CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

'Chính trị bản sắc' làm trầm trọng thêm căng thẳng Mỹ-Trung Quốc ?

Sơn Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Học giả Wang Jisi - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) mới đây có bài viết trên tờ South China Morning Post, nhận định rằng 'chính trị bản sắc' gây thêm chia rẽ và ngờ vực, phá vỡ sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa Mỹ-Trung Quốc.
chinh tri ban sac lam tram trong them cang thang my trung quoc
Nhà nghiên cứu Wang Jisi nhận định, "chính trị bản sắc" đã tạo cơ sở cho chủ nghĩa dân tộc, phá vỡ sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa Trung Quốc và Mỹ.

Thực tiễn ngày nay

Học giả Wang Jisi cho biết, giới nghiên cứu luôn tìm hiểu về nguyên nhân gốc rễ của căng thẳng Mỹ-Trung Quốc cũng như lý do vì sao Mỹ luôn cố gắng đẩy Trung Quốc vào tình huống phải xoay sở. Đáp án phổ biến nhất là Trung Quốc, với tư cách là một cường quốc đang trỗi dậy nhanh chóng, thách thức vị trí thống trị của Mỹ trên thế giới. Nhận định khác cho rằng, sự khác biệt sâu sắc về hệ tư tưởng và thể chế chính trị đã thổi bùng đối đầu Trung-Mỹ.

Tuy nhiên, đối mặt với thách thức khó khăn do đại dịch Covid-19 gây ra, thay vì tăng cường hợp tác y tế công cộng, Trung Quốc và Mỹ lại lao vào cuộc khẩu chiến, “lời qua tiếng lại” về nguồn gốc của virus. Cuộc chiến này không chỉ đơn thuần phản ánh sự chênh lệch giữa lợi ích quốc gia hai bên, sự tranh giành quyền lực hoặc khác biệt về hệ tư tưởng và hệ thống chính trị mà còn nhắc nhở về tầm quan trọng của chính trị bản sắc trong thế giới ngày nay.

Chính trị bản sắc đề cập đến một cách tiếp cận chính trị, trong đó mọi người hình thành các liên kết chính trị xã hội riêng nhằm giải quyết các mối quan tâm và chương trình nghị sự của các nhóm cụ thể, thường được xác định theo chủng tộc, dân tộc, giới tính, tôn giáo, ngôn ngữ và văn hóa... Chính trị bản sắc thường nhằm mục đích giành lại quyền tự quyết và tự do chính trị lớn hơn cho những người bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Một người thường xác định danh tính bản thân bằng quốc gia xuất xứ của họ. Tuy nhiên, điều đặc biệt đối với cả Trung Quốc và Mỹ là bản sắc lớn hơn quốc gia. Đối với nhiều người trong giới tinh hoa Mỹ, nước Mỹ đại diện cho nền văn minh phương Tây, nền dân chủ và đôi khi là cả cộng đồng quốc tế. Trong khi đó, giới tinh hoa Trung Quốc thường coi Trung Quốc là đại diện cho nền văn minh phương Đông và coi Trung Quốc là quốc gia có tiếng nói đại diện các nước đang phát triển.

Các biểu hiện rõ ràng

Tin liên quan
Đối đầu Mỹ-Trung Quốc có nguồn gốc sâu xa Đối đầu Mỹ-Trung Quốc có nguồn gốc sâu xa

Sự phân mảnh và hỗn loạn trong chính trị quốc tế và nền kinh tế toàn cầu kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007-2008 đã hình thành một nền chính trị làm xói mòn mối quan hệ Trung-Mỹ trong những năm tiếp theo. Một số biểu hiện dưới đây đã xuất hiện rõ ràng trước khi Covid-19 bùng phát và sẽ tiếp tục rõ ràng hơn nữa sau khi cuộc khủng hoảng biến mất.

Thứ nhất, chính trị bản sắc là hệ quả tất yếu của toàn cầu hóa với sự gia tăng bất bình đẳng kinh tế, xã hội trên toàn thế giới, giữa các quốc gia, dân tộc và trong xã hội.

Thứ hai, sự bất bình đẳng ngày càng trầm trọng làm phát sinh chủ nghĩa dân túy. Ở các quốc gia đa sắc tộc như Mỹ, chủ nghĩa dân túy được củng cố bởi một hình thức chủ nghĩa dân tộc có xu hướng đổ lỗi cho các quốc gia khác về những thất bại của chính họ.

