Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông

Hoài Sa
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đang một mặt thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược ở Trung Đông.
Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
Qua những động thái mới đây tại khu vực Trung Đông, Tổng thống Mỹ Joe Biden dường như muốn cảnh báo các đối thủ của Mỹ rằng không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. (Nguồn: AFP)

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã gây chấn động Trung Đông khi lưu ý các đồng minh và cảnh báo các đối thủ của Mỹ không nên coi chính quyền của ông là dễ tiếp cận. Ông đã tiết lộ phương pháp tiếp cận “cây gậy và củ cà rốt” truyền thống, một mặt nhằm thúc đẩy các giá trị dân chủ của Mỹ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược của Mỹ ở một khu vực quan trọng nhưng đầy biến động trên thế giới. Liệu cách tiếp cận này có hiệu quả?

Giáo sư Amin Saikal thuộc Đại học Tây Australia đã đưa ra đánh giá về cách tiếp cận Trung Đông của tân Tổng thống Mỹ trên trang web của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI).

Giải quyết bất đồng với Iran nhưng không quên các lợi ích của Mỹ

Theo Giáo sư Amin Saikal, Trung Đông là một khu vực có tầm quan trọng về kinh tế và chiến lược, đồng thời là khu vực mà Mỹ có nhiều đồng minh và đối thủ. Đây cũng là một khu vực phân cực cao, nhiều tranh chấp và xung đột. Do đó, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tìm cách thúc đẩy vai trò bá chủ Mỹ bằng cách xây dựng một liên minh Arab-Israel để đối đầu với Iran trong khu vực. Tương tự, ông Trump muốn kiểm tra vai trò của trục Iran-Nga ở Syria, bảo vệ Israel và ngăn chặn sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực ở bất cứ mức độ nào.

Trong khi cách tiếp cận của cựu Tổng thống Trump làm gia tăng căng thẳng và bất ổn trong khu vực, thì ông Joe Biden, người theo chủ nghĩa đa phương và có kiến thức về ngoại giao, dự định xử lý các vấn đề với khu vực theo cách nhấn mạnh các giá trị chủ nghĩa tự do trong chính sách đối ngoại của Mỹ, đồng thời bảo vệ các lợi ích kinh tế và chiến lược của Mỹ.

Ông Biden nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết những bất đồng với Iran, đặc biệt là về chương trình hạt nhân, cũng như tầm ảnh hưởng trong khu vực và khả năng tên lửa của nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Tuy nhiên, ông Biden đã cân bằng điều này khi khởi động chiến dịch quân sự đầu tiên ngay sau khi nắm quyền nhằm vào các căn cứ của lực lượng dân quân người Shi’ite do Iran hậu thuẫn tại Syria, sát khu vực biên giới với Iraq, chủ yếu để trả đũa một cuộc tấn công tên lửa được cho là của một lực lượng ủy nhiệm của Iran vào căn cứ của Mỹ ở Iraq hồi tháng 2 vừa qua.

Đó là cách để ông Biden báo hiệu với Tehran rằng một khi động đến các lợi ích chiến lược của Mỹ, ông sẽ không lùi bước. Tehran không thể không xem xét hành động đáp trả, tuy nhiên, giống như Mỹ, họ cũng không muốn leo thang xung đột.

Mới đây, Iran đã từ chối đề xuất của Liên minh châu Âu (EU) về các cuộc đàm phán với Mỹ, nhưng điều đó có thể chỉ là một phần của “thế trận” vì Tehran cuối cùng sẽ thấy lợi ích của việc đạt được một thỏa thuận với Washington để đảm bảo dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ vốn làm suy yếu nền kinh tế Iran, tất nhiên không phải bằng mọi giá.

Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông
CIA đã xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post. (Nguồn: Getty mages)

Đề cao dân chủ nhân quyền

Đồng thời, ông Biden đã thúc đẩy một số sáng kiến chính trị khác trong khu vực mà Iran có thể xem xét, bao gồm việc Mỹ ngừng bán các loại vũ khí tấn công cho Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chấm dứt sự hỗ trợ của Mỹ cho các hoạt động của liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu ở Yemen và kêu gọi chấm dứt chiến tranh ở Yemen, loại bỏ lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn (đang chống lại chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn ở Yemen) khỏi danh sách khủng bố của Mỹ, khôi phục một số viện trợ của Mỹ cho Chính quyền Palestine và chấm dứt các hành động đơn phương liên quan đến việc xây các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Ngoài ra, Washington đã công bố báo cáo của Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA) xác định sự liên quan trực tiếp của Thái tử Mohammed bin Salman (MBS), người cai trị trên thực tế của Saudi Arabia, trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi của tờ Washington Post trong lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hồi năm 2018.

Mặc dù Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói rằng các biện pháp này nhằm mục đích điều chỉnh lại thay vì phá vỡ mối quan hệ của Mỹ với Saudi Arabia - một đồng minh quan trọng của Washington, nhưng chúng có thể còn có ý nghĩa lớn hơn thế.

Tại thời điểm này, Washington đã hạn chế việc trừng phạt trực tiếp đối với MBS, nhưng với việc chỉ đích danh vị Thái tử này là thủ phạm chính trong vụ sát hại nhà báo Khashoggi, cũng như việc ông Biden liên lạc trực tiếp với Vua Salman để nhấn mạnh vấn đề nhân quyền đã gây tổn hại cho thanh danh của Thái tử.

