CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

'Chính trị bản sắc' làm trầm trọng thêm căng thẳng Mỹ-Trung Quốc ?

Sơn Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Học giả Wang Jisi - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) mới đây có bài viết trên tờ South China Morning Post, nhận định rằng 'chính trị bản sắc' gây thêm chia rẽ và ngờ vực, phá vỡ sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa Mỹ-Trung Quốc.
chinh tri ban sac lam tram trong them cang thang my trung quoc
Nhà nghiên cứu Wang Jisi nhận định, "chính trị bản sắc" đã tạo cơ sở cho chủ nghĩa dân tộc, phá vỡ sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa Trung Quốc và Mỹ.

Thực tiễn ngày nay

Học giả Wang Jisi cho biết, giới nghiên cứu luôn tìm hiểu về nguyên nhân gốc rễ của căng thẳng Mỹ-Trung Quốc cũng như lý do vì sao Mỹ luôn cố gắng đẩy Trung Quốc vào tình huống phải xoay sở. Đáp án phổ biến nhất là Trung Quốc, với tư cách là một cường quốc đang trỗi dậy nhanh chóng, thách thức vị trí thống trị của Mỹ trên thế giới. Nhận định khác cho rằng, sự khác biệt sâu sắc về hệ tư tưởng và thể chế chính trị đã thổi bùng đối đầu Trung-Mỹ.

Tuy nhiên, đối mặt với thách thức khó khăn do đại dịch Covid-19 gây ra, thay vì tăng cường hợp tác y tế công cộng, Trung Quốc và Mỹ lại lao vào cuộc khẩu chiến, “lời qua tiếng lại” về nguồn gốc của virus. Cuộc chiến này không chỉ đơn thuần phản ánh sự chênh lệch giữa lợi ích quốc gia hai bên, sự tranh giành quyền lực hoặc khác biệt về hệ tư tưởng và hệ thống chính trị mà còn nhắc nhở về tầm quan trọng của chính trị bản sắc trong thế giới ngày nay.

Chính trị bản sắc đề cập đến một cách tiếp cận chính trị, trong đó mọi người hình thành các liên kết chính trị xã hội riêng nhằm giải quyết các mối quan tâm và chương trình nghị sự của các nhóm cụ thể, thường được xác định theo chủng tộc, dân tộc, giới tính, tôn giáo, ngôn ngữ và văn hóa... Chính trị bản sắc thường nhằm mục đích giành lại quyền tự quyết và tự do chính trị lớn hơn cho những người bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Một người thường xác định danh tính bản thân bằng quốc gia xuất xứ của họ. Tuy nhiên, điều đặc biệt đối với cả Trung Quốc và Mỹ là bản sắc lớn hơn quốc gia. Đối với nhiều người trong giới tinh hoa Mỹ, nước Mỹ đại diện cho nền văn minh phương Tây, nền dân chủ và đôi khi là cả cộng đồng quốc tế. Trong khi đó, giới tinh hoa Trung Quốc thường coi Trung Quốc là đại diện cho nền văn minh phương Đông và coi Trung Quốc là quốc gia có tiếng nói đại diện các nước đang phát triển.

Các biểu hiện rõ ràng

Tin liên quan
Đối đầu Mỹ-Trung Quốc có nguồn gốc sâu xa Đối đầu Mỹ-Trung Quốc có nguồn gốc sâu xa

Sự phân mảnh và hỗn loạn trong chính trị quốc tế và nền kinh tế toàn cầu kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007-2008 đã hình thành một nền chính trị làm xói mòn mối quan hệ Trung-Mỹ trong những năm tiếp theo. Một số biểu hiện dưới đây đã xuất hiện rõ ràng trước khi Covid-19 bùng phát và sẽ tiếp tục rõ ràng hơn nữa sau khi cuộc khủng hoảng biến mất.

Thứ nhất, chính trị bản sắc là hệ quả tất yếu của toàn cầu hóa với sự gia tăng bất bình đẳng kinh tế, xã hội trên toàn thế giới, giữa các quốc gia, dân tộc và trong xã hội.

Thứ hai, sự bất bình đẳng ngày càng trầm trọng làm phát sinh chủ nghĩa dân túy. Ở các quốc gia đa sắc tộc như Mỹ, chủ nghĩa dân túy được củng cố bởi một hình thức chủ nghĩa dân tộc có xu hướng đổ lỗi cho các quốc gia khác về những thất bại của chính họ.

Thứ ba, tiến bộ công nghệ là con dao hai lưỡi. Một mặt, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và những cải tiến khác giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Mặt khác, công nghệ cũng là công cụ để định hình nhận thức, kích động tinh thần dân tộc cực đoan, làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và xây dựng bức tường giữa các nhóm có bản sắc khác nhau.

