Theo chuyên gia, những lo ngại hiện nay là có cơ sở khi tình trạng bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại và nghiện mạng xã hội đang gia tăng. Trong bối cảnh nhiều phụ huynh bận rộn, khó kiểm soát toàn diện hoạt động trực tuyến của con, việc áp dụng các biện pháp mạnh có thể được xem là giải pháp “cấp cứu” nhằm giảm thiểu rủi ro trước mắt. Thực tế tại một số quốc gia cho thấy việc quy định độ tuổi sử dụng mạng xã hội đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội và buộc các nền tảng công nghệ phải có trách nhiệm hơn.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh không nên “cấm” hoàn toàn. Bởi hiện nay, mạng xã hội không chỉ là công cụ giải trí mà còn là môi trường học tập, giao tiếp và phát triển kỹ năng số. Tại Việt Nam, các nền tảng như Facebook, Zalo hay ứng dụng nhắn tin đã trở thành công cụ quen thuộc trong dạy và học, từ giao bài, thông báo đến thảo luận nhóm.
Nếu áp dụng biện pháp cấm hoặc hạn chế cứng nhắc, hệ sinh thái học tập có thể bị gián đoạn. Học sinh sẽ mất đi kênh trao đổi nhanh chóng với giáo viên và bạn bè, trong khi không phải trường học nào cũng đủ điều kiện triển khai nền tảng thay thế. Điều này có thể làm gia tăng bất bình đẳng giữa các khu vực.
 |
| Không thể cấm hoàn toàn học sinh dùng mạng xã hội. (Nguồn: Báo Quân đội Nhân dân) |
Ngoài ra, việc cấm đoán có thể dẫn đến tác dụng ngược khi trẻ tìm cách sử dụng “ngầm” thông qua tài khoản giả hoặc mượn tài khoản người lớn, khiến việc quản lý càng khó khăn hơn. Đồng thời, hạn chế quá mức cũng có thể làm giảm cơ hội phát triển kỹ năng số – năng lực thiết yếu trong thế kỷ XXI.
Theo chuyên gia Bùi Khánh Nguyên, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “cấm hay không cấm” mà là quản lý như thế nào để vừa bảo vệ trẻ em, vừa không ảnh hưởng đến nhu cầu học tập và phát triển.
Chuyên gia đề xuất thay vì cấm toàn diện, cần áp dụng các cơ chế quản lý linh hoạt như giới hạn thời gian sử dụng, kiểm soát nội dung và yêu cầu xác thực độ tuổi chặt chẽ hơn từ phía các nền tảng. Trẻ dưới 13 tuổi nên sử dụng phiên bản “an toàn” với nội dung được lọc, trong khi nhóm 13–16 tuổi có thể tiếp cận rộng hơn nhưng cần có sự giám sát.
Song song đó, cần thúc đẩy phát triển các nền tảng học tập chuyên biệt, tách biệt với mạng xã hội giải trí. Nhà trường nên sử dụng hệ thống quản lý học tập hoặc các ứng dụng giáo dục chính thức để giao bài, trao đổi và lưu trữ tài liệu, qua đó giảm phụ thuộc vào mạng xã hội.
Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường giáo dục kỹ năng số và an toàn trực tuyến cho học sinh. Việc trang bị khả năng nhận diện rủi ro, ứng xử văn minh và bảo mật thông tin cá nhân sẽ giúp trẻ tự bảo vệ hiệu quả hơn so với biện pháp cấm đoán.
Để các giải pháp phát huy hiệu quả, cần triển khai đồng bộ từ chính sách, nhà trường đến gia đình. Trong đó, phụ huynh giữ vai trò then chốt khi đồng hành, thiết lập quy tắc sử dụng và xây dựng niềm tin để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề.
“Chỉ khi có sự kết hợp giữa chính sách, giáo dục, công nghệ và gia đình, việc quản lý sử dụng mạng xã hội của học sinh mới đạt hiệu quả, vừa bảo vệ trẻ em, vừa đảm bảo các em phát triển toàn diện trong môi trường số”, chuyên gia Bùi Khánh Nguyên nhấn mạnh.
| Trương Nguyễn Minh Phương - 'Thiên thần tỏa sáng' của Búp Sen Vàng mang âm điệu Cố đô bay xa Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong đêm vinh danh của Giải thưởng Búp Sen Vàng là khi cô học trò nhỏ lớp ... |
| Mỹ đưa ra một đề xuất ngân sách gây nhiều tranh cãi trong lĩnh vực bảo vệ an ninh mạng và hạ tầng Ngày 4/4, Mỹ đề nghị cắt giảm 707 triệu USD ngân sách tài khóa năm 2027 dành cho Cơ quan An ninh Mạng và Hạ ... |
| Đại biểu Quốc hội đề xuất cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội Đại biểu Quốc hội đưa ra đề nghị nghiên cứu cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội để bảo vệ sức ... |
