Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông

Hoài Sa
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đang một mặt thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược ở Trung Đông.
Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
Qua những động thái mới đây tại khu vực Trung Đông, Tổng thống Mỹ Joe Biden dường như muốn cảnh báo các đối thủ của Mỹ rằng không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. (Nguồn: AFP)

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã gây chấn động Trung Đông khi lưu ý các đồng minh và cảnh báo các đối thủ của Mỹ không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. Ông đã tiết lộ phương pháp tiếp cận “cây gậy và củ cà rốt” truyền thống, một mặt nhằm thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược của Mỹ ở một khu vực quan trọng nhưng đầy biến động trên thế giới. Liệu cách tiếp cận này có hiệu quả?

Giáo sư Amin Saikal thuộc Đại học Tây Australia đã đưa ra đánh giá về cách tiếp cận Trung Đông của tân Tổng thống Mỹ trên trang web của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI).

Giải quyết bất đồng với Iran nhưng không quên các lợi ích của Mỹ

Theo Giáo sư Amin Saikal, Trung Đông là một khu vực có tầm quan trọng về kinh tế và chiến lược, đồng thời là khu vực mà Mỹ có nhiều đồng minh và đối thủ. Đây cũng là một khu vực phân cực cao, nhiều tranh chấp và xung đột. Do đó, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tìm cách thúc đẩy vai trò bá chủ Mỹ bằng cách xây dựng một liên minh Arab-Israel để đối đầu với Iran trong khu vực. Tương tự, ông Trump muốn kiểm tra vai trò của trục Iran-Nga ở Syria, bảo vệ Israel và ngăn chặn sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực ở bất cứ mức độ nào.

Trong khi cách tiếp cận của cựu Tổng thống Trump làm gia tăng căng thẳng và bất ổn trong khu vực, thì ông Joe Biden, người theo chủ nghĩa đa phương và có kiến thức về ngoại giao, dự định xử lý các vấn đề với khu vực theo cách nhấn mạnh các giá trị chủ nghĩa tự do trong chính sách đối ngoại của Mỹ, đồng thời bảo vệ các lợi ích kinh tế và chiến lược của Mỹ.

Ông Biden nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết những bất đồng với Iran, đặc biệt là về chương trình hạt nhân, cũng như tầm ảnh hưởng trong khu vực và khả năng tên lửa của nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Tuy nhiên, ông Biden đã cân bằng điều này khi khởi động chiến dịch quân sự đầu tiên ngay sau khi nắm quyền nhằm vào các căn cứ của lực lượng dân quân người Shi’ite do Iran hậu thuẫn tại Syria, sát khu vực biên giới với Iraq, chủ yếu để trả đũa một cuộc tấn công tên lửa được cho là của một lực lượng ủy nhiệm của Iran vào căn cứ của Mỹ ở Iraq hồi tháng 2 vừa qua.

Đó là cách để ông Biden báo hiệu với Tehran rằng một khi động đến các lợi ích chiến lược của Mỹ, ông sẽ không lùi bước. Tehran không thể không xem xét hành động đáp trả, tuy nhiên, giống như Mỹ, họ cũng không muốn leo thang xung đột.

Mới đây, Iran đã từ chối đề xuất của Liên minh châu Âu (EU) về các cuộc đàm phán với Mỹ, nhưng điều đó có thể chỉ là một phần của “thế trận” vì Tehran cuối cùng sẽ thấy lợi ích của việc đạt được một thỏa thuận với Washington để đảm bảo dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ vốn làm suy yếu nền kinh tế Iran, tất nhiên không phải bằng mọi giá.

Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
CIA đã xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post. (Nguồn: Getty mages)

Đề cao dân chủ nhân quyền

Đồng thời, ông Biden đã thúc đẩy một số sáng kiến chính trị khác trong khu vực mà Iran có thể xem xét, bao gồm việc Mỹ ngừng bán các loại vũ khí tấn công cho Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chấm dứt sự hỗ trợ của Mỹ cho các hoạt động của liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu ở Yemen và kêu gọi chấm dứt chiến tranh ở Yemen, loại bỏ lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn (đang chống lại chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn ở Yemen) khỏi danh sách khủng bố của Mỹ, khôi phục một số viện trợ của Mỹ cho Chính quyền Palestine và chấm dứt các hành động đơn phương liên quan đến việc xây các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Ngoài ra, Washington đã công bố báo cáo của Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA) xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Mohammed bin Salman (MBS), người cai trị trên thực tế của Saudi Arabia, trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post trong lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hồi năm 2018.