Tác động tiêu cực đến toàn cầu

Với những đặc tính trên, chính trị bản sắc gây thêm sự chia rẽ hiện có và sự ngờ vực trong các xã hội và giữa các quốc gia. Do đó, điều này có xu hướng củng cố chủ nghĩa dân tộc ở cả Trung Quốc và Mỹ, làm gián đoạn hơn nữa sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau.

Tin liên quan
Căng thẳng thương mại với Mỹ, Trung Quốc làm cách nào để Căng thẳng thương mại với Mỹ, Trung Quốc làm cách nào để 'lấy lòng' EU?

Thông qua lăng kính của nền chính trị bản sắc, đặc biệt là ở Trung Quốc và Mỹ, có thể hiểu rõ hơn về lý do tại sao cạnh tranh chiến lược là điều khó tránh khỏi. Về cơ bản, các giá trị chính trị sẽ tiếp tục mâu thuẫn. Hơn nữa, hai quốc gia sẽ vẫn là những nền văn minh có thể phân biệt rõ ràng, mỗi quốc gia đều tuyên bố đại diện cho tương lai. Lãnh đạo hai nước biết cách sử dụng chính trị bản sắc để đoàn kết chính thể đồng thời chống lại bên còn lại.

Chính trị bản sắc đang thâm nhập sâu vào suy nghĩ của ngày càng nhiều công dân Trung Quốc và Mỹ khi mối quan hệ hai nước đang tồi tệ hơn lúc nào hết. Điều này được lý giải một phần trong cuốn "Cuộc đụng độ giữa các nền văn minh" của Samuel Huntington. Huntington chỉ ra rằng: “Mọi người sử dụng chính trị không chỉ để thúc đẩy lợi ích của họ mà còn để xác định danh tính của họ. Chúng ta chỉ biết mình là ai khi biết mình không phải là ai và thường chỉ khi biết mình chống lại ai”.

Ngày nay, Trung Quốc và Mỹ đang lâm vào một cuộc cạnh tranh lâu dài, gợi nhớ đến Chiến tranh Lạnh. Cuộc cạnh tranh này cũng có thể gây ra tác động sâu rộng hơn nữa đến nền chính trị toàn cầu trong thời kỳ hậu đại dịch, nếu những lời nói ác ý và hành động thù địch vẫn tiếp tục.

Đối đầu với Trung Quốc gia tăng, Mỹ và Ấn Độ tăng cường quan hệ 4 bên với Nhật Bản, Australia

Đối đầu với Trung Quốc gia tăng, Mỹ và Ấn Độ tăng cường quan hệ 4 bên với Nhật Bản, Australia

TGVN. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các quan chức chính phủ cấp cao của Mỹ và Ấn Độ ngày 11/9 đã nhất trí tăng ...

Giới chuyên gia: Quan hệ Mỹ-Trung hiện đan xen chặt chẽ với nhau

Giới chuyên gia: Quan hệ Mỹ-Trung hiện đan xen chặt chẽ với nhau

TGVN. Giới chuyên gia bác bỏ ý tưởng về một cuộc Chiến tranh Lạnh, nói rằng mối quan hệ kinh tế giữa hai cường quốc ...

Tránh trở thành “con tốt” trong căng thẳng thương mại, sinh viên Trung Quốc chọn Hong Kong du học

Tránh trở thành “con tốt” trong căng thẳng thương mại, sinh viên Trung Quốc chọn Hong Kong du học

TGVN. Việc Mỹ ban hành những quy chế thị thực chặt chẽ mới đây đã khiến sinh viên Trung Quốc tìm kiếm cơ hội học ...

(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Chuyên gia y tế Phạm Đức Phúc: Không phải học sinh đến trường mới có nguy cơ lây nhiễm bệnh

Baoquocte.vn. TS. Bác sĩ Phạm Đức Phúc cho rằng, đây là thời điểm cần nhìn nhận lại để lập kế hoạch, cố gắng sớm nhất có thể cho học sinh đến ...

Lang thang những cung đường Bình Thuận

Baoquocte.vn. Không chỉ nổi tiếng bởi biển xanh, cát trắng, nắng vàng, Bình Thuận còn có vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, độc đáo với những mùa hoa tuyệt đẹp.
Vietlott 8/12, kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 8/12/2021. xổ số Max 3D

Vietlott 8/12, kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 8/12/2021. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 8/12. xổ số Vietlott Max 3D 8/12. Trực tiếp xổ số Vietlott hôm nay 8/12/2021 nhanh nhất và chính xác nhất. Vietlott 3D hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 9/12/2021: Tuổi Tuất không thể cân đối chi tiêu

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 9/12/2021: Tuổi Tuất không thể cân đối chi tiêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 9/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 9/12, Xem âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 9/12/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 9/12, Xem âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 9/12/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 9/12. âm lịch hôm nay 9/12. Xem âm lịch hôm nay ngày 9/12/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 9 tháng 12 năm 2021 hôm nay.