Mặc dù kiểm soát các lực lượng vũ trang của Saudi Arabia để giữ vị trí hiện tại, MBS đang phải đối mặt với sự sụt giảm uy tín nghiêm trọng trong quan hệ với các đối thủ trong nước, bao gồm nhiều thành viên lớn tuổi trong hoàng tộc và các đối thủ nước ngoài. MBS có thể cố gắng chống lại các động thái của Washington bằng cách tìm cách tăng cường quan hệ với Trung Quốc, đặc biệt là thông qua Pakistan, quốc gia có vũ khí hạt nhân, có quan hệ chặt chẽ với cả Saudi Arabia và Trung Quốc. Tuy nhiên, với sự can dự sâu rộng truyền thống của Mỹ vào nhiều lĩnh vực của Saudi Arabia, việc chuyển hướng sang Trung Quốc sẽ không mang lại kết quả đáng kể, cả trong trung và dài hạn.

Ông Biden đã khởi xướng một chính sách Trung Đông bao hàm cả 2 vế của một phương trình, đó là đồng thời kêu gọi cải cách và bảo vệ lợi ích của Mỹ. Cách tiếp cận này sẽ đưa quan hệ của Mỹ với khu vực đi đến đâu, chỉ có thời gian mới trả lời được.

Nhưng dù dù kết quả cuối cùng ra sao, các sáng kiến chính trị của ông Biden hứa hẹn sẽ có cơ sở vững chắc so với những sáng kiến mà người tiền nhiệm nổi tiếng với chính sách “Nước Mỹ trước tiên” theo đuổi.

TIN LIÊN QUAN
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden
Cập nhật Covid-19 ngày 4/3: Dịch 'căng', Campuchia phong tỏa tỉnh Preah Sihanouk; Mỹ Latinh kêu gọi đẩy nhanh cung cấp vaccine
Sắp xếp bàn tiệc sao cho chuẩn, sử dụng dụng cụ ăn tiệc sao cho sang
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Có bao nhiêu loài động vật hoang dã trên Trái đất?
(theo ASPI)

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Intel tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, không chỉ mở rộng sản xuất mà đầu tư theo chiều sâu.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước mong muốn Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam có nhiều biện pháp thúc đẩy hợp tác hai nước trong nhiều lĩnh vực.
Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Baoquocte.vn. Mời quý độc giả cùng lắng nghe câu chuyện của Hoa hậu Hoài Hạnh trong Doanh nhân và Cuộc sống số 11 phát sóng 9h00 ngày 28/5 trên Quốc tế ...
Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 27/5, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Algeria Chakib Rachid Kaïd đang có chuyến thăm tới Việt Nam.
Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, tại Hà Nội, đã diễn ra Tham vấn chính trị lần thứ 3 giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao và Cộng đồng người Algeria ...
Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nêu bật tầm quan trọng của đối thoại với Nga, tàu chiến NATO tập trận ở Phần Lan…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ ...
Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Baoquocte.vn. Thương hiệu sách và xuất bản tri thức y học MedInsights vừa phát hành cuốn sách 'Cẩm nang sơ cấp cứu thường thức' do nhà xuất bản hàng đầu thế ...
Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Trường Đại học Luật và Kinh doanh Quốc tế Hàn Quốc (TLBU) đã đã ký kết hợp tác ...
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nêu bật tầm quan trọng của đối thoại với Nga, tàu chiến NATO tập trận ở Phần Lan…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Phó Tổng thống Ấn Độ chuẩn bị đến hai nước châu Phi, khẳng định cam kết của New Delhi

Phó Tổng thống Ấn Độ chuẩn bị đến hai nước châu Phi, khẳng định cam kết của New Delhi

Baoquocte.vn. Phó Tổng thống Ấn Độ sẽ thăm hai nước châu Phi Gabon, Senegal và Qatar từ ngày 30/5-7/6.
Trung Quốc phản pháo phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ

Trung Quốc phản pháo phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng về bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken kêu gọi có hành động để đối trọng ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Thủ tướng New Zealand quay lại Mỹ gặp Tổng thống Biden, mục đích là gì?

Thủ tướng New Zealand quay lại Mỹ gặp Tổng thống Biden, mục đích là gì?

Baoquocte.vn. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern sẽ gặp Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng vào ngày 31/5 nhằm thảo luận nhiều vấn đề khu vực quan trọng.
Ngoại trưởng Blinken: Mỹ-Trung Quốc cần phải hợp tác trong các vấn đề toàn cầu

Ngoại trưởng Blinken: Mỹ-Trung Quốc cần phải hợp tác trong các vấn đề toàn cầu

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hối thúc Trung Quốc hợp tác với Washington trong các vấn đề toàn cầu, bao gồm cả vấn đề Triều Tiên.
Nga công bố kế hoạch liên quan các cảng biển Ukraine

Nga công bố kế hoạch liên quan các cảng biển Ukraine

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga công bố một kế hoạch về hành lang nhân đạo, cung cấp cho tàu nước ngoài qua lại an toàn từ các cảng trên Biển Đen của Ukraine.
Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Baoquocte.vn. Các tuyên bố mới đây cho thấy tân Thủ tướng Australia Anthony Albanese có thể kế thừa cách tiếp cận của người tiền nhiệm, nhưng thận trọng và cân bằng hơn.
Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế, vai trò của đất nước.
Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng sát cánh cùng đồng minh, hành động quyết liệt và mau chóng khi có vấn đề an ninh phát sinh tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.