 |
| Thứ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn. |
Xin Thứ trưởng cho biết chủ đề và thông điệp chính của Hội nghị ASEM 10?
Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Á - Âu lần thứ 10 (ASEM 10) với chủ đề “Đối tác trách nhiệm vì tăng trưởng và an ninh bền vững” sẽ họp trong hai ngày 16-17/10/2014 tại Milan (Italy).
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn phục hồi chậm, thiếu bền vững và chưa đồng đều do chịu tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu. Tình hình quốc tế và ở hai châu lục Á - Âu tiếp tục diễn biến nhanh, khôn lường và các thách thức toàn cầu ngày càng gay gắt hơn.
Do đó, Hội nghị Cấp cao ASEM lần này được kỳ vọng sẽ tạo cơ hội để các nhà lãnh đạo Á - Âu thảo luận cởi mở, xây dựng và thực chất về các vấn đề kinh tế, tài chính, các vấn đề toàn cầu và đề ra những định hướng lớn thúc đẩy hợp tác Á - Âu, duy trì đà phục hồi kinh tế và phối hợp hiệu quả trong ứng phó với các vấn đề toàn cầu. Hội nghị cũng hứa hẹn sẽ chuyển tải thông điệp mạnh mẽ, khẳng định vai trò và đóng góp ngày càng thiết thực của ASEM vào duy trì hòa bình, an ninh, ổn định, tăng cường hợp tác và kết nối giữa hai châu lục quan trọng của thế giới, đóng góp vào quan tâm chung của cộng đồng quốc tế, qua đó nâng cao vị thế Diễn đàn trong tình hình mới.
Hội nghị ASEM 10 dự kiến kết nạp Croatia và Kazakhstan, đánh dấu đợt mở rộng thành viên lần thứ năm, nâng tổng số thành viên lên 53 quốc gia, góp phần tạo xung lực mới và gia tăng tiềm năng hợp tác của Diễn đàn cũng như quan hệ đối tác giữa hai châu lục.
Việc mở rộng thành viên qua năm kỳ Cấp cao liên tiếp, kể từ Hội nghị Cấp cao ASEM 5 tại Hà Nội (10/2014) là những minh chứng sinh động, khẳng định vai trò và sự hấp dẫn ngày càng gia tăng của ASEM sau gần 20 năm hình thành và phát triển.
Việt Nam đã tham gia và đóng vai trò tích cực như thế nào trong khuôn khổ ASEM và cụ thể tại Hội nghị ASEM 10 lần này?
Với tư cách là thành viên sáng lập và qua 18 năm tham gia ASEM, Việt Nam đã tích cực tham gia và đóng góp có hiệu quả nâng cao vai trò và vị thế của Diễn đàn, ghi những dấu mốc quan trọng trên chặng đường phát triển của ASEM, nổi bật nhất là tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao ASEM 5 (2004), năm Hội nghị Bộ trưởng trong các lĩnh vực kinh tế (2001), công nghệ - thông tin (2006), ngoại giao (2009), giáo dục (2009) và lao động (2012). Ta cũng là một trong những thành viên tích cực trong việc đề xuất sáng kiến hợp tác cụ thể, điển hình là đi đầu thúc đẩy và triển khai cơ chế đối thoại ASEM về phát triển bền vững (2012), góp phần nâng hợp tác Mekong - Danube lên tầm liên khu vực. Với tư cách Ủy viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (2014 - 2016), Việt Nam sẽ chủ trì tổ chức Hội thảo ASEM không chính thức đầu tiên về nhân quyền vào tháng 11/2014.
Những đóng góp có ý nghĩa trên đã góp phần khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong ASEM cũng như sự tham gia chủ động, tích cực và có trách nhiệm của chúng ta trong các nỗ lực chung của khu vực và trên trường quốc tế.