Tăng Thanh Hà với các kiểu tóc ngắn cá tính mà 'hack' tuổi

Baoquocte.vn. Diễn viên Tăng Thanh Hà được khen năng động, trẻ trung khi đã lâu mới cắt tóc ngắn đến tai, khác biệt hình ảnh so với lúc để tóc dài.

Báo Lào: Đội tuyển Việt Nam chứng tỏ mạnh nhất bảng B, AFF Cup 2020

Baoquocte.vn. Đội tuyển Lào kỳ vọng sẽ gặp may mắn hơn trong các trận đấu tiếp theo tại AFF Cup 2020 dù đã thua Việt Nam 0-2 trong trận ra quân ...

Khinh hạm Nga được bổ sung những tính năng tác chiến mới

Baoquocte.vn. Hệ thống tên lửa phòng không (SAM) Poliment-Redut được lắp đặt trên khinh hạm có thể đồng thời tấn công các mục tiêu trên không và trên biển.

Dàn người đẹp thanh lịch tông trắng mừng sinh nhật 'nữ hoàng ảnh lịch' Diễm My

Baoquocte.vn. Hoa hậu Hà Kiều Anh, MC Thanh Mai cùng dàn mẫu diện váy trắng dự tiệc sinh nhật thứ 59 của diễn viên Diễm My, hôm 7/12.

Kết quả xổ số hôm nay - xổ số trực tiếp thứ Ba 8/12/2021 - KQXS

Baoquocte.vn. Xem xổ số hôm nay, kết quả xổ số miền Bắc (XSMB), xổ số miền Nam (XSMN), xổ số miền Trung (XSMT) hôm nay thứ Tư 8/12/2021.

Mỹ coi Dòng chảy phương Bắc 2 là 'con tin', tuyên bố sẽ xem xét số phận dự án

Baoquocte.vn. Mỹ cho biết, Dòng chảy phương Bắc 2 là đòn bẩy của phương Tây để gây sức ép lên Nga nhằm chặn 'nguy cơ Moscow tấn công Ukraine'.

Covid-19: EU chính thức khuyến nghị tiêm kết hợp vaccine, Italy đồng ý tiêm cho trẻ 5-11 tuổi

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin cập nhật về tình hình liên quan vaccine Covid-19 trên thế giới ngày 8/12.
Thủ tướng Đức tương lai gửi tín hiệu mạnh mẽ: Châu Âu là trọng tâm, Đức là một phần quan trọng

Thủ tướng Đức tương lai gửi tín hiệu mạnh mẽ: Châu Âu là trọng tâm, Đức là một phần quan trọng

Baoquocte.vn. Thủ tướng tương lai Đức Olaf Scholz đã gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của chính phủ mới.
Tổng thống Mỹ gọi cho đồng minh châu Âu sau thượng đỉnh Nga-Mỹ, nhắc nhau 'cảnh giác' và 'đối thoại'

Tổng thống Mỹ gọi cho đồng minh châu Âu sau thượng đỉnh Nga-Mỹ, nhắc nhau 'cảnh giác' và 'đối thoại'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ có cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo khác trong nhóm đồng minh thân cận 'QINT' gồm Anh, Pháp, Đức và Italy về Thượng đỉnh với Nga.
Đàm phán hạt nhân chưa đi đến đâu, Mỹ lại áp đòn lên Tehran, Iran phản pháo

Đàm phán hạt nhân chưa đi đến đâu, Mỹ lại áp đòn lên Tehran, Iran phản pháo

Baoquocte.vn. Mỹ đưa ra một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với 15 cá nhân và 4 thực thể tại Iran, Syria và Uganda.
Thế vận hội Bắc Kinh 2022: Sau 'phát súng' của Mỹ, Ủy ban Olympic Quốc tế nói tôn trọng, Australia tiếp bước, Pháp tham vấn EU

Thế vận hội Bắc Kinh 2022: Sau 'phát súng' của Mỹ, Ủy ban Olympic Quốc tế nói tôn trọng, Australia tiếp bước, Pháp tham vấn EU

Baoquocte.vn. Ủy ban Olympic Quốc tế cho biết tôn trọng quyết định tẩy chay ngoại giao của chính phủ Mỹ đối với Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022.
Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Baoquocte.vn. Dù coi mình là người cầm trịch trong các thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng xem ra Mỹ lại đang trong thế kẹt.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Giải mã bức 'tối hậu thư' bị lãng quên thời hậu Liên Xô

Giải mã bức 'tối hậu thư' bị lãng quên thời hậu Liên Xô

Baoquocte.vn. Năm 1991, một bức 'tối hậu thư' liên quan đến vấn đề biên giới đã khiến dư luận nước Nga và các nước Liên Xô cũ 'sục sôi'.
Làn gió mới trên chính trường Đức?

Làn gió mới trên chính trường Đức?

Baoquocte.vn. Thủ tướng kế nhiệm của Đức, ông Olaf Scholz được truyền thông phương Tây nhận định là một chính trị gia kỳ cựu có nhiều điểm tương đồng với bà Merkel.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Phiên bản di động