Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Học giả Carlo Bonura* đã có bài viết trên East Asia Forum về vai trò của châu Á trong chiến lược "Nước Anh toàn cầu" của London.
Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'
Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'. (Nguồn: Reuters)

Những bước tiến của "Nước Anh toàn cầu"

Kể từ tháng 5/2021, Anh đã gặt hái được thành công đáng kể trong các hoạt động ngoại giao tại châu Á và Thái Bình Dương.

Cụ thể, quốc gia này đã được Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) chấp thuận đơn xin trở thành đối tác đối thoại của khối hồi tháng 5, ký kết Hiệp định thương mại tự do với Australia và khởi động nỗ lực trở thành thành viên của Hiệp định Đối tác Tiến bộ và Toàn diện xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Những thành công “chớp nhoáng” này chính là "điểm sáng" của nỗ lực thúc đẩy ngoại giao châu Á do Thủ tướng Anh Boris Johnson xúc tiến thời gian gần đây.

Thành tựu trên cho thấy chính sách ngoại giao hậu Brexit của Anh đang được triển khai với hai nhịp độ khác nhau.

Tại châu Á - nơi chính quyền London đặt cược cao cho những tham vọng của mình, các thỏa thuận ngoại giao cấp cao về những cam kết địa chính trị và thương mại khu vực lâu dài được cho là đều gặp rất ít trở ngại và diễn ra khá nhanh chóng.

Ngược lại, tại châu Âu, xứ sở sương mù đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng thương mại và chính trị tại Bắc Ireland cùng mối quan hệ ngày càng tồi tệ hơn với "lục địa già".

Những bước tiến ngoại giao "thuận buồm xuôi gió" ở châu Á đối lập hoàn toàn với thách thức “không có hồi kết” về mặt chính trị và thể chế mà Anh phải đối mặt hiện nay tại châu Âu.

Nguyên nhân là bởi Anh vẫn giữ Bắc Ireland nằm trong Liên minh thuế quan của Liên minh châu Âu (EU) theo quy định của Nghị định thư Bắc Ireland, vốn có hiệu lực đầu năm 2021.

Nước Mỹ tuyên bố đã trở lại, nhưng G7 có thể thực sự

Nước Mỹ tuyên bố đã trở lại, nhưng G7 có thể thực sự 'xây dựng lại thế giới tốt đẹp hơn'?

Hai tiến trình ngoại giao đối lập nói trên thực chất có mối liên hệ chính trị với nhau.

Sự suy giảm trong quan hệ Anh-EU đòi hỏi London phải thúc đẩy ngoại giao tại những khu vực ngoài châu lục, nhất là tại châu Á.

Thành công ngoại giao tại châu Á đóng vai trò quyết định đối với cam kết “Nước Anh toàn cầu” của chính quyền Thủ tướng Boris Johnson, một khái niệm dùng để “che đậy" tương lai bất định của quốc gia này giai đoạn hậu Brexit.

Không phải tất cả thành tựu ngoại giao đạt được tại châu Á đều có ý nghĩa tương đương nhau.

Thỏa thuận thương mại Anh-Australia và khả năng trở thành thành viên của CPTPP đều là minh chứng rõ ràng của thành tựu ngoại giao, tạo nên "xương sống" cho khái niệm “Nước Anh toàn cầu”.

Trong khi đó, những hiệp định thương mại tự do mà Anh ký với Singapore và Việt Nam đều vào tháng 12/2020 chỉ đơn thuần là sự khôi phục những thỏa thuận này do chúng đã tồn tại và được triển khai trong thời kỳ tiền Brexit theo những thỏa thuận với EU.

Việc Anh trở thành Đối tác Đối thoại ASEAN lại phức tạp hơn, bởi London vẫn phải chờ tới tháng 8/2021, thời điểm quy trình kết nạp chính thức bắt đầu.