Tại Hội nghị Cấp cao ASEM 10 sắp tới, chúng ta cũng sẽ tiếp tục cùng các thành viên khác đề xuất và triển khai các sáng kiến, đóng góp thiết thực hơn nữa vào thành công của Hội nghị, góp phần nâng cao vị thế của ASEAN và thúc đẩy quan hệ đối tác Á - Âu ngày càng sống động, thiết thực, hiệu quả và đi vào chiều sâu.
Xin Thứ trưởng cho biết mục đích, ý nghĩa chuyến thăm EU của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cũng như triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và EU trong bối cảnh quan hệ hai bên phát triển mạnh mẽ và đang nỗ lực kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA)?
Như chúng ta đang chứng kiến, quan hệ Việt Nam – EU hiện ở vào giai đoạn phát triển nhanh chóng và tích cực nhất kể từ trước tới nay. Trao đổi đoàn, kể cả cấp cao, giữa hai bên diễn ra sôi động, góp phần nâng cao sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau. Chuyến thăm EU đầu năm 2013 của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và các chuyến thăm Việt Nam trong tháng 8/2014 vừa qua của Chủ tịch Ủy ban châu Âu M. Barroso và Đại diện cấp cao EU về Chính sách Đối ngoại và An ninh C. Ashton là những điểm nhấn mới trong quan hệ hai bên. EU đã trở thành đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Hiện nay, năm trong số 13 đối tác chiến lược của Việt Nam là các nước thành viên EU gồm: Anh, Đức, Tây Ban Nha, Pháp và Italy.
Về kinh tế, trao đổi thương mại Việt Nam - EU tăng trung bình 15-20%/năm. Từ năm 1990 đến 2013, kim ngạch thương mại song phương đã tăng hơn 100 lần từ 295 triệu USD lên 33,7 tỷ USD. EU là thị trường xuất khẩu lớn nhất và nhà đầu tư hàng đầu ở Việt Nam. Bên cạnh đó, Ủy ban châu Âu và các nước thành viên EU còn là nhà tài trợ lớn thứ hai về ODA, nhà cung cấp viện trợ không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam. Giai đoạn 2014–2020, EU cam kết viện trợ cho Việt Nam 400 triệu Euro, tăng 30% so với giai đoạn 2007-2013.
Chuyến thăm EU lần này của Thủ tướng Chính phủ có ý nghĩa rất quan trọng vì diễn ra trong bối cảnh hai bên đang trong quá trình phê chuẩn Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA), gấp rút hoàn tất đàm phán EVFTA theo lộ trình đã được thống nhất. Như các bạn đã biết, PCA và EVFTA là hai hiệp định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quan hệ giữa Việt Nam và EU. PCA là hiệp định đánh dấu bước phát triển mới về chất, đưa quan hệ Việt Nam - EU trở thành quan hệ “đối tác bình đẳng và hợp tác toàn diện”. EVFTA là hiệp định hứa hẹn sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ kinh tế - thương mại và đầu tư tương xứng với tiềm năng của cả hai bên.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh EU đang trong quá trình thay thế thế hệ lãnh đạo, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức EU lần này mang theo thông điệp Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn phát triển quan hệ hợp tác toàn diện với EU. Về phần mình, EU luôn đánh giá cao vị thế và vai trò của Việt Nam, coi trọng hợp tác với Việt Nam để thúc đẩy quan hệ ASEAN - EU, phát huy ảnh hưởng của EU tại châu Á – Thái Bình Dương. Trên cơ sở đó, tôi hoàn toàn tin tưởng rằng trong thời gian tới, hợp tác Việt Nam và EU sẽ tiếp tục phát triển tích cực, ngày càng được mở rộng, đi vào thực chất, tương xứng với tiềm năng, vị thế và mong muốn của cả hai bên.
Nhân dịp tham dự Hội nghị ASEM 10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng có các chuyến thăm chính thức song phương quan trọng tới Bỉ, Đức và gặp Giáo hoàng Francis tại Vatican. Xin Thứ trưởng đánh giá về ý nghĩa các hoạt động đối ngoại này và triển vọng quan hệ Việt Nam với Bỉ, Đức và Tòa thánh Vatican?
