Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?

Hoàng Phú
Châu Á cần coi người già là tài sản phải được nuôi dưỡng thông qua quản lý nguồn nhân lực tốt hơn. Đó là nhận định trong bài viết đăng trên tờ SCMP của nhà báo kỳ cựu chuyên về kinh tế và tài chính châu Á Anthony Rowley.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?
Tốc độ già hoá dân số ở châu Á ngày càng nhanh.

Tốc độ già hoá ở châu Á đang diễn ra nhanh, dẫn đầu là Nhật Bản, tiếp đến là Hàn Quốc và Thái Lan, Trung Quốc và nhiều nền kinh tế khác.

Sự thay đổi nhân khẩu học này đang báo hiệu cho sự kết thúc của “phép màu kinh tế” châu Á?

Bất kỳ ai quen với việc ghi sổ kế toán kép đều biết rằng mọi tài sản đều có một khoản nợ tương ứng và ngược lại. Nhưng châu Á ngày càng coi tình trạng già hóa dân số là một thực tế cần phải chấp nhận hơn là một tài sản cần được nuôi dưỡng.

Vì vậy, các nước châu Á nhìn chung đang không đánh giá cao người cao tuổi - coi họ như tài sản dư thừa chứ không phải là nguồn tiềm năng có khả năng đóng góp cho tăng trưởng quốc gia.

Đây là một trong những kết luận của tôi khi điều hành một cuộc thảo luận gần đây của nhóm chuyên gia về già hóa và suy giảm dân số tại Câu lạc bộ Phóng viên nước ngoài Nhật Bản (FCCJ) ở Tokyo.

Cạnh tranh giữa các nền kinh tế châu Á ngày càng khốc liệt khi các nước tranh giành thị phần trong nền kinh tế toàn cầu bị đe dọa bởi sự phân tán và thu hẹp do động cơ chính trị, sự cạnh tranh trong chuỗi cung ứng và chủ nghĩa bảo hộ thương mại.

Nâng cao năng suất để tăng sức cạnh tranh đang trở thành nỗi ám ảnh và tài sản được ưu tiên là tài sản vật chất gắn liền với công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo hơn là con người.

Tuy nhiên, trừ khi đầu tư nhiều hơn vào con người, vấn đề dân số già hóa sẽ ngày càng đè nặng lên ngân sách quốc gia, có thể gây ra cuộc nổi dậy của người nộp thuế. Người cao tuổi sẽ trở thành gánh nặng cho xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh phổ biến các chế độ lương hưu phúc lợi xác định, trong đó những khoản tiền cố định được hứa trước cho người về hưu.

Aiko Kikkawa, nhà kinh tế cấp cao tại Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và là tác giả chính của báo cáo chính sách “Già hóa tốt ở châu Á” công bố trong tháng này, nhận xét thách thức không còn xa như nhiều người nghĩ. Chuyên gia ADB ví vấn đề này giống như “con voi trong tủ” - thứ mà mọi người biết là có nhưng sự hiện diện của nó lại không muốn thừa nhận. Trong các xã hội bận tâm đến sản lượng và hiệu quả, một số người coi lão hóa là “kẻ thù bên trong”.

Kikkawa cho biết: “Vấn đề này khá cấp bách và sẽ định hình lại nền kinh tế và xã hội của chúng ta”. Các nhà hoạch định chính sách phải tập trung vào các vấn đề như sức khỏe, đời sống năng suất, an ninh kinh tế, sự tham gia của gia đình và xã hội – một mệnh lệnh cao cả (và tốn kém) nhưng phải được tuân theo nếu phép màu châu Á không kết thúc sớm.

Ngoài Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan cũng đang tiến tới trở thành những xã hội già hóa trong khi Trung Quốc đang đi theo hướng đó một cách nhanh chóng. Chỉ có Ấn Độ là vẫn còn khá trẻ, trong số những quốc gia đông dân nhất châu Á.

Số liệu của Nhật Bản cho thấy gần 30% dân số nước này có độ tuổi từ 65 trở lên. ADB không liệt kê Nhật Bản vào khu vực châu Á “đang phát triển” nhưng báo cáo của họ cho thấy tỷ lệ dân số trên 60 tuổi đạt 20% ở Hàn Quốc và Thái Lan, trong đó Trung Quốc cũng đang tiến gần đến mức đó.