Thứ ba, tiến bộ công nghệ là con dao hai lưỡi. Một mặt, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và những cải tiến khác giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Mặt khác, công nghệ cũng là công cụ để định hình nhận thức, kích động tinh thần dân tộc cực đoan, làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và xây dựng bức tường giữa các nhóm có bản sắc khác nhau.

Tác động tiêu cực đến toàn cầu

Với những đặc tính trên, chính trị bản sắc gây thêm sự chia rẽ hiện có và sự ngờ vực trong các xã hội và giữa các quốc gia. Do đó, điều này có xu hướng củng cố chủ nghĩa dân tộc ở cả Trung Quốc và Mỹ, làm gián đoạn hơn nữa sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau.

Tin liên quan
Căng thẳng thương mại với Mỹ, Trung Quốc làm cách nào để Căng thẳng thương mại với Mỹ, Trung Quốc làm cách nào để 'lấy lòng' EU?

Thông qua lăng kính của nền chính trị bản sắc, đặc biệt là ở Trung Quốc và Mỹ, có thể hiểu rõ hơn về lý do tại sao cạnh tranh chiến lược là điều khó tránh khỏi. Về cơ bản, các giá trị chính trị sẽ tiếp tục mâu thuẫn. Hơn nữa, hai quốc gia sẽ vẫn là những nền văn minh có thể phân biệt rõ ràng, mỗi quốc gia đều tuyên bố đại diện cho tương lai. Lãnh đạo hai nước biết cách sử dụng chính trị bản sắc để đoàn kết chính thể đồng thời chống lại bên còn lại.

Chính trị bản sắc đang thâm nhập sâu vào suy nghĩ của ngày càng nhiều công dân Trung Quốc và Mỹ khi mối quan hệ hai nước đang tồi tệ hơn lúc nào hết. Điều này được lý giải một phần trong cuốn "Cuộc đụng độ giữa các nền văn minh" của Samuel Huntington. Huntington chỉ ra rằng: “Mọi người sử dụng chính trị không chỉ để thúc đẩy lợi ích của họ mà còn để xác định danh tính của họ. Chúng ta chỉ biết mình là ai khi biết mình không phải là ai và thường chỉ khi biết mình chống lại ai”.

Ngày nay, Trung Quốc và Mỹ đang lâm vào một cuộc cạnh tranh lâu dài, gợi nhớ đến Chiến tranh Lạnh. Cuộc cạnh tranh này cũng có thể gây ra tác động sâu rộng hơn nữa đến nền chính trị toàn cầu trong thời kỳ hậu đại dịch, nếu những lời nói ác ý và hành động thù địch vẫn tiếp tục.

Đối đầu với Trung Quốc gia tăng, Mỹ và Ấn Độ tăng cường quan hệ 4 bên với Nhật Bản, Australia

Đối đầu với Trung Quốc gia tăng, Mỹ và Ấn Độ tăng cường quan hệ 4 bên với Nhật Bản, Australia

TGVN. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các quan chức chính phủ cấp cao của Mỹ và Ấn Độ ngày 11/9 đã nhất trí tăng ...

Giới chuyên gia: Quan hệ Mỹ-Trung hiện đan xen chặt chẽ với nhau

Giới chuyên gia: Quan hệ Mỹ-Trung hiện đan xen chặt chẽ với nhau

TGVN. Giới chuyên gia bác bỏ ý tưởng về một cuộc Chiến tranh Lạnh, nói rằng mối quan hệ kinh tế giữa hai cường quốc ...

Tránh trở thành “con tốt” trong căng thẳng thương mại, sinh viên Trung Quốc chọn Hong Kong du học

Tránh trở thành “con tốt” trong căng thẳng thương mại, sinh viên Trung Quốc chọn Hong Kong du học

TGVN. Việc Mỹ ban hành những quy chế thị thực chặt chẽ mới đây đã khiến sinh viên Trung Quốc tìm kiếm cơ hội học ...