Quan hệ giữa Việt Nam với Bỉ và Đức đang phát triển ngày càng đa dạng, sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Chúng ta đã thiết lập quan hệ hợp tác với Bỉ trên nhiều lĩnh vực và xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược với Đức. Mối quan hệ tốt đẹp này được thể hiện qua việc Việt Nam với Bỉ và Đức thường xuyên trao đổi đoàn trong thời gian qua. Năm 2013, chúng ta có chuyến thăm chính thức Bỉ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và chuyến thăm Đức của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng. Việt Nam với Bỉ, Đức đang hợp tác chặt chẽ, hiệu quả tại các diễn đàn đa phương.
Bên cạnh đó, quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với Bỉ và Đức cũng ngày càng phát triển. Với Bỉ, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2013 đạt 2,8 tỷ USD, đầu tư trực tiếp của Bỉ vào Việt Nam đạt 155 triệu USD. Việt Nam là nước châu Á duy nhất tiếp tục nhận được viện trợ phát triển của Bỉ. Với Đức, trong nhiều năm liền, Đức là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam ở châu Âu. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Đức tăng liên tục: năm 2013 đạt 7,7 tỷ USD, 8 tháng đầu năm 2014 đạt khoảng 4,9 tỷ USD. Hiện nay, đầu tư trực tiếp của Đức vào Việt Nam đạt 1,25 tỷ USD với 232 dự án còn hiệu lực, tập trung trong các lĩnh vực sản xuất thiết bị, năng lượng, hoá chất, y dược...
Chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới Bỉ và Đức nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện với hai đối tác quan trọng này theo hướng hiệu quả hơn, thiết thực hơn, mang lại nhiều lợi ích hơn cho cả hai bên, nhất là trong các lĩnh vực ưu tiên như cảng biển và dịch vụ hậu cần, công nghệ tăng trưởng xanh, môi trường, năng lượng, hóa chất, xây dựng khu công nghiệp, hợp tác khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, dạy nghề...
Năm 2013, Việt Nam và Bỉ đã kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Năm 2015 sẽ đánh dấu 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Đức. Hai bên đang tích cực triển khai nhiều hoạt động hợp tác cụ thể, thiết thực để hướng tới dịp kỷ niệm này.
Về quan hệ với Vatican, trong nhiều năm qua, Việt Nam và Tòa thánh thường xuyên duy trì trao đổi và tiến hành nhiều cuộc tiếp xúc cấp cao quan trọng để tăng cường quan hệ. Đầu năm nay, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Giáo hoàng Francis đã có cuộc gặp tại Vatican. Gầy đây nhất, vào tháng 9, tại Hà Nội đã diễn ra cuộc họp vòng 5 của Nhóm công tác Việt Nam – Vatican.
Cuộc gặp sắp tới giữa Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Giáo hoàng Francis tại Vatican thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ với Tòa thánh và chính sách nhất quán của Việt Nam tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng của người dân, khuyến khích Giáo hội Công giáo Việt Nam tham gia tích cực vào công cuộc phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng đất nước. Thời gian tới, với mong muốn tiếp tục thúc đẩy, hướng tới thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Tòa thánh, hai bên nhất trí duy trì đối thoại, tiếp xúc, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của Đặc phái viên không thường trú tại Việt Nam, góp phần hướng dẫn Giáo hội Công giáo Việt Nam thực hiện tốt lời dạy của Giáo hoàng “sống Phúc âm giữa lòng dân tộc”, “người Công giáo tốt phải là công dân tốt” để cộng đồng Công giáo Việt Nam tiếp tục đóng góp tích cực vào sự nghiệp chung xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Xin cảm ơn Thứ trưởng!
Thái Hà (thực hiện)
