Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông

Hoài Sa
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đang một mặt thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược ở Trung Đông.
Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
Qua những động thái mới đây tại khu vực Trung Đông, Tổng thống Mỹ Joe Biden dường như muốn cảnh báo các đối thủ của Mỹ rằng không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. (Nguồn: AFP)

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã gây chấn động Trung Đông khi lưu ý các đồng minh và cảnh báo các đối thủ của Mỹ không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. Ông đã tiết lộ phương pháp tiếp cận “cây gậy và củ cà rốt” truyền thống, một mặt nhằm thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược của Mỹ ở một khu vực quan trọng nhưng đầy biến động trên thế giới. Liệu cách tiếp cận này có hiệu quả?

Giáo sư Amin Saikal thuộc Đại học Tây Australia đã đưa ra đánh giá về cách tiếp cận Trung Đông của tân Tổng thống Mỹ trên trang web của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI).

Giải quyết bất đồng với Iran nhưng không quên các lợi ích của Mỹ

Theo Giáo sư Amin Saikal, Trung Đông là một khu vực có tầm quan trọng về kinh tế và chiến lược, đồng thời là khu vực mà Mỹ có nhiều đồng minh và đối thủ. Đây cũng là một khu vực phân cực cao, nhiều tranh chấp và xung đột. Do đó, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tìm cách thúc đẩy vai trò bá chủ Mỹ bằng cách xây dựng một liên minh Arab-Israel để đối đầu với Iran trong khu vực. Tương tự, ông Trump muốn kiểm tra vai trò của trục Iran-Nga ở Syria, bảo vệ Israel và ngăn chặn sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực ở bất cứ mức độ nào.

Trong khi cách tiếp cận của cựu Tổng thống Trump làm gia tăng căng thẳng và bất ổn trong khu vực, thì ông Joe Biden, người theo chủ nghĩa đa phương và có kiến thức về ngoại giao, dự định xử lý các vấn đề với khu vực theo cách nhấn mạnh các giá trị chủ nghĩa tự do trong chính sách đối ngoại của Mỹ, đồng thời bảo vệ các lợi ích kinh tế và chiến lược của Mỹ.

Ông Biden nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết những bất đồng với Iran, đặc biệt là về chương trình hạt nhân, cũng như tầm ảnh hưởng trong khu vực và khả năng tên lửa của nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Tuy nhiên, ông Biden đã cân bằng điều này khi khởi động chiến dịch quân sự đầu tiên ngay sau khi nắm quyền nhằm vào các căn cứ của lực lượng dân quân người Shi’ite do Iran hậu thuẫn tại Syria, sát khu vực biên giới với Iraq, chủ yếu để trả đũa một cuộc tấn công tên lửa được cho là của một lực lượng ủy nhiệm của Iran vào căn cứ của Mỹ ở Iraq hồi tháng 2 vừa qua.

Đó là cách để ông Biden báo hiệu với Tehran rằng một khi động đến các lợi ích chiến lược của Mỹ, ông sẽ không lùi bước. Tehran không thể không xem xét hành động đáp trả, tuy nhiên, giống như Mỹ, họ cũng không muốn leo thang xung đột.

Mới đây, Iran đã từ chối đề xuất của Liên minh châu Âu (EU) về các cuộc đàm phán với Mỹ, nhưng điều đó có thể chỉ là một phần của “thế trận” vì Tehran cuối cùng sẽ thấy lợi ích của việc đạt được một thỏa thuận với Washington để đảm bảo dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ vốn làm suy yếu nền kinh tế Iran, tất nhiên không phải bằng mọi giá.

Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
CIA đã xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post. (Nguồn: Getty mages)

Đề cao dân chủ nhân quyền

Đồng thời, ông Biden đã thúc đẩy một số sáng kiến chính trị khác trong khu vực mà Iran có thể xem xét, bao gồm việc Mỹ ngừng bán các loại vũ khí tấn công cho Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chấm dứt sự hỗ trợ của Mỹ cho các hoạt động của liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu ở Yemen và kêu gọi chấm dứt chiến tranh ở Yemen, loại bỏ lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn (đang chống lại chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn ở Yemen) khỏi danh sách khủng bố của Mỹ, khôi phục một số viện trợ của Mỹ cho Chính quyền Palestine và chấm dứt các hành động đơn phương liên quan đến việc xây các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Ngoài ra, Washington đã công bố báo cáo của Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA) xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Mohammed bin Salman (MBS), người cai trị trên thực tế của Saudi Arabia, trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post trong lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hồi năm 2018.