Nếu quy trình này thành công, Anh sẽ được tiếp cận ASEAN và các đối tác đối thoại ASEAN khác một cách trực tiếp hơn so với các quốc gia thành viên EU, đặc biệt thông qua các kênh về an ninh như Hội nghị Cấp cao Đông Á và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN và các đối tác.

Tháng 12/2020, ASEAN và EU đã cùng nhất trí nâng cấp quan hệ Đối tác đối thoại thành Đối tác chiến lược sau một thời gian dài trì hoãn.

Động thái này là một phương pháp tinh tế, cho thấy các nhà lãnh đạo ASEAN ý thức được sự ganh đua địa chính trị mới nổi lên giữa Anh và EU.

Việc ASEAN nhanh chóng chấp thuận Anh là đối tác của tổ chức này có thể cho thấy, khối này không muốn phá hỏng tham vọng phát triển của London thời kỳ hậu Brexit, đồng thời công nhận EU là đối tác được ưu tiên trong khu vực.

Còn nhiều thách thức chờ đợi nước Anh

Bất chấp sự cạnh tranh ngoại giao mới nảy sinh này, những thách thức thực sự đối với vai trò của Anh tại Đông Nam Á sẽ xuất phát từ những thay đổi trong tương lai về thương mại, viện trợ phát triển và chính sách ngoại giao địa chính trị.

Thế nhưng, những thay đổi này sẽ diễn ra phức tạp.

Nếu Anh “ngả” về phía ASEAN nhằm chuẩn bị cho một thỏa thuận thương mại “toàn ASEAN”, London sẽ khó có thể thực hiện tham vọng này.

Mặc dù giới lãnh đạo chính trị tại Đông Nam Á vẫn ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa thương mại đa phương, song áp lực chính trị trong nước cùng những lo ngại về khả năng cạnh tranh, đặc biệt tại Indonesia và Philippines, sẽ đặt ra thách thức đối với nỗ lực của London nhằm ký kết các thỏa thuận thương mại tự do mới.

Ví dụ, một số chính phủ trong khu vực như Thái Lan và Malaysia đã thể hiện mong muốn triển khai các sáng kiến thương mại mới nhằm đẩy nhanh tốc độ phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, các luồng tư tưởng chống thương mại tự do vẫn tồn tại ngầm ẩn trong lòng công luận tại nhiều quốc gia Đông Nam Á.

Tin liên quan
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược

Viện trợ phát triển của Anh sẽ thay đổi trong ngắn hạn bởi Bộ Ngoại giao Anh đã cắt giảm viện trợ phát triển nước ngoài xuống dưới mức 0,7% tổng thu nhập quốc dân, tức dưới mức cam kết theo yêu cầu pháp lý.

Các chính phủ bảo thủ của Anh gần đây cũng đã điều chỉnh lại viện trợ phát triển, từ hỗ trợ phát triển con người chuyển sang hỗ trợ quốc phòng và thương mại.

Trong suốt thập kỷ qua, Anh đã viện trợ 3,5 tỷ USD cho các quốc gia Đông Nam Á dưới dạng hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

Hiện vẫn chưa rõ những thay đổi kể trên sẽ ảnh hưởng thế nào tới tính hiệu quả dài hạn của các khoản viện trợ phát triển của Anh trong khu vực, song các dấu hiệu đầu tiên đã cho thấy ODA tại Đông Nam Á sẽ bị cắt giảm mạnh tay.

Cuối cùng, việc triển khai nhóm tàu sân bay HMS Queen Elizabeth tới Biển Đông hồi tháng 5 đã thể hiện rằng khái niệm “Nước Anh toàn cầu” không chỉ liên quan tới hình ảnh và những hiệp định thương mại.

Việc triển khai này còn cho thấy tầm nhìn địa chính trị mới của Anh tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Tầm nhìn này xuất hiện trong bối cảnh London vừa có được sự tự tin mới trong giai đoạn hậu Brexit mà như Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Anh Liz Truss gọi là “chủ nghĩa toàn cầu ái quốc”.