(theo SCMP)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 14/5/2021: Bảo Bình làm chuyện mờ ám sau lưng người ấy, Thiên Bình vận đào hoa nở rộ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 14/5/2021: Bảo Bình làm chuyện mờ ám sau lưng người ấy, Thiên Bình vận đào hoa nở rộ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/5 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 14/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMB 14/5 - xổ số hôm nay

XSMB 14/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMB 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 14/5. xổ số hôm nay. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 14 tháng 5 năm 2021. XSMB thứ 6. KQSXMB. SXMB 14/5.
XSBD 14/5 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 14/5/2021 - SXBD 14/5 - KQXSBD thứ 6

XSBD 14/5 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 14/5/2021 - SXBD 14/5 - KQXSBD thứ 6

Baoquocte.vn. XSBD 14/5. KQXSBD 14/5. xổ số Bình Dương hôm nay ngày 14 tháng 5 năm 2021. xo so binh duong. KQXSBD.
XSMN 14/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMN 14/5 - xổ số hôm nay

XSMN 14/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMN 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 14/5. xổ số hôm nay. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 14 tháng 5 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN 14/5.
Lịch âm 14/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 14/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/5/2021

Lịch âm 14/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 14/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 14/5. Âm lịch hôm nay 14/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 14/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 14 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
XSMT 14/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

XSMT 14/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 14/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 14/5. xổ số hôm nay. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 14 tháng 5 năm 2021. XSMT thứ 6. KQSXMT. SXMT 14/5.
Tiếp sau Ấn Độ, nước nào sẽ là nơi 'cơn bão' Covid-19 quét qua?

Tiếp sau Ấn Độ, nước nào sẽ là nơi 'cơn bão' Covid-19 quét qua?

Baoquocte.vn. Với tỷ lệ tiêm chủng vaccine thấp, mật độ dân số đông, Nigeria được cho là điểm đến tiếp theo của 'cơn bão' Covid-19 tiếp sau Ấn Độ.
Quảng bá du lịch Việt Nam tại Ukraine

Quảng bá du lịch Việt Nam tại Ukraine

Baoquocte.vn. Phát biểu tại Hội nghị, Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch chia sẻ một số thông tin về tăng trưởng ấn tượng của du lịch Việt Nam.
Mối đe dọa về Covid-19 ở Maldives lại ở mức báo động

Mối đe dọa về Covid-19 ở Maldives lại ở mức báo động

Baoquocte.vn. Maldives hiện đang phải vật lộn với sự gia tăng về số ca nhiễm Covid-19, số ca nhiễm tăng kỷ lục trong một ngày là 1.500 ca vào ngày 6/5.
Việt Nam luôn đặc biệt coi trọng, dành ưu tiên cao nhất cho mối quan hệ với Lào

Việt Nam luôn đặc biệt coi trọng, dành ưu tiên cao nhất cho mối quan hệ với Lào

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam là luôn đặc biệt coi trọng, dành ưu tiên cao nhất cho mối quan hệ với Lào.
Mối đe dọa về Covid-19 ở Maldives lại ở mức báo động

Mối đe dọa về Covid-19 ở Maldives lại ở mức báo động

Baoquocte.vn. Maldives hiện đang phải vật lộn với sự gia tăng về số ca nhiễm Covid-19, số ca nhiễm tăng kỷ lục trong một ngày là 1.500 ca vào ngày 6/5.
Tin thế giới 13/5: Nguy cơ bùng phát chiến tranh ở Gaza; Trung Quốc coi nhẹ động thái mới ở Biển Đông; Nga ra lập trường về Donbass

Tin thế giới 13/5: Nguy cơ bùng phát chiến tranh ở Gaza; Trung Quốc coi nhẹ động thái mới ở Biển Đông; Nga ra lập trường về Donbass

Baoquocte.vn. Xung đột Israel-Palestine ở Dải Gaza, quan hệ Nga-Mỹ, Nga-Ukraine, Mỹ-Trung Quốc, tình hình Biển Đông là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Mỹ-Hàn Quốc thảo luận việc hợp tác với ASEAN

Mỹ-Hàn Quốc thảo luận việc hợp tác với ASEAN

Baoquocte.vn. Hàn Quốc và Mỹ đã tổ chức hội đàm thảo luận về cách thức tăng cường hợp tác với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Xung đột Israel-Palestine: HĐBA tiến hành cuộc họp thứ 3; Ấn Độ-Anh quan ngại sâu sắc tình hình ở 'chảo lửa'

Xung đột Israel-Palestine: HĐBA tiến hành cuộc họp thứ 3; Ấn Độ-Anh quan ngại sâu sắc tình hình ở 'chảo lửa'