Mặc dù Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói rằng các biện pháp này nhằm mục đích điều chỉnh lại thay vì phá vỡ mối quan hệ của Mỹ với Saudi Arabia - một đồng minh quan trọng của Washington, nhưng chúng có thể còn có ý nghĩa lớn hơn thế.

Tại thời điểm này, Washington đã hạn chế việc trừng phạt trực tiếp đối với MBS, nhưng với việc chỉ đích danh vị Thái tử này là thủ phạm chính trong vụ sát hại nhà báo Khashoggi, cũng như việc ông Biden liên lạc trực tiếp với Vua Salman để nhấn mạnh vấn đề nhân quyền đã gây tổn hại cho thanh danh của Thái tử.

Mặc dù kiểm soát các lực lượng vũ trang của Saudi Arabia để giữ vị trí hiện tại, MBS đang phải đối mặt với sự sụt giảm uy tín nghiêm trọng trong quan hệ với các đối thủ trong nước, bao gồm nhiều thành viên lớn tuổi trong hoàng tộc và các đối thủ nước ngoài. MBS có thể cố gắng chống lại các động thái của Washington bằng cách tìm cách tăng cường quan hệ với Trung Quốc, đặc biệt là thông qua Pakistan, quốc gia có vũ khí hạt nhân, có quan hệ chặt chẽ với cả Saudi Arabia và Trung Quốc. Tuy nhiên, với sự can dự sâu rộng truyền thống của Mỹ vào nhiều lĩnh vực của Saudi Arabia, việc chuyển hướng sang Trung Quốc sẽ không mang lại kết quả đáng kể, cả trong trung và dài hạn.

Ông Biden đã khởi xướng một chính sách Trung Đông bao hàm cả 2 vế của một phương trình, đó là đồng thời kêu gọi cải cách và bảo vệ lợi ích của Mỹ. Cách tiếp cận này sẽ đưa quan hệ của Mỹ với khu vực đi đến đâu, chỉ có thời gian mới trả lời được.

Nhưng dù dù kết quả cuối cùng ra sao, các sáng kiến chính trị của ông Biden hứa hẹn sẽ có cơ sở vững chắc so với những sáng kiến mà người tiền nhiệm nổi tiếng với chính sách “Nước Mỹ trước tiên” theo đuổi.

TIN LIÊN QUAN
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden
Cập nhật Covid-19 ngày 4/3: Dịch 'căng', Campuchia phong tỏa tỉnh Preah Sihanouk; Mỹ Latinh kêu gọi đẩy nhanh cung cấp vaccine
Sắp xếp bàn tiệc sao cho chuẩn, sử dụng dụng cụ ăn tiệc sao cho sang
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Có bao nhiêu loài động vật hoang dã trên Trái đất?
(theo ASPI)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Lịch âm 24/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 24/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên  24/4/2021

Lịch âm 24/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 24/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 24/4. Âm lịch hôm nay 24/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 24 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 7 ngày 24/4/2021: Kim Ngưu vui vẻ trong ngày, Bọ Cạp nên chú ý hình tượng cá nhân

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 7 ngày 24/4/2021: Kim Ngưu vui vẻ trong ngày, Bọ Cạp nên chú ý hình tượng cá nhân

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 24/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Indonesia, Nhật Bản nhất trí nỗ lực ngăn chặn bạo lực tại Myanmar, ủng hộ vai trò quan trọng của ASEAN

Indonesia, Nhật Bản nhất trí nỗ lực ngăn chặn bạo lực tại Myanmar, ủng hộ vai trò quan trọng của ASEAN

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Indonesia Retno Marsudi và người đồng cấp Nhật Bản Motegi Toshimitsu thống nhất cần thúc đẩy nỗ lực chấm dứt bạo lực tại Myanmar.
Khủng hoảng ngoại giao: Nga trục xuất 5 nhà ngoại giao và triệu Đại sứ Ba Lan, các nước Baltic trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

Khủng hoảng ngoại giao: Nga trục xuất 5 nhà ngoại giao và triệu Đại sứ Ba Lan, các nước Baltic trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

Baoquocte.vn. Nga xác nhận tiến hành trục xuất 5 nhà ngoại giao Ba Lan trong khi Lithuania, Latvia và Estonia yêu cầu 4 nhà ngoại giao Nga về nước.
Nga rút quân ở biên giới Ukraine, EU nói gì?