Ở châu Á đang phát triển, nơi mà báo cáo bao gồm hầu hết khu vực, tỷ lệ những người từ 60 tuổi trở lên dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi lên khoảng 1,2 tỷ vào năm 2050, hay 1/4 dân số trong khu vực.

Vấn đề lão hóa không thể được giải quyết đơn giản bằng cách tăng nhập cư hoặc cải thiện lương hưu. Naohiro Ogawa, một thành viên khách mời tại Viện Ngân hàng Phát triển châu Á, nhận xét tại sự kiện FCCJ, khoảng 80% dân số châu Á đang sống trong các xã hội có mức sinh dưới mức thay thế. Quỹ Tiền tệ Quốc tế ghi nhận hôm thứ Ba vừa qua rằng tỷ lệ sinh ở Hàn Quốc và Nhật Bản hiện thuộc hàng thấp nhất thế giới, lần lượt là 0,72 và 1,26.

Tại sự kiện FCCJ, cả Kikkawa và Ogawa đều đưa ra tranh luận về một cách tiếp cận toàn diện hơn, bao gồm mọi thứ từ giáo dục trọn đời và chăm sóc sức khỏe đến quản lý nguồn nhân lực tốt hơn đối với người lớn tuổi.

Nhật Bản chứng kiến ​​sự gia tăng 'những cái chết cô đơn' ở người già trong bối cảnh kêu gọi giải quyết sự cô lập xã hội

Một điểm quan trọng, không phải lúc nào cũng được chú ý, đó là xã hội châu Á đang chứng kiến ​​không chỉ tỷ lệ sinh giảm và dân số già đi mà còn không tận dụng được nguồn nhân lực của mình.

Như Ogawa đã lưu ý, người cao tuổi là “nguồn năng lực làm việc chưa được khai thác”. Đã đến lúc phải “đo lường lại tình trạng già hóa dân số, dựa trên khả năng nhận thức”, mà ông khẳng định thường cao hơn độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc được đề xuất.

Ông trích dẫn dữ liệu cho thấy việc giữ chân người lao động lớn tuổi có thể tăng thêm 1,4% vào tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của Nhật Bản và một con số tương tự ở Hàn Quốc, trong khi những nước khác như Trung Quốc cũng sẽ được hưởng lợi.

Việc sử dụng các bài kiểm tra nhận thức tương đối đơn giản có thể xác định người lao động có thể tiếp tục làm công việc được trả lương sau khi nghỉ hưu theo luật định, đặc biệt nếu công việc được thực hiện thân thiện với lứa tuổi hơn thông qua sắp xếp công việc linh hoạt. Nhưng điều đó có nghĩa là người lao động không thể dựa vào một bộ kỹ năng được học sớm trong đời và với tốc độ thay đổi công nghệ, sẽ cần phải đào tạo lại ở tuổi trung niên, đồng nghĩa với việc đầu tư nhiều hơn vào nguồn nhân lực.

Cuộc tranh luận ngày càng chuyển sang cuộc chiến giữa con người và máy móc – tự động hóa để thay thế những người lao động già hoặc đầu tư nhiều hơn vào chăm sóc nguồn nhân lực và đào tạo năng suất. Nhà kinh tế học Nhật Bản Jesper Koll lập luận già hóa dân số có thể đóng vai trò vừa là chất xúc tác cho tái cơ cấu công nghiệp vừa là sự chuyển giao tài sản khổng lồ từ người già sang người trẻ, từ đó cung cấp nguồn tài chính hoặc đầu tư trong tương lai.

Theo quan điểm này, phép lạ kinh tế châu Á vẫn chưa kết thúc mà đang thay đổi đến mức các xã hội giàu tài sản - đặc biệt là Nhật Bản và Trung Quốc - sử dụng tiền tiết kiệm của mình để tài trợ cho một phép lạ kinh tế mới dựa trên năng suất. Nhưng điều này không làm mất đi nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực tốt hơn. Chúng ta cần đặt lại câu hỏi: “Còn người lao động thì sao?”

