Chuyện Triều Tiên: Bên hối hả, phía hững hờ

TGVN. Triều Tiên vừa phóng vật thể bay rơi vào vùng biển đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, trong khi vừa tuyên bố nối lại đàm phán với Mỹ. Giải mã thế nào về động thái này? Phân tích của Báo Thế giới & Việt Nam.

TIN LIÊN QUAN
	Triều Tiên phóng vật thể bay không xác định, Bộ Quốc phòng Nhật Bản họp khẩn
	Truyền thông Triều Tiên: Mừng ông Bolton đi, ngại ông Pompeo ở

chuyen trieu tien ben hoi ha phia hung ho

Khi cần thời sự hoá và thu hút quan tâm của bên ngoài, Triều Tiên luôn có động thái như thế. (Minh họa của Steve Sack/Minneapolis Star Tribune)

Trong chính trị thế giới và quan hệ quốc tế, có hai cách thường thấy được sử dụng để khuấy động và cuốn hút sự quan tâm chung của công chúng và dư luận. Cách thứ nhất là bị đối tác bên ngoài làm cho để ý đến và cách thứ hai là chủ động làm để cho được để ý đến.

Đặc thù Triều Tiên

Nếu soi vào Triều Tiên hiện tại thì dường như bóng dáng của cách thứ hai có vẻ đậm bóng và sắc nét hơn cách thứ nhất. Cảm nhận này khó có thể bị làm cho nhạt nhoà khi xâu chuỗi những động thái từ phía Triều Tiên trong thời gian vừa qua, đặc biệt những chuyện như tầu đánh cá của Triều Tiên ở vùng biển của Nga, như tin về việc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un sắp lại thăm Trung Quốc, như thông cáo về nối lại đàm phán giữa Triều Tiên và Mỹ hay như việc Triều Tiên lại phóng vật thể bay mà lại còn rơi xuống vùng biển đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.

Xưa nay, việc Triều Tiên thử nghiệm hạt nhân hay phóng tên lửa luôn nhạy cảm nhất về chính trị an ninh ở khu vực Đông Bắc Á và gây mắc mớ lớn nhất trong quan hệ của đất nước này với Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng như khiến những đối tác vốn được coi là đồng minh truyền thống của Triều Tiên như Trung Quốc hay Nga thêm phần khó xử. Sau nhiều tháng ngày ngưng trệ, việc Mỹ và Triều Tiên nhất trí và ấn định cụ thể thời điểm nối lại đàm phán chính thức là tín hiệu được dư luận hoan nghênh, được nhìn nhận như một bước tiến hoặc ít nhất thì cũng là động thái tích cực. Vì thế, việc Triều Tiên ngay sau khi công bố nối lại đàm phán với Mỹ và ngay trước khi vòng đàm phán mới diễn ra đã lại phóng vật thể bay và lại còn phóng loại vật thể bay với khả năng bay cao và vươn xa không thể không khiến bên ngoài thấy có phần lạ lùng.

Nhưng cái gì cũng đều có nguyên do của nó, trong cuộc sống, đời người cũng như trong chính trị thế giới và quan hệ quốc tế. Đã từ khá lâu nay rồi, việc Triều Tiên phóng tên lửa hay vật thể bay nào đấy phục vụ cho nghiên cứu và phát triển chỉ là mục đích phụ mà phục vụ cho mưu tính chính trị mới là chính, chủ yếu và trước hết. Mỗi khi cần thời sự hoá chuyện của mình và thu hút sự quan tâm theo dõi của bên ngoài, Triều Tiên luôn có những động thái như thế. Mô thức hành động đặc thù của Triều Tiên là như thế.

Có thể thấy được nguyên cớ chính ở trên hai khía cạnh.

Mỹ hờ hững

Thứ nhất, mối quan hệ giữa Mỹ và Triều Tiên cho đến nay đã được cải thiện rất rõ và cơ bản so với trước nhưng vẫn còn rất nhiều trắc trở và còn cách rất xa dấu mốc để được coi là bình thường. Mỹ tuy chưa giải quyết được vấn đề hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên nhưng chỉ cần duy trì được thực trạng hiện tại thôi trong quan hệ với Triều Tiên thì cũng đã đủ để được lợi nhiều so với trước trong khi thực trạng này tồn tại càng lâu dài thì lại càng bất lợi nhiều bề đối với Triều Tiên.

Vì thế, chừng nào còn níu kéo được Triều Tiên không đảo ngược tiến trình hoà bình và hoà giải, không cắt đứt đàm phán và về lại thời xưa thì chừng đấy Mỹ còn có thể không vội. Phía Mỹ hiện hững hờ với việc thúc đẩy tiến trình hoà bình và hoà giải với Triều Tiên bởi thấy duy trì đàm phán thì dễ nhưng giải quyết vấn đề hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên thì vẫn bất khả thi.

Hơn nữa, chuyện xử lý quan hệ của Mỹ với Triều Tiên hiện đâu có cấp bách đối với Mỹ bằng chuyện xử lý quan hệ của Mỹ với Iran. Nước Mỹ lại còn sôi động bởi chuyện phe Đảng Dân chủ tiến hành những bước đi đầu tiên hướng tới tiến trình phế truất tổng thống đương nhiệm Donald Trump. Trong bối cảnh tình hình đối nội và đối ngoại như thế, ông Trump dẫu có muốn cũng không thể và không dám chấp nhận nhượng bộ một cách cơ bản và đáng kể cho Triều Tiên. Ở đây, nguy cơ lợi bất cập hại và phản tác dụng quá lớn và rất thực tế đối với ông Trump.

Triều Tiên sốt ruột

Thứ hai, Triều Tiên không thể không sốt ruột với cuộc chơi mới giữa Mỹ và Triều Tiên. Nếu Triều Tiên không chủ động và có cách thức thích hợp thì sẽ chẳng khác gì ngồi dưới gốc cây chờ sung rụng. Những vụ phóng vật thể bay trong thời gian vừa qua đều ẩn chứa thông điệp của Triều Tiên là tiến trình nếu không nhanh chóng được thúc đẩy thì sẽ bị lùi chứ không phải chỉ dậm chân tại chỗ.

Vụ phóng vật thể bay mới đây nhất của Triều Tiên vừa nhắc lại thông điệp ấy vừa còn ẩn ý đòi hỏi của Triều Tiên đối với Mỹ là vòng đàm phán này phải đạt được tiến triển thực chất và cụ thể. Triều Tiên phải hối hả bởi nếu giữa Mỹ và Triều Tiên cứ tiếp tục như trong thời gian vừa qua, khi Triều Tiên ngừng thử hạt nhân và tên lửa hành trình liên lục địa mà Mỹ không dỡ bỏ những biện pháp trừng phạt Triều Tiên, thì thời gian chỉ ủng hộ Mỹ chứ không ủng hộ Triều Tiên.