Nga rút quân ở biên giới Ukraine, EU nói gì?

Baoquocte.vn. Một phát ngôn EC cho biết, cơ quan này sẽ giám sát chặt chẽ kế hoạch rút binh sĩ của Nga được bố trí gần đây ở biên giới Ukraine ...
Việt Nam ủng hộ Campuchia ứng phó phòng, chống dịch Covid-19

Việt Nam ủng hộ Campuchia ứng phó phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Phó Trưởng ban Thường trực Ban Đối ngoại Trung ương Nguyễn Huy Tăng trao tặng Đại sứ Campuchia tại Việt Nam 300.000USD để chống dịch Covid-19.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp song phương Tổng thống Indonesia

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp song phương Tổng thống Indonesia

Baoquocte.vn. Chiều 23/4, trước thềm Hội nghị các nhà lãnh đạo ASEAN, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp song phương với Tổng thống Indonesia.
Lễ dâng hương tưởng niệm cố Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch

Lễ dâng hương tưởng niệm cố Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch

Baoquocte.vn. Chiều ngày 23/4, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm đồng chí Nguyễn Cơ Thạch tại Nghĩa trang Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội.
Những điều cần biết khi tiêm chủng vaccine Covid-19

Những điều cần biết khi tiêm chủng vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Dưới đây là những lưu ý khi tiêm chủng vaccine Covid-19 do Bộ Y tế và UNICEF phối hợp thực hiện.
XSMT 24/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 24/4/2021 - SXMT 24/4 - xổ số hôm nay

XSMT 24/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 24/4/2021 - SXMT 24/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 24/4. SXMT 24/4. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 24 tháng 4 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. KQSXMT.
Indonesia, Nhật Bản nhất trí nỗ lực ngăn chặn bạo lực tại Myanmar, ủng hộ vai trò quan trọng của ASEAN

Indonesia, Nhật Bản nhất trí nỗ lực ngăn chặn bạo lực tại Myanmar, ủng hộ vai trò quan trọng của ASEAN

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Indonesia Retno Marsudi và người đồng cấp Nhật Bản Motegi Toshimitsu thống nhất cần thúc đẩy nỗ lực chấm dứt bạo lực tại Myanmar.
Khủng hoảng ngoại giao: Nga trục xuất 5 nhà ngoại giao và triệu Đại sứ Ba Lan, các nước Baltic trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

Khủng hoảng ngoại giao: Nga trục xuất 5 nhà ngoại giao và triệu Đại sứ Ba Lan, các nước Baltic trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

Baoquocte.vn. Nga xác nhận tiến hành trục xuất 5 nhà ngoại giao Ba Lan trong khi Lithuania, Latvia và Estonia yêu cầu 4 nhà ngoại giao Nga về nước.
Nga rút quân ở biên giới Ukraine, EU nói gì?

Nga rút quân ở biên giới Ukraine, EU nói gì?

Baoquocte.vn. Một phát ngôn EC cho biết, cơ quan này sẽ giám sát chặt chẽ kế hoạch rút binh sĩ của Nga được bố trí gần đây ở biên giới Ukraine và Crimea.
Singapore cải tổ Nội các, điều chuyển 7 vị trí Bộ trưởng

Singapore cải tổ Nội các, điều chuyển 7 vị trí Bộ trưởng

Baoquocte.vn. Tại cuộc họp báo chiều 23/4, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã công bố cải tổ Nội các với việc điều chuyển 7 vị trí Bộ trưởng.
Kết thúc tập trận ở khu vực phía Tây, Nga được gì?

Kết thúc tập trận ở khu vực phía Tây, Nga được gì?

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Nga, Đại tướng Sergei Shoigu tuyên bố kết thúc hoạt động tập trận ở khu vực phía Tây vì đã đạt được tất cả các mục tiêu đề ra.
Hai tàu hải quân Australia vào cuộc tìm kiếm tàu ngầm Indonesia mất tích

Hai tàu hải quân Australia vào cuộc tìm kiếm tàu ngầm Indonesia mất tích

Baoquocte.vn. Hai tàu chiến HMAS Ballarat và HMAS Sirius của Australia sẽ tham gia tìm kiếm tàu ngầm Indonesia mất tích.
Mỹ-Iran: ‘Khoe’ UAV bám tàu Mỹ, Iran nhắn gửi thông điệp