Kinh tế Mỹ tốt hơn những gì người dân lo lắng, đang dẫn đường và thúc đẩy đoàn tàu kinh tế toàn cầu

Kinh tế Mỹ tốt hơn những gì người dân lo lắng, đang dẫn đường và thúc đẩy đoàn tàu kinh tế toàn cầu

Theo một cuộc thăm dò độc quyền của Newsweek, đa số người Mỹ cho rằng, nền kinh tế Mỹ đang đi sai hướng. Nhưng các ...

Kinh tế châu Âu: Thừa nhận chỉ là ‘phàm nhân’, nỗi sợ tụt hậu trước Mỹ-Trung Quốc, 2 sai lầm lịch sử, không sập bẫy ‘phép màu’ (Kỳ cuối)

Kinh tế châu Âu: Thừa nhận chỉ là ‘phàm nhân’, nỗi sợ tụt hậu trước Mỹ-Trung Quốc, 2 sai lầm lịch sử, không sập bẫy ‘phép màu’ (Kỳ cuối)

Châu Âu đang quay cuồng với “2 sai lầm lịch sử to lớn”: Sớm loại bỏ năng lượng hạt nhân, đặc biệt là ở các ...

(Theo SCMP)

Đọc thêm

XSDN 19/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 19/6/2024. xổ số Đồng Nai ngày 19 tháng 6

XSDN 19/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 19/6/2024. xổ số Đồng Nai ngày 19 tháng 6

XSDN 19/6 - Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay - XSDN 19/6/2024. XSDN thứ 4. Ket qua xo so dong nai. kết quả xổ số Đồng ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2024: Tuổi Mùi đầu tư hợp lý

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2024: Tuổi Mùi đầu tư hợp lý

Xem tử vi 19/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 19/6/2024 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 19/6/2024, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2024

Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 19/6/2024, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2024

Lịch âm 19/6. Lịch âm hôm nay 19/6/2024? Âm lịch hôm nay 19/6. Lịch vạn niên 19/6/2024. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
XSST 19/6, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 19/6/2024. xổ số Sóc Trăng ngày 19 tháng 6

XSST 19/6, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 19/6/2024. xổ số Sóc Trăng ngày 19 tháng 6

XSST 19/6 - Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay - XSST 19/6/2024. KQXSST thứ 4. Ket qua xo soc trang. xổ số Sóc Trăng ngày 19 ...
XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6 - xổ số hôm nay 19/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 19/6/2024. xổ số hôm nay ngày 19 tháng 6. XSMN thứ 4. xo so ...
Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 19/6/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
Điểm tin thế giới sáng 19/6: Malaysia sẽ sớm gia nhập BRICS, Armenia mua pháo tự hành CAESAR của Pháp, cảnh báo nắng nóng ở nhiều nước

Điểm tin thế giới sáng 19/6: Malaysia sẽ sớm gia nhập BRICS, Armenia mua pháo tự hành CAESAR của Pháp, cảnh báo nắng nóng ở nhiều nước

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 19/6.
Tin thế giới 18/6: Nga tuyên bố chấm dứt một 'trò hề' tranh cãi, NATO sửa lời về vũ khí hạt nhân? Hàn Quốc khôi phục quy trình tác chiến ở biên giới

Tin thế giới 18/6: Nga tuyên bố chấm dứt một 'trò hề' tranh cãi, NATO sửa lời về vũ khí hạt nhân? Hàn Quốc khôi phục quy trình tác chiến ở biên giới

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin quốc tế nổi bật trong 24 giờ qua.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường công du Malaysia

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường công du Malaysia

Bộ Ngoại giao Malaysia vừa ra thông cáo cho biết, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường thăm chính thức quốc gia Đông Nam Á này từ ngày 18-20/6.
Nga: Điều hàng chục phương tiện đến Thái Bình Dương tập trận; cảnh báo EU đòn 'ăn miếng trả miếng'

Nga: Điều hàng chục phương tiện đến Thái Bình Dương tập trận; cảnh báo EU đòn 'ăn miếng trả miếng'

Hạm đội Thái Bình Dương của Nga đã bắt đầu triển khai lực lượng trong khuôn khổ cuộc tập trận liên hợp tại một số vùng biển ở Thái Bình Dương.
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio cân nhắc thăm Đức