Mặc dù Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói rằng các biện pháp này nhằm mục đích điều chỉnh lại thay vì phá vỡ mối quan hệ của Mỹ với Saudi Arabia - một đồng minh quan trọng của Washington, nhưng chúng có thể còn có ý nghĩa lớn hơn thế.

Tại thời điểm này, Washington đã hạn chế việc trừng phạt trực tiếp đối với MBS, nhưng với việc chỉ đích danh vị Thái tử này là thủ phạm chính trong vụ sát hại nhà báo Khashoggi, cũng như việc ông Biden liên lạc trực tiếp với Vua Salman để nhấn mạnh vấn đề nhân quyền đã gây tổn hại cho thanh danh của Thái tử.

Mặc dù kiểm soát các lực lượng vũ trang của Saudi Arabia để giữ vị trí hiện tại, MBS đang phải đối mặt với sự sụt giảm uy tín nghiêm trọng trong quan hệ với các đối thủ trong nước, bao gồm nhiều thành viên lớn tuổi trong hoàng tộc và các đối thủ nước ngoài. MBS có thể cố gắng chống lại các động thái của Washington bằng cách tìm cách tăng cường quan hệ với Trung Quốc, đặc biệt là thông qua Pakistan, quốc gia có vũ khí hạt nhân, có quan hệ chặt chẽ với cả Saudi Arabia và Trung Quốc. Tuy nhiên, với sự can dự sâu rộng truyền thống của Mỹ vào nhiều lĩnh vực của Saudi Arabia, việc chuyển hướng sang Trung Quốc sẽ không mang lại kết quả đáng kể, cả trong trung và dài hạn.

Ông Biden đã khởi xướng một chính sách Trung Đông bao hàm cả 2 vế của một phương trình, đó là đồng thời kêu gọi cải cách và bảo vệ lợi ích của Mỹ. Cách tiếp cận này sẽ đưa quan hệ của Mỹ với khu vực đi đến đâu, chỉ có thời gian mới trả lời được.

Nhưng dù dù kết quả cuối cùng ra sao, các sáng kiến chính trị của ông Biden hứa hẹn sẽ có cơ sở vững chắc so với những sáng kiến mà người tiền nhiệm nổi tiếng với chính sách “Nước Mỹ trước tiên” theo đuổi.

TIN LIÊN QUAN
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden
Cập nhật Covid-19 ngày 4/3: Dịch 'căng', Campuchia phong tỏa tỉnh Preah Sihanouk; Mỹ Latinh kêu gọi đẩy nhanh cung cấp vaccine
Sắp xếp bàn tiệc sao cho chuẩn, sử dụng dụng cụ ăn tiệc sao cho sang
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Có bao nhiêu loài động vật hoang dã trên Trái đất?
(theo ASPI)

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Ảnh ấn tượng tuần 20-26/9: Binh sĩ Ukraine bắn UAV ở Donetsk, kiểu nắm tay ‘viên kim cương Merkel’, Thổ Nhĩ Kỳ khoe sức mạnh ‘con ma’ F-4 Phantom II

Ảnh ấn tượng tuần 20-26/9: Binh sĩ Ukraine bắn UAV ở Donetsk, kiểu nắm tay ‘viên kim cương Merkel’, Thổ Nhĩ Kỳ khoe sức mạnh ‘con ma’ F-4 Phantom II

Baoquocte.vn. Tiêm kích F4 Phantom II của Thổ Nhĩ Kỳ, binh sĩ Ukraine tại Donetsk, tình hình Covid-19, Afghanistan… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
11 tháng 5 ngày: Phản ứng của vợ Trung Ruồi khi chồng đóng với các nữ diễn viên trẻ đẹp

11 tháng 5 ngày: Phản ứng của vợ Trung Ruồi khi chồng đóng với các nữ diễn viên trẻ đẹp

Baoquocte.vn. Vợ Trung Ruồi chia sẻ, là diễn viên múa nên hiểu được phần nào công việc của chồng, cô không ghen khi chồng đóng cùng bạn diễn nữ xinh đẹp.
Quân đội Israel đột kích Bờ Tây, trấn áp và truy lùng trong đêm những nhân vật liên quan Hamas

Quân đội Israel đột kích Bờ Tây, trấn áp và truy lùng trong đêm những nhân vật liên quan Hamas

Baoquocte.vn. Các lực lượng an ninh Isreal đã mở các chiến dịch đột kích vào khu Bờ Tây trong cùng ngày, dẫn đến các vụ đấu súng với các tay súng ...
Chuyển nhượng cầu thủ: Hakimi bất ngờ Messi giản dị, ít nói; MU nhắm Kessie thay Pogba; Juventus không bán Federico Chiesa

Chuyển nhượng cầu thủ: Hakimi bất ngờ Messi giản dị, ít nói; MU nhắm Kessie thay Pogba; Juventus không bán Federico Chiesa