Mỹ-Iran: ‘Khoe’ UAV bám tàu Mỹ, Iran nhắn gửi thông điệp

Baoquocte.vn. Căng thẳng Mỹ-Iran. Iran công bố hình ảnh từ máy bay không người lái (UAV) bám sát tàu sân bay Mỹ là cách nhắn gửi thông điệp tới các người chơi khác nhau.
Mỹ rút quân khỏi Afghanistan: Khoảng trống địa chiến lược

Mỹ rút quân khỏi Afghanistan: Khoảng trống địa chiến lược

Baoquocte.vn. Mỹ, NATO và đồng minh rút quân khỏi Afghanistan sẽ tạo khoảng trống quyền lực, chính trị an ninh và đặc biệt về địa chiến lược ở nước này. TG&VN bình luận.
Kế hoạch 2.000 tỷ USD của ông Joe Biden: Đại tu 'thế thượng phong'

Kế hoạch 2.000 tỷ USD của ông Joe Biden: Đại tu 'thế thượng phong'

Baoquocte.vn. Tầm nhìn của chính quyền ông Joe Biden có cái giá không nhỏ, song là cần thiết nếu Washington muốn chiến thắng trong cuộc đua dài hơi với Bắc Kinh.
Bất ngờ đề nghị của Tổng thống Mỹ với Nga: Chủ động tạo thế

Bất ngờ đề nghị của Tổng thống Mỹ với Nga: Chủ động tạo thế

Baoquocte.vn. Việc Tổng thống Nga-Mỹ điện đàm và ông Biden đề nghị gặp mặt trực tiếp gây bất ngờ. Những bước đi ngoại giao mới này lý giải điều gì? TG&VN bình luận.
Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Baoquocte.vn. Trong lúc căng thẳng Nga-Ukraine đang ở khúc cao trào, việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chợt tuyên bố ủng hộ Ukraine rõ ràng không phải là chuyện ngẫu nhiên. Bình luận.
EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ.
Trung Quốc tham vọng hiện thực hóa trật tự kỹ thuật số toàn cầu qua con đường tơ lụa kỹ thuật số

Trung Quốc tham vọng hiện thực hóa trật tự kỹ thuật số toàn cầu qua con đường tơ lụa kỹ thuật số

Baoquocte.vn. Con đường tơ lụa kỹ thuật số đầy tham vọng của Trung Quốc nhằm thúc đẩy số hóa toàn cầu. Sáng kiến này có ý nghĩa gì đối với quản trị kỹ thuật số?
'So găng' sức mạnh lực lượng quân đội Nga-Ukraine

'So găng' sức mạnh lực lượng quân đội Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh Nga-Ukraine dàn lực lượng 'hùng hậu' ở khu vực biên giới, hãy cùng Báo Thế giới & Việt Nam điểm qua sức mạnh quân sự giữa hai nước.
Afghanistan: Hồi kết cho cuộc chiến 20 năm

Afghanistan: Hồi kết cho cuộc chiến 20 năm

Baoquocte.vn. Mỹ thông báo sẽ rút quân khỏi Afghanistan trong năm nay, đánh dấu hồi kết cho cuộc chiến kéo dài 20 năm mà không hoàn toàn thu lại được kết quả tích cực.
Thời điểm hoàn hảo cho các hiệp ước quốc tế về an ninh mạng và đại dịch

Thời điểm hoàn hảo cho các hiệp ước quốc tế về an ninh mạng và đại dịch

Baoquocte.vn. Hai đề xuất có tầm nhìn xa mới được đưa ra để xem xét là các hiệp ước về không gian mạng và đại dịch toàn cầu.
Bí mật về viên chỉ huy của Đức Quốc xã thoát trừng phạt, dù gây ra tội ác diệt chủng

Bí mật về viên chỉ huy của Đức Quốc xã thoát trừng phạt, dù gây ra tội ác diệt chủng

Baoquocte.vn. Franz Josef Huber, một quan chức cấp cao của Đức Quốc xã đã thoát khỏi trừng phạt nhờ có sự bảo hộ của Mỹ, sau đó tiếp tục làm việc cho tình báo Tây Đức.
Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Baoquocte.vn. Nga và Ukraine vừa tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực biên giới, vừa cáo buộc nhau có “hành vi khiêu khích”. Liệu sẽ nổ ra một cuộc xung đột tại miền Đông ...
Phiên bản di động