Tuy nhiên, trải nghiệm Brexit cũng gợi lại nỗi luyến tiếc ở Anh về cái kết của vị thế đế quốc.

Trong một bài phát biểu năm 2016, ông Boris Johnson khi đó là Ngoại trưởng Anh đã coi việc bãi bỏ sự hiện diện quân sự của Anh tại khắp các vùng lãnh thổ thuộc Đế quốc Anh trước đây là một sai lầm, được ví như hành động “rút lui khỏi phía Đông Suez”.

Ngày nay, với tư cách là Thủ tướng Anh, ông Johnson đang “ngả” về phía ASEAN nhằm đảo ngược sai lầm này.

Châu Á chính là nơi mà tiềm năng của Anh có thể được phát huy vô hạn và cũng là nơi những khó khăn mà Anh có thể phải đối mặt thời kỳ hậu Brexit sẽ dần biến mất.


*Carlo Bonura là Giảng viên cao cấp về Chính trị Đông Nam Á tại Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS), Đại học London, Anh.

Nhóm tác chiến tàu sân bay của London tập trận tại Ấn Độ Dương, thực hiện tầm nhìn 'Nước Anh toàn cầu'

Nhóm tác chiến tàu sân bay của London tập trận tại Ấn Độ Dương, thực hiện tầm nhìn 'Nước Anh toàn cầu'

Ngày 16/7, Bộ Quốc phòng Anh thông báo, nhóm tác chiến tàu sân bay do tàu HMS Queen Elizabeth dẫn đầu đã tiến vào Ấn ...

​Đông Nam Á là thử nghiệm ưu tiên trong chiến lược “Nước Anh Toàn cầu”

​Đông Nam Á là thử nghiệm ưu tiên trong chiến lược “Nước Anh Toàn cầu”

Chính phủ Anh đang thể hiện sự quan tâm tới việc thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư với các nước Đông Nam ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

XSMB 26/9, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 26/9/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 26/9, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 26/9/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 26/9 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 26/9/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 26/9. dự đoán XSMB 26/9/2022. SXMB 26/9
XSMN 26/9, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2022. xổ số hôm nay 26/9

XSMN 26/9, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2022. xổ số hôm nay 26/9

Baoquocte.vn. XSMN 26/9 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 26/9/2022. kết quả xổ số ngày 26 tháng 9. xổ số miền Nam thứ 2. xổ số hôm nay ...
XSMT 26/9, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 26/9/2022. SXMT 26/9/2022

XSMT 26/9, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 26/9/2022. SXMT 26/9/2022

Baoquocte.vn. XSMT 26/9. xổ số hôm nay 26/9. trực tiếp xổ số miền Trung 26/9. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 26/9
Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Baoquocte.vn. Đức ký thỏa thuận mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và dầu diesel từ UAE nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Baoquocte.vn. Bộ trưởng François-Philippe Champagne sẽ thay Thủ tướng Canada Justin Trudeau đến Nhật Bản dự lễ tang.
Khủng hoảng năng lượng lan rộng, châu Âu ráo riết cho một mùa Đông khắc nghiệt, nguy cơ nền kinh tế 'bị trọng thương'

Khủng hoảng năng lượng lan rộng, châu Âu ráo riết cho một mùa Đông khắc nghiệt, nguy cơ nền kinh tế 'bị trọng thương'

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cho rằng, thị trường năng lượng châu Âu chưa bao giờ lâm vào tình trạng 'tổn thương nghiêm trọng' như hiện tại.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới Tokyo tham dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới Tokyo tham dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới sân bay quốc tế Haneda, thủ đô Tokyo của Nhật Bản, bắt đầu chương trình dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật ...
Việt Nam-Lào nhất trí thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác trọng điểm

Việt Nam-Lào nhất trí thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác trọng điểm