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên báo Thế giới và Việt Nam.
Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ: Ankara điều thêm quân tới Syria, lộ toan tính với Moscow dễ khiến Mỹ 'nóng mặt'

Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ: Ankara điều thêm quân tới Syria, lộ toan tính với Moscow dễ khiến Mỹ 'nóng mặt'

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ điều quân tăng viện tới thành trì cuối cùng do phe nổi dậy kiểm soát ở Tây Bắc Syria khi Nga tăng cường không kích vào khu ...
Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Quốc hội liên bang của Đức đã khép lại với lợi thế tạm nghiêng về đảng Dân chủ Xã hội (SPD).
Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43), khi nghe Nam thú nhận là con nuôi của ông Sinh, bà Sa sợ quá khứ bất hảo của Tấn ...
Covid-19 ở Việt Nam sáng 27/9: Giải pháp cho TP. Hồ Chí Minh sau 30/9; Hà Nội lên kịch bản cho học sinh trở lại trường; Sẽ công nhận hộ chiếu vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 27/9: Giải pháp cho TP. Hồ Chí Minh sau 30/9; Hà Nội lên kịch bản cho học sinh trở lại trường; Sẽ công nhận hộ chiếu vaccine

Baoquocte.vn. Trong 24 giờ (7h ngày 25/9 đến 17h ngày 26/9), riêng TP. Hồ Chí Minh đã chiếm hơn một nửa số ca mắc mới covid-19 với 5.121 ca.
Giá tiêu hôm nay 27/9, tăng nhẹ, cao nhất 81.500đ/kg, dự báo giá tiếp tục tăng, doanh nghiệp kém mặn mà

Giá tiêu hôm nay 27/9, tăng nhẹ, cao nhất 81.500đ/kg, dự báo giá tiếp tục tăng, doanh nghiệp kém mặn mà

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng nhẹ ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 77.500 - 81.500 đ/kg.
Giá cao su hôm nay 27/9, Sàn châu Á dao động, khủng hoảng Evergrande vẫn đang rình rập thị trường

Giá cao su hôm nay 27/9, Sàn châu Á dao động, khủng hoảng Evergrande vẫn đang rình rập thị trường

Baoquocte.vn. Giá cao su tại châu Á dao động trước sự lo ngại cuộc khủng hoảng nợ của tập đoàn Evergrande lan ra các thị trường rộng lớn.
Ảnh ấn tượng tuần 20-26/9: Binh sĩ Ukraine bắn UAV ở Donetsk, kiểu nắm tay ‘viên kim cương Merkel’, Thổ Nhĩ Kỳ khoe sức mạnh ‘con ma’ F-4 Phantom II

Ảnh ấn tượng tuần 20-26/9: Binh sĩ Ukraine bắn UAV ở Donetsk, kiểu nắm tay ‘viên kim cương Merkel’, Thổ Nhĩ Kỳ khoe sức mạnh ‘con ma’ F-4 Phantom II

Baoquocte.vn. Tiêm kích F4 Phantom II của Thổ Nhĩ Kỳ, binh sĩ Ukraine tại Donetsk, tình hình Covid-19, Afghanistan… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
Quân đội Israel đột kích Bờ Tây, trấn áp và truy lùng trong đêm những nhân vật liên quan Hamas

Quân đội Israel đột kích Bờ Tây, trấn áp và truy lùng trong đêm những nhân vật liên quan Hamas

Baoquocte.vn. Các lực lượng an ninh Isreal đã mở các chiến dịch đột kích vào khu Bờ Tây trong cùng ngày, dẫn đến các vụ đấu súng với các tay súng Palestine.
Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ: Ankara điều thêm quân tới Syria, lộ toan tính với Moscow dễ khiến Mỹ 'nóng mặt'

Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ: Ankara điều thêm quân tới Syria, lộ toan tính với Moscow dễ khiến Mỹ 'nóng mặt'

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ điều quân tăng viện tới thành trì cuối cùng do phe nổi dậy kiểm soát ở Tây Bắc Syria khi Nga tăng cường không kích vào khu vực này.
Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Quốc hội liên bang của Đức đã khép lại với lợi thế tạm nghiêng về đảng Dân chủ Xã hội (SPD).
Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Baoquocte.vn. Đúng 8h sáng 26/9, các điểm bỏ phiếu trên toàn nước Đức đã mở cửa để cử tri tham gia bỏ phiếu bầu ra Quốc hội liên bang khoá mới nhiệm kỳ 2021-2025.
Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Baoquocte.vn. Theo người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov, việc một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Nga chỉ để tái cử sẽ gây tổn hại tới quan hệ song phương.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Phiên bản di động