Baoquocte.vn. HĐBA dự kiến sẽ tiến hành cuộc họp mới thảo luận về giải pháp cho xung đột đang ngày một xấu đi giữa người Palestine và Israel.
Hạ viện Mỹ chưa 'buông tha' ông Trump, chuẩn bị lấy lời khai liên quan vụ điều tra Nga can thiệp bầu cử

Hạ viện Mỹ chưa 'buông tha' ông Trump, chuẩn bị lấy lời khai liên quan vụ điều tra Nga can thiệp bầu cử

Baoquocte.vn. Sau 2 năm trì hoãn, một cựu luật sư Nhà Trắng dưới thời ông Donald Trump đã đồng ý làm chứng đối với các buộc liên quan cựu Tổng thống Mỹ.
Ngoài Trung Quốc, Nhật Bản sẽ theo dõi cả hoạt động của đồng minh Mỹ xung quanh Đài Loan

Ngoài Trung Quốc, Nhật Bản sẽ theo dõi cả hoạt động của đồng minh Mỹ xung quanh Đài Loan

Baoquocte.vn. Sách Trắng quốc phòng của Nhật Bản năm 2021 dự kiến sẽ nhấn mạnh sự cần thiết phải theo dõi sát sao các hoạt động quân sự của Mỹ và Trung Quốc.
Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Baoquocte.vn. Đề xuất gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Ukraine được hưởng ứng, liệu đã đủ để Kiev trở thành một phần của khối? TG&VN bình luận.
Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Baoquocte.vn. Tại sao Thổ Nhĩ Kỳ lại mong muốn cải thiện quan hệ với Ai Cập? Câu trả lời là lợi ích về chính trị, kinh tế và vị thế. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy

Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy 1

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Nga-Ukraine-Mỹ hiện không được hữu hảo, với việc các bên đề nghị gặp gỡ trực tiếp thực chất lại là chuyện gài bẫy nhau. TG&VN bình luận.
Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Baoquocte.vn. Tuyên bố của Tổng thống Joe Biden về Armenia là ‘giọt nước tràn ly’, khiến quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ vốn đã trắc trở nay thêm phần bất định. Bình luận của TG&VN.
Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Baoquocte.vn. Những điểm nào đáng chú ý trong Sách xanh Ngoại giao mới công bố của Nhật Bản? Bình luận của TG&VN.
Hội nghị Lãnh đạo ASEAN với khủng hoảng Myanmar: Bước khởi đầu cần thiết

Hội nghị Lãnh đạo ASEAN với khủng hoảng Myanmar: Bước khởi đầu cần thiết

Baoquocte.vn. Khủng hoảng Myanmar không còn là chuyện riêng của quốc gia mà là vấn đề của quốc tế, khu vực. Với cách tiếp cận phù hợp, ASEAN đã mở cánh cửa đầu tiên.
Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Baoquocte.vn. Seychelles, quốc gia có tỷ lệ tiêm vaccine phòng Covid-19 cao nhất thế giới, những ngày qua đang phải chứng kiến số ca mắc mới tăng vọt.
Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Baoquocte.vn. 3 ứng cử viên được gọi tên cho vị trí 'ghế nóng' thủ tướng Singapore là Lawrence Wong, Ong Ye Kung và Chan Chun Sing.
Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Czech tuột dốc nhanh chóng kể từ khi vụ nổ kho vũ khí gần làng Vbretice 7 năm trước trở thành đề tài bàn tán căng thẳng giữa hai nước.
Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Baoquocte.vn. Các UAV trinh sát và tấn công hiện đại do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất có khả năng mang và ném loại bom dẫn đường thuộc họ MAM của hãng Roketsan A.S.
Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Baoquocte.vn. Với các ca mắc và tử vong mới do Covid-19 tăng kỷ lục, không khí u ám và tuyệt vọng đang bao trùm từng ngóc ngách của Ấn Độ.
Cộng hòa Chad: Bất ổn và bất định

Cộng hòa Chad: Bất ổn và bất định

Baoquocte.vn. Sau cái chết bất ngờ của cố Tổng thống Chad Idriss Déby trên chiến trường, tình hình ở quốc gia châu Phi này đã rơi vào tình trạng bất ổn kéo dài.
Phiên bản di động