Baoquocte.vn. Ngày 23/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lào Saleumxay Kommasith.
Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Baoquocte.vn. Từ tháng 10/2022, nhiều chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực. Người sử dụng lao động sẽ không được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Hoa hậu Lý Kim Thảo kiêu sa trong tà áo dài cách tân

Hoa hậu Lý Kim Thảo kiêu sa trong tà áo dài cách tân

Baoquocte.vn. Trong cảnh sắc tuyệt đẹp ở Ninh Bình, Hoa hậu Du lịch Việt Nam toàn cầu 2022 Lý Kim Thảo thả dáng với chiếc áo dài cách tân.
Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Baoquocte.vn. Đức ký thỏa thuận mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và dầu diesel từ UAE nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Baoquocte.vn. Bộ trưởng François-Philippe Champagne sẽ thay Thủ tướng Canada Justin Trudeau đến Nhật Bản dự lễ tang.
Ngoại trưởng Trung Quốc và Sri Lanka khẳng định nền tảng vững chắc của tình hữu nghị

Ngoại trưởng Trung Quốc và Sri Lanka khẳng định nền tảng vững chắc của tình hữu nghị

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 23/9 gặp người đồng cấp Sri Lanka Mohamed Ali Sabry bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc đang diễn ra ở New York.
Chủ tịch G20 ưu tiên giải quyết những thách thức nghiêm trọng

Chủ tịch G20 ưu tiên giải quyết những thách thức nghiêm trọng

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Ấn Độ S.Jaishankar cho biết Ấn Độ quan tâm đến những thách thức mà các nước phát triển phải đối mặt.
Bộ trưởng Ngoại giao Uzbekistan kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm Afghanistan

Bộ trưởng Ngoại giao Uzbekistan kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm Afghanistan

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Uzbekistan kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn việc Afghanistan bị cô lập vì điều đó sẽ có tác động tiêu cực đến an ninh toàn cầu.
Cử tri Italy bắt đầu bỏ phiếu bầu cử Quốc hội

Cử tri Italy bắt đầu bỏ phiếu bầu cử Quốc hội

Baoquocte.vn. Các cử tri Italy ngày 25/9 bắt đầu đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử lập pháp quan trọng.
Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Baoquocte.vn. Những gì diễn ra ở Thụy Điển và sắp tới là tại Italy có thể báo hiệu của sự xuất hiện của chủ nghĩa hậu dân túy ở châu Âu.
Cái giá của xung đột

Cái giá của xung đột

Baoquocte.vn. Nhìn tổng thể, xung đột Nga-Ukraine là đỉnh điểm của các tranh chấp, bạo lực trong không gian hậu Xô viết.
Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả là chủ đề xuyên suốt, song không phải là duy nhất trong Thông điệp Liên minh châu Âu ngày 14/9.
Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Thượng đỉnh SCO: Nước đi mới trong ‘ván cờ’ địa-chính trị quốc tế

Baoquocte.vn. Chưa bao giờ các hoạt động trong khuôn khổ Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) lại thu hút sự quan tâm của thế giới như hội nghị sắp tới.
Đóng đường ống Dòng chảy Phương Bắc 1: Nước cờ cao hay bước đi mạo hiểm của Nga?

Đóng đường ống Dòng chảy Phương Bắc 1: Nước cờ cao hay bước đi mạo hiểm của Nga?

Baoquocte.vn. Nga tin rằng có thể tạo lợi thế cho mình trong cuộc đối đầu với phương Tây.
Nhận diện thách thức chờ tân Thủ tướng Anh

Nhận diện thách thức chờ tân Thủ tướng Anh

Baoquocte.vn. Củng cố nội bộ, giải quyết bài toán kinh tế, mở rộng ảnh hưởng quốc tế của London sẽ là nhiệm vụ không dễ dàng với Thủ tướng Anh kế nhiệm Liz Truss.
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Baoquocte.vn. Cuộc điều tra của FBI nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump là một sự kiện nổi bật trên chính trường Mỹ những ngày qua.
Phiên bản di động