Chuyên gia EU: Châu Âu thức tỉnh sau 'giấc ngủ Đông', cục diện xung đột Nga-Ukraine sắp có bước chuyển?

Vy Anh
Mặc dù bức ảnh chụp chung (family photo) sau cuộc họp thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo EU ngày 21/3 cho thấy mỗi người mỗi hướng nhưng thực sự họ đã có một kỳ họp thể hiện sự đồng lòng cao trong một loạt các vấn đề, nhất là thúc đẩy hỗ trợ Ukraine 'bằng mọi giá' vì hòa bình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
EU nhất trí tăng cường phòng thủ, hỗ trợ Ukraine
Hội nghị thượng đỉnh EU ngày 21/3 tại Brussels. (Nguồn: European Council)

Hiểu được 'giá phải trả' cho hòa bình

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) ngày 21/3 vừa qua đã họp tại Brussels trong bối cảnh ngày càng có nhiều lời kêu gọi châu Âu tăng cường mạnh mẽ chi tiêu quốc phòng và công nghiệp, khi Nga giành được ưu thế ở Ukraine và lo ngại ngày càng tăng rằng Moscow sẽ không dừng lại ở đó nếu chiến thắng trong cuộc xung đột.

Hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày cũng đã giải quyết các vấn đề gây tranh cãi khác, trong đó bao gồm cuộc xung đột ở Gaza, các thành viên EU tương lai và vấn đề di trú. Nhưng Ukraine và việc tăng cường khả năng sẵn sàng phòng thủ của khối EU vẫn là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự.

Tin liên quan
Tình hình Ukraine: 4 bể chứa dầu Nga ở Crimea bị phá hủy, Kiev lên tiếng về lệnh cấm nhập khẩu ngũ cốc của EU và Ba Lan Tình hình Ukraine: 4 bể chứa dầu Nga ở Crimea bị phá hủy, Kiev lên tiếng về lệnh cấm nhập khẩu ngũ cốc của EU và Ba Lan

Xuyên suốt cuộc họp Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đã kêu gọi các quốc gia thành viên EU tăng cường hỗ trợ Ukraine với ý thức ngày càng tăng rằng châu Âu phải hành động một mình, ít nhất là vào lúc này, khi hàng tỷ USD viện trợ của Mỹ cho Ukraine vẫn bị chặn tại Quốc hội Mỹ.

Ông Michel cảnh báo trong một bài xã luận đăng trên truyền thông châu Âu ngày 18/3: “Nếu chúng ta không có được phản hồi đúng đắn của EU và không hỗ trợ đủ cho Ukraine để ngăn chặn Nga, thì sau Ukraine sẽ là chúng ta. Nếu chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải chuẩn bị cho xung đột”.

Bà Kristi Raik, Phó giám đốc Trung tâm Chính sách quốc phòng và an ninh của Estonia chia sẻ về phản ứng với bình luận của ông Michel trên truyền thông rằng: “Tôi nghĩ rằng, cuối cùng chúng ta cũng thấy EU đang trở nên nghiêm túc hơn trong vấn đề quốc phòng. Có nguy cơ thực sự là Ukraine có thể bị đánh bại trong cuộc xung đột này. Và tất cả chúng ta ở châu Âu đều đồng ý rằng, điều này có nghĩa là mối đe dọa đang đến với chúng ta thực sự là một điều gì đó có thật - và chúng ta cần chuẩn bị cho điều đó cũng như ngăn chặn điều đó xảy ra”.

Lời cảnh tỉnh đó đang được đáp lại bằng một loạt đề nghị. Tại hội nghị thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo EU đã xem xét đề nghị của ông Michel về việc sử dụng hàng tỷ USD lợi nhuận từ tài sản bị phong toả của Nga để mua thêm vũ khí cho Ukraine, đồng thời đồng ý "xúc tiến" kế hoạch sử dụng lợi nhuận từ tài sản bị phong tỏa của ngân hàng trung ương Nga để tài trợ cho Ukraine.

Đề xuất này, vốn là trọng tâm của các cuộc đàm phán giữa các nhà lãnh đạo ở Brussels, có thể tạo ra nguồn viện trợ trị giá khoảng 3 tỷ Euro (3,3 tỷ USD) mỗi năm cho chính quyền Ukraine. Theo kế hoạch của EU, 90% số tiền thu được từ lợi nhuận sẽ được chuyển vào quỹ dùng để trang trải chi phí vũ khí cho Ukraine. 10% còn lại sẽ được chuyển vào ngân sách của EU, nơi nó sẽ được sử dụng để giúp nâng cao năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.

Tại Hội nghị thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo EU đã đồng ý khởi động các cuộc đàm phán với Bosnia và Herzegovina về việc gia nhập khối, tuy nhiên cho biết các cuộc đàm phán sẽ chỉ bắt đầu chính thức sau khi quốc gia Balkan này thông qua những cải cách quan trọng hơn.

Hơn 10 thành viên EU cũng đã ký một lá thư kêu gọi Ngân hàng Đầu tư châu Âu thay đổi chính sách đầu tư quốc phòng, cho phép các mặt hàng như đạn dược và vũ khí. Đầu tuần này, Brussels đã phê duyệt thêm 5,4 tỷ USD để hỗ trợ quân đội Ukraine. Và hơn chục quốc gia châu Âu đã ký tên chấp thuận sáng kiến của Cộng hòa Czech để mua đạn pháo cho Ukraine bên ngoài khối EU, như một giải pháp thay thế cho nền sản xuất đang tụt hậu của khối.

