách của mình ở Đông Á và Ấn Độ Dương. Tất nhiên, răn đe vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các quốc gia có những hành vi bành trướng và quá khích trong khu vực.

Vì vậy, để có những hoạch định chiến lược cụ thể nhằm cạnh tranh với Trung Quốc ở Đông Á, điều then chốt mà Mỹ cần là minh bạch hóa các hành động và kế hoạch nhằm thúc đẩy mục tiêu của mình, đồng bộ hành động với các mục tiêu về chính sách.

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Tin thế giới 1/12: Nga nói Mỹ đã lộ rõ sự yếu kém; Lời mời gọi đáng lo ngại của Belarus; WHO nói gì về biến thể Omicron?

Nga-Mỹ 'lời qua tiếng lại', Nga-Ukraine tranh cãi căng thẳng, quan hệ Nga-Belarus, căng thẳng Mỹ-Trung... là những sự kiện quốc tế nổi bật 24h ...

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Bộ trưởng Mỹ: 'Có một cuộc chạy đua vũ trang giữa Mỹ và Trung Quốc'

Ngày 30/11, Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall cho biết, Mỹ và Trung Quốc đang chạy đua vũ trang để phát triển các loại ...

(theo Modern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thủ tướng Nhật Bản tuyên bố Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng'

Thủ tướng Nhật Bản tuyên bố Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng'

Thủ tướng Nhật Bản khẳng định, Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng' của Tokyo.
Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 được trao cho Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel với những phát hiện về quang di truyền học, công nghệ.
Căng thẳng leo thang, Anh phát cảnh báo cứng rắn với Israel

Căng thẳng leo thang, Anh phát cảnh báo cứng rắn với Israel

Anh sẽ trục xuất 27 nhà ngoại giao Israel ở London nếu quốc gia Trung Đông không hủy quyết định đóng cửa Tổng lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem.
Iran: Chủ tịch Quốc hội cáo buộc Mỹ không thực hiện cam kết, Tổng thống nói đàm phán chẳng còn ý nghĩa

Iran: Chủ tịch Quốc hội cáo buộc Mỹ không thực hiện cam kết, Tổng thống nói đàm phán chẳng còn ý nghĩa

Chủ tịch Quốc hội và Tổng thống của Iran đồng loạt chỉ trích Mỹ không thực hiện các cam kết trong các thỏa thuận giữa hai nước.
Indonesia đăng quang FIFA ASEAN Cup 2026

Indonesia đăng quang FIFA ASEAN Cup 2026

Đội tuyển Indonesia đăng quang FIFA ASEAN Cup 2026 khi vượt qua Thái Lan trong loạt sút luân lưu, sau khi hai đội hòa trong 120 phút thi đấu.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 6/10/2026: Song Tử vận may tài lộc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 6/10/2026: Song Tử vận may tài lộc

Tử vi hôm nay 6/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Thủ tướng Nhật Bản tuyên bố Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng'

Thủ tướng Nhật Bản tuyên bố Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng'

Thủ tướng Nhật Bản khẳng định, Trung Quốc là 'nước láng giềng quan trọng' của Tokyo.
Căng thẳng leo thang, Anh phát cảnh báo cứng rắn với Israel

Căng thẳng leo thang, Anh phát cảnh báo cứng rắn với Israel

Anh sẽ trục xuất 27 nhà ngoại giao Israel ở London nếu quốc gia Trung Đông không hủy quyết định đóng cửa Tổng lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem.
Iran: Chủ tịch Quốc hội cáo buộc Mỹ không thực hiện cam kết, Tổng thống nói đàm phán chẳng còn ý nghĩa

Iran: Chủ tịch Quốc hội cáo buộc Mỹ không thực hiện cam kết, Tổng thống nói đàm phán chẳng còn ý nghĩa

Chủ tịch Quốc hội và Tổng thống của Iran đồng loạt chỉ trích Mỹ không thực hiện các cam kết trong các thỏa thuận giữa hai nước.
Bốn nước châu Phi nhóm họp tại Ai Cập, tìm giải pháp cho thách thức an ninh chung

Bốn nước châu Phi nhóm họp tại Ai Cập, tìm giải pháp cho thách thức an ninh chung

Ai Cập, Eritrea, Somalia và Sudan kêu gọi giải pháp chính trị, hòa bình cho các điểm nóng khu vực, trong đó có tình hình Sudan và Ethiopia.
Lào có Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội mới

Lào có Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội mới

Lào bổ nhiệm cựu Phó Thủ tướng Saleumxay Kommasith làm Thủ tướng, trong khi Thủ tướng mãn nhiệm Sonexay Siphandone giữ chức Chủ tịch Quốc hội.
Thủ tướng Tây Ban Nha ấn định lịch bầu cử sớm

Thủ tướng Tây Ban Nha ấn định lịch bầu cử sớm

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez thông báo tổ chức bầu cử sớm vào ngày 29/11, sau khi quốc hội bác các biện pháp hỗ trợ nhà ở của chính phủ.
Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cửa đã mở, đường còn xa

Đàm phán hòa bình Nga - Ukraine: Cửa đã mở, đường còn xa

Sau hơn bốn năm xung đột, cánh cửa ngoại giao giữa Nga và Ukraine đang có dấu hiệu mở trở lại.
Xung đột Mỹ - Iran: ‘Ngách cửa’ mới, rối ren cũ

Xung đột Mỹ - Iran: ‘Ngách cửa’ mới, rối ren cũ

Bước sang tháng thứ tám, xung đột Mỹ - Iran đang đưa ngoại giao trở lại vị trí trung tâm, song chưa đủ gần để tạo ra một bước đột phá.
Pháp - Tây Ban Nha củng cố trục hợp tác trong EU

Pháp - Tây Ban Nha củng cố trục hợp tác trong EU

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Tây Ban Nha là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của một tổng thống Pháp kể từ năm 2009.
Từ thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc đến Đại hội đồng LHQ: Khi ngoại giao cường quốc trở lại trung tâm của thế giới

Từ thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc đến Đại hội đồng LHQ: Khi ngoại giao cường quốc trở lại trung tâm của thế giới

Việc Chủ tịch Trung Quốc thăm Washington đúng vào thời điểm Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng LHQ diễn ra ở New York tạo nên hình ảnh đặc biệt.
Bầu cử Đức: Liệu gió có đổi chiều?

Bầu cử Đức: Liệu gió có đổi chiều?

Thất bại liên tiếp trong các cuộc bầu cử nghị viện bang đặt Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo cầm quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz trước nhiều thách thức.
Thỏa thuận an ninh Greenland: Hạ nhiệt đối đầu, mở lối hợp tác

Thỏa thuận an ninh Greenland: Hạ nhiệt đối đầu, mở lối hợp tác

Mỹ, Đan Mạch và Greenland (vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch) đã nhất trí ký thỏa thuận an ninh ba bên tại New York ngày 22/9.
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Dân số thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chóng, tạo điều kiện cho một khái niệm chung đang dần định hình: Kinh tế bạc.
Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh không đơn thuần là câu chuyện về giảm phát thải hay bảo vệ môi trường.
5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), với những lợi thế khác nhau ở từng khâu của chuỗi công nghệ.
Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal không chỉ giúp tầng ozone hồi phục mà còn giải quyết một bài toán mới: Làm mát Trái đất mà không làm nóng thêm khí hậu.
Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Lực lượng Houthi khuấy đảo Biển Đỏ: Vì sao eo biển Bab el-Mandeb trở thành điểm nóng?

Eo biển Bab el-Mandeb đang trở thành tâm điểm mới trong cuộc khủng hoảng khu vực ngày càng lan rộng.
Phiên bản di động