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio cân nhắc thăm Đức

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đang cân nhắc công du Đức trong tháng 7 để hội đàm với người đồng cấp nước chủ nhà Olaf Scholz.
Mỹ-EU bàn về tác động của biến đổi khí hậu tới an ninh

Mỹ-EU bàn về tác động của biến đổi khí hậu tới an ninh

Mỹ và EU nhấn mạnh mối liên hệ ngày càng tăng giữa khí hậu và an ninh, cũng như sự cần thiết phải có những cách tiếp cận mang tính hợp tác.
Quan điểm của Mỹ và Trung Quốc từ Đối thoại Shangri-La

Quan điểm của Mỹ và Trung Quốc từ Đối thoại Shangri-La

Dù có một số điểm chung, bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Trung Quốc tại Singapore cũng cho thấy những khác biệt trong cách nhìn nhận của mỗi bên.
Hội nghị thượng đỉnh G7: Vượt khó có thành?

Hội nghị thượng đỉnh G7: Vượt khó có thành?

Khó khăn trong nước, thách thức quốc tế “bủa vây” lãnh đạo các nước thành viên khiến Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay ở Italy trở nên đáng chú ý hơn.
Canh bạc chính trị mới của ông Macron

Canh bạc chính trị mới của ông Macron

Trước thất bại của Đảng cầm quyền Phục hưng vào Nghị viện châu Âu, Tổng thống Macron đã phải giải tán Quốc hội để mở đường cho các cuộc tổng tuyển cử mới.
Bầu cử ở Ấn Độ: Chiến thắng sít sao, bài toán dang dở

Bầu cử ở Ấn Độ: Chiến thắng sít sao, bài toán dang dở

Cuộc tổng tuyển cử Ấn Độ kết thúc thành công, Thủ tướng Modi đắc cử nhiệm kỳ thứ ba với kết quả không như kỳ vọng...
Khẳng định quyết tâm Pháp-Đức

Khẳng định quyết tâm Pháp-Đức

Chuyến thăm Đức của Tổng thống Pháp với những kết quả đạt được tạo nên dấu mốc mới, là biểu tượng quan trọng mới trong lịch sử quan hệ giữa hai nước.
Đối thoại Shangri-La: Có thể và không thể

Đối thoại Shangri-La: Có thể và không thể

Đến hẹn lại tới, hàng trăm đại biểu từ gần 50 quốc gia tụ hội ở Singapore, tham dự Đối thoại Shangri-La lần thứ 21.
Giấc mơ vũ trụ của Trung Quốc

Giấc mơ vũ trụ của Trung Quốc

Câu chuyện Vạn Hồ cố gắng phóng mình vào không gian bằng một chiếc ghế cho thấy khát vọng này đã rất lâu đời ở Trung Quốc.
IUU và nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái biển

IUU và nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái biển

Đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với hệ sinh thái biển.
Hiệp ước di cư và tị nạn mới của châu Âu

Hiệp ước di cư và tị nạn mới của châu Âu

Nghị viện châu Âu đã thông qua Hiệp ước về di cư và tị nạn, một dự án được khởi động cách đây chín năm và trải qua rất nhiều thăng trầm.
Xu thế luật hóa các tiêu chuẩn xanh của EU

Xu thế luật hóa các tiêu chuẩn xanh của EU

Xu hướng chuyển đổi xanh mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng kéo theo sự phân hóa giữa các nhóm quốc gia.
Tại sao Mỹ trừng phạt năng lượng hạt nhân của Nga?

Tại sao Mỹ trừng phạt năng lượng hạt nhân của Nga?

Mỹ cấm nhập khẩu uranium được làm giàu từ Nga. Cấm vận này ảnh hưởng đến công nghiệp hạt nhân dân sự của Mỹ thế nào và và liệu châu Âu có sẵn sàng hỗ ...
Nửa thế kỷ 'gọi tên' một cường quốc hạt nhân

Nửa thế kỷ 'gọi tên' một cường quốc hạt nhân

Cách đây nửa thế kỷ, Ấn Độ đã kích nổ thành công quả bom hạt nhân đầu tiên, chính thức đưa New Delhi gia nhập câu lạc bộ các cường quốc hạt nhân.
Phiên bản di động