Nhà phân tích Raik nói: “Châu Âu đang thức tỉnh”.

Ngay cả Pháp cũng đã trở nên cứng rắn

Những lời kêu gọi tăng cường mạnh mẽ khả năng sẵn sàng phòng thủ của châu Âu từ lâu đã vang lên từ Estonia, quê nhà của bà Raik và các quốc gia thành viên EU khác gần Nga. Giờ đây, chúng ngày càng được lặp lại bởi các nước phương Tây.

Tháng trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vốn trước đây phản đối việc chỉ trích nặng nề Nga đã gây bất ngờ khi gợi ý EU có thể gửi lực lượng phương Tây tới Ukraine. Ông kiên quyết với đề nghị đó vào tuần trước, đồng thời lưu ý rằng việc này hiện chưa được đưa lên bàn thảo luận.

Ông Macron đã nhấn mạnh với đài truyền hình Pháp rằng, cuộc xung đột ở Ukraine “có ý nghĩa sống còn đối với châu Âu và nước Pháp của chúng ta”, đồng thời cảnh báo một chiến thắng của Moscow sẽ có nghĩa là “chúng ta không có an ninh”. Để có hoà bình ở Ukraine, ông nói thêm, “chúng ta không được yếu đuối”.

Nhà phân tích quan hệ quốc tế có tiếng ở Pháp, ông Francois Heisbourg, cho biết sự thay đổi trong lập trường của ông Macron đã bắt đầu từ nhiều tháng trước, được hình thành bởi một số yếu tố. Trong số đó bao gồm: Tên lửa hành trình của Anh và Pháp, được cho là đã cung cấp cho Kiev, đã giúp phá vỡ sự phong toả của Nga đối với các cảng Biển Đen của Ukraine - ông tin rằng đây là chiến thắng lớn duy nhất của Kiev trong năm 2023.

Dù Đức có lập trường thận trọng hơn nhưng nước này vẫn là nhà cung cấp viện trợ quân sự lớn thứ hai cho Ukraine, sau Mỹ. Ngày 19/3 vừa qua, Berlin đã công bố hỗ trợ thêm 542 triệu USD cho Kiev, bao gồm đạn pháo, xe bọc thép và các loại xe khác - mặc dù nước này vẫn ngần ngại cung cấp phi đạn Taurus vốn được yêu cầu từ lâu.

Hai nước "nặng ký" của châu Âu, cùng với nhiều thành viên NATO khác của EU, cũng đã cam kết đáp ứng mục tiêu chi tiêu của liên minh là 2% GDP trong năm nay - đối với một số nước đây là mục tiêu lần đầu tiên được thực hiện.

Ông Heisbourg tin rằng, châu Âu phải tăng cường chi tiêu chung lên 3% GDP vào năm 2030 để chuẩn bị cho những nguy cơ an ninh tiềm tàng từ Nga.

Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ được ấn định vào ngày 5/11/2024. Ông Heisbourg nói, sau ba thập niên “rút lui khỏi Chiến tranh Lạnh”, châu Âu giờ đây phải đối mặt với “một thế giới đối đầu quân sự giữa các cường quốc”, bao gồm cả ở châu Á và Trung Đông và EU chưa có nhiều chuẩn bị cho điều đó.

G7 nói Nga phải 'trả giá thêm', Tổng thống Ukraine muốn kết thúc xung đột theo cách này

G7 nói Nga phải 'trả giá thêm', Tổng thống Ukraine muốn kết thúc xung đột theo cách này

Ngày 24/2, Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tuyên bố sẽ “làm tăng cái giá” mà Nga phải trả ...

Xung đột Nga-Ukaine, động thái mới và dự báo cục diện, kết cục

Xung đột Nga-Ukaine, động thái mới và dự báo cục diện, kết cục

Cuộc xung đột ở Ukraine bước sang năm thứ ba khó đoán định.

Tài sản Nga bị phong tỏa: EU sắp đưa ra phán quyết, Ukraine kêu gọi chuyển giao cho Kiev quyền kiểm soát

Tài sản Nga bị phong tỏa: EU sắp đưa ra phán quyết, Ukraine kêu gọi chuyển giao cho Kiev quyền kiểm soát

Ngày 4/3, trang mạng Euractiv trích dẫn các nguồn giấu tên tiết lộ, Ủy ban châu Âu (EC) trong 2 tuần tới có thể sẽ ...

EU nói xung đột Nga-Ukraine sắp vào giai đoạn quyết định, Tổng thống Pháp cảnh báo 'lựa chọn thất bại'

EU nói xung đột Nga-Ukraine sắp vào giai đoạn quyết định, Tổng thống Pháp cảnh báo 'lựa chọn thất bại'

Tình hình xung đột Moscow-Kiev căng thẳng trong ngày đầu bầu cử tổng thống ở Nga.

Ukraine: Tổng thống muốn vũ khí phòng không của đồng minh, Ngoại trưởng sốc vì Mỹ, sắp được 'bơm' tăng lực từ EU

Ukraine: Tổng thống muốn vũ khí phòng không của đồng minh, Ngoại trưởng sốc vì Mỹ, sắp được 'bơm' tăng lực từ EU

Ukraine tiếp tục hối thúc các đồng minh và đối tác viện trợ quân sự nhiều hơn nữa, đặc biệt là gói hỗ trợ đang ...

(theo Reuters